شرکت کانادایی تحقیقات سرمایهگذاری «بیسیای ریسرچ» همان سختگیری آماری را که برای تحلیل بازارهای جهانی بهکار میبرد، برای پیشبینی نتیجه جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ که پنجشنبه در مکزیکوسیتی اغاز میشود بهکار گرفته است.
معمولا تحلیلگران بازار را بر اساس تواناییشان در پیشبینی تصمیمهای نرخ بهره یا جهتگیری قیمتها میسنجند، اما همزمان با آغاز بزرگترین تورنمنت فوتبال جهان، یعنی جام جهانی ۲۰۲۶، از روز پنجشنبه، یک شرکت معتبر پژوهشهای سرمایهگذاری مدلهای خود را روی دارایی متفاوتی متمرکز کرده است: فوتبال.
شرکت پژوهشی BCA مستقر در مونترال سومین نسخه از آنچه خود آن را «مهمترین پیشبینی در میان تمام پیشبینیهای کماهمیت» مینامد منتشر کرده و با استفاده از یک مدل آماری دومرحلهای انحصاری، نتیجه این تورنمنت را پیشبینی کرده است.
حکم این مدل چیست؟ فرانسه پس از شکست پرتغال در فینال جام را بالای سر میبرد. بر اساس این مدل، انگلیس و اسپانیا در مرحله نیمهنهایی حذف میشوند.
مدلی با کارنامه موفق
بر خلاف گمانهزنیهای فوتبالی پشت میزها که معمولا پیش از تورنمنت فضا را پر میکند، رویکرد BCA بر همان انضباط تحلیلی تکیه دارد که این شرکت در قبال بدهی دولتها و بازارهای سهام به کار میگیرد.
این تمرین از سال ۲۰۱۸ در جریان است و آن سال بهدرستی پیشبینی کرد که فرانسه قهرمان فینال خواهد شد. چهار سال بعد نیز قهرمانی آرژانتین در جام ۲۰۲۲ را در ضربات پنالتی پیشبینی کرد؛ موفقیتی که با توجه به آشفتگی آن تورنمنت، کماهمیت هم نبود.
برای جام ۲۰۲۶، مدل در دو مرحله اجرا میشود. در مرحله نخست، از دادههای پنج دوره پیشین جام جهانی استفاده میکند و متغیرهایی مانند میانگین نمره بازیکنان، سرعت خط حمله و یک «متغیر ساختگی امتیاز میزبانی» را در بر میگیرد که برای هر بازی، ۲۴ درصد به احتمال برد تیم میزبان اضافه میکند.
در مرحله دوم، از مدلی مجزا استفاده میشود که بر اساس بازیهای مرحله حذفی از سال ۲۰۰۶ به این سو تنظیم شده و در آن همافزایی در سطح باشگاه و تجربه مهاجمان، که بر اساس تعداد بازیهای انجامشده و نه سن، سنجیده میشود، بیشترین وزن را دارد.
این شرکت همچنین یک «متغیر ساختگی نفرین قهرمان» را وارد مدل کرده که ۲۰ درصد از احتمال برد آرژانتین در هر بازی کم میکند؛ بازتابی از این واقعیت تاریخی که مدافعان عنوان قهرمانی اغلب کمتر از حد انتظار ظاهر میشوند.
به گفته BCA، اسپانیا در ۲۰۱۴ و آلمان در ۲۰۱۸ دقیقا قربانی همین الگو شدند.
BCA همچنین یادآور میشود که مدل در مرحله حذفی بهتر از مرحله گروهی عمل میکند؛ بهویژه به دلیل غیرقابلپیشبینی بودن تیمهایی که دو بازی نخست خود را میبرند، عملا صعودشان قطعی میشود و در دیدار آخر مرحله گروهی به چند بازیکن اصلی استراحت میدهند.
ژرمی پلوزو، استراتژیست ارشد BCA، در گفتوگو با یورونیوز به پیروزی تونس مقابل فرانسه در آخرین بازی مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۲ اشاره میکند.
او میگوید: «فرانسه از پیش صعود کرده بود و سرمربی تصمیم گرفت چند بازیکن کلیدی را روی نیمکت بگذارد.»
پلوزو افزود که چنین تصمیمهایی پیشبینی بازیهای مرحله گروهی را دشوارتر میکند، چون عواملی فراتر از قدرت فنی تیمها وارد معادله میشود.
پیروزی خفیف فرانسه در فینالی نفسگیر
این مدل فرانسه را مدعی اصلی قهرمانی میداند و ارقام خام نیز تا حد زیادی این ارزیابی را تایید میکند.
بر اساس دادههای وبسایت ترانسفرمارکت، فرانسه در این دوره باارزشترین ترکیب را در اختیار دارد؛ ارزش بازار مجموع بازیکنانش یک میلیارد و ۴۷۶ میلیون یورو برآورد شده که بیش از سه برابر میانگین ۴۸ تیم حاضر در رقابتها است.
تنها کیلیان امباپه ۲۰۰ میلیون یورو قیمتگذاری شده است؛ رقمی که بیش از ۱۳ درصد کل این ارزش را تشکیل میدهد.
به گفته BCA ریسرچ، تیم تحت هدایت دیدیه دشان که به گفته این موسسه حتی آنقدر عمق دارد که بتوان از آن دو ترکیب اصلی رقابتی ساخت، قرار است در نیمهنهایی بسیار نزدیک اسپانیا را شکست دهد؛ دیداری که در آن برای صعود فرانسه احتمال ۵۲.۵ درصدی در نظر گرفته شده و نشان میدهد بازی کاملا باز خواهد بود.
پلوزو در توضیح به یورونیوز گفت: «شانس دو تیم شاید شبیه شیر یا خط به نظر برسد، اما این موضوع همچنین بازتاب این واقعیت است که هر دو مدعی قهرمانیاند و در حال حاضر در ردهبندی فیفا دو تیم اول جهان محسوب میشوند.»
او نتیجه گرفت: «عامل تمایزبخش، کیفیت مهاجمان فرانسه در مقایسه با اسپانیاست. در مرحله حذفی، ما دیدهایم که تجربه و کیفیت مهاجمان معمولا تعیینکننده میشود.»
در سوی دیگر، پرتغال طبق این مدل در نیمهنهایی مقابل انگلیس پیروز میشود و ۵۵.۲ درصد شانس صعود دارد؛ نتیجهای که به گفته مدل، به طور مشخص تحت تاثیر تصمیم توماس توخل، سرمربی انگلیس، برای خطزدن کول پالمر، فیل فودن و هری مگوایر از فهرست تیمش به سود پرتغال تغییر کرده است.
فینالی که BCA ترسیم میکند برای هر دو کشور اهمیت نمادین زیادی خواهد داشت.
برای فرانسه، قهرمانی به این معناست که دیدیه دشان پس از ویتوریو پوتزو ایتالیایی تنها دومین سرمربی تاریخ میشود که دو بار جام جهانی را فتح کرده است.
برای پرتغال و کریستیانو رونالدو ۴۱ ساله که به طور گسترده آخرین حضورش در یک تورنمنت بزرگ تلقی میشود، کسب جام به معنای بستن آخرین فصل نانوشته یکی از پرماجراترین کارنامههای تاریخ فوتبال خواهد بود.
بازارهای پیشبینی تا حدی نظر دیگری دارند
شرکت BCA ریسرچ همچنین احتمالات قهرمانی خود را با بازار پیشبینی پولیمارکت مقایسه کرده و میگوید مدلش در کل با اجماع بازار همخوان است، اما در برخی موارد تفاوتهایی دیده میشود.
به طور مشخص، BCA برای قهرمانی پرتغال شانس ۱۶.۴ درصدی قائل است، در حالی که این رقم در پولیمارکت ۱۰ درصد است و پرتغال را تنها در جایگاه چهارمین مدعی قهرمانی قرار میدهد.
در پولیمارکت، فرانسه و اسپانیا هر کدام با شانس ۱۶ درصدی مشترکا در رده نخست قرار دارند و انگلیس روز سهشنبه با ۱۱ درصد در جایگاه سوم بود.
BCA همچنین برای سه کشور میزبان، یعنی آمریکا، مکزیک و کانادا، احتمالاتی اندکی بالاتر از آنچه در حال حاضر در ضرایب پولیمارکت منعکس شده در نظر میگیرد.
در بازار پیشبینی دیگری به نام کالشی، در زمان نگارش این گزارش اسپانیا با شانس ۱۶.۵ درصدی در صدر قرار داشت، فرانسه با ۱۶.۳ درصد دوم بود و پرتغال با ۱۰.۳ درصد در رده سوم جای میگرفت.
برای بقیه ما، تورنمنت روز پنجشنبه در مکزیکوسیتی آغاز میشود؛ دستکم از نظر اعداد و ارقام، همه چیز آماده است.
توضیح: این مطلب توصیه مالی محسوب نمیشود؛ همیشه جداگانه تحقیق کنید تا مطمئن شوید هر تصمیمی با شرایط خاص شما سازگار است.