خروج امارات متحده عربی از اوپک نشان دهنده تغییر راهبردی است و پرسشهایی درباره هماهنگی خلیج فارس و آینده این سازمان ایجاد میکند.
تصمیم امارات متحده عربی برای خروج از اوپک حاصل سالها تنش بر سر محدودیتهای تولید است و انتظار میرود پیامدهایی برای هماهنگی گستردهتر در خلیج فارس و ائتلافهای بازار نفت داشته باشد.
آگهی
آگهی
این تصمیم که از اول مه اجرا میشود، پس از سالها نارضایتی در ابوظبی از سهمیههای تولیدی اتخاذ شده که با وجود سرمایهگذاری سنگین برای افزایش ظرفیت، سقفی بر تولید گذاشته بود.
بیل فرن پرایس گفت: «امارات چند سال پیش تصمیمی راهبردی برای افزایش تولید نفت و گاز خود گرفت. اکنون که برای افزایش تولید اضافه سرمایهگذاری کردهاند، خودداری از افزایش تولید را چندان مفید نمیبینند.»
در درون اوپک و ائتلاف اوپک پلاس، تنشها رو به افزایش بوده؛ جایی که انضباط تولیدی هر چه بیشتر با جاهطلبی کشورهای خواهان حداکثر کردن سهم خود از بازار در تضاد قرار گرفته است.
فردریک اشنایدر با اشاره به فاصله میان ظرفیت برنامهریزیشده این کشور و سهمیه آن در اوپک گفت: «چند عامل در کار است، اما روشنترین عامل این است که امارات میخواهد نفت بیشتری صادر کند.»
فراتر از مسئله تولید، این تصمیم نشاندهنده رویکردی مستقلتر است.
فرن پرایس گفت: «این نشان میدهد امارات بیش از گذشته آماده است مسیری مستقل برای خود ترسیم کند و کمتر بر گروهبندیهای منطقهای مانند اوپک و شورای همکاری خلیج فارس تکیه کند.»
فشار بر اوپک
اگرچه این خروج به معنای پایان اوپک نیست، اما بر نظامی که پیشتر زیر فشار بود، فشار بیشتری وارد میکند.
آندری کواتاریو، تحلیلگر انرژی، با اشاره به اینکه امارات بارها نارضایتی خود از محدودیتهای تولید و تمایلش به انعطافپذیری بیشتر را نشان داده بود، گفت: «این تصمیم لزوما غیرقابل پیشبینی نبود.»
او همچنین تاکید کرد که این اقدام پرسشهای گستردهتری را درباره این که آیا نظام سنتی سهمیهبندی اوپک هنوز کارایی لازم را دارد یا نه برمیانگیزد، به ویژه برای تولیدکنندگانی که ظرفیت مازاد دارند و میخواهند تولید خود را افزایش دهند.
او افزود: «منطق تجاری پذیرش محدودیتهای تولید کمتر قانعکننده میشود»، زیرا تولیدکنندگان میکوشند تا زمانی که تقاضا و قیمتها بالاست، منابع خود را به پول تبدیل کنند.
تاثیر فوری این تصمیم بر بازار نفت ممکن است محدود باشد، اما پیامدهای بلندمدت آن میتواند مهمتر باشد.
فرن پرایس توضیح داد: «اگر این تصمیم به بحرانی بزرگتر در درون اوپک منجر شود، اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد»، هرچند افزود که هنوز در این باره قطعیتی وجود ندارد.
فعلا عربستان سعودی و روسیه احتمالا بازیگران مسلط در اوپک پلاس باقی خواهند ماند، حتی اگر وزن جمعی این گروه کاهش یابد.
هماهنگی خلیج فارس در کانون توجه
در درون منطقه خلیج فارس، این اقدام اختلافهای ریشهای را که پیش از بحران کنونی وجود داشتند، برجسته میکند.
اشنایدر گفت این تصمیم شکافهای موجود در شورای همکاری خلیج فارس را تقویت میکند؛ جایی که با وجود نگرانیهای مشترک امنیتی، هماهنگی اغلب محدود بوده است.
کواتاریو یادآور شد خروج امارات پس از ترک اوپک از سوی قطر در سال ۲۰۱۹ رخ میدهد و نشان میدهد کشورهای خلیج فارس هر چه بیشتر راهبردهای ملی خود را بر چارچوبهای جمعی ترجیح میدهند.
کارشناسان انتظار دارند به جای بروز شکافی فوری، بازیگران منطقهای واکنشی محتاطانه نشان دهند و بر حفظ ثبات در درون این بلوک تاکید کنند.
فرن پرایس در پایان گفت: «به احتمال زیاد صفوف خود را فشردهتر میکنند و همگرایی بیشتری نشان میدهند.»