ارزش مشترک اسپیسایکس و xAI به ۱.۰۶ تریلیون یورو رسیده و فاصله با تسلا را کم کرده است، در حالی که ماسک بیش از پیش بر هوش مصنوعی و فضا متمرکز میشود و تسلا با کاهش رشد و یارانهها روبهرو است.
ارزش شرکت اسپیسایکس متعلق به ایلان ماسک پس از ادغام با استارتآپ هوش مصنوعی ایکساِیآی اکنون به 1.25 تریلیون دلار (1.06 تریلیون یورو) رسیده است؛ رقمی که فاصله آن را با تسلا کاهش داده و موازنه قدرت را در امپراتوری تجاری او تغییر میدهد.
ارزش بازار تسلا حدود 1.58 تریلیون دلار (1.34 تریلیون یورو) است؛ تنها 26 درصد بیشتر از آخرین ارزشگذاری خصوصی اسپیسایکس.
روی کاغذ، ماسک اکنون بخش بیشتری از ثروتش را از شرکت موشکیاش اسپیسایکس به دست میآورد تا از خودروساز برقی.
ارزش تسلا در ابتدای سال 2026 کاهش یافت. سهام این شرکت از آغاز سال تاکنون حدود 6 درصد افت کرده است؛ پس از آنکه تسلا اوایل ژانویه از کاهش 16 درصدی تحویل خودرو و افت 3 درصدی کل درآمد در سال 2025 خبر داد؛ نخستین کاهش سالانه در تاریخ این شرکت.
هسته اصلی کسبوکار خودروسازی تسلا تحت فشار رقابت فزاینده در چین و اروپا و همچنین پایان اعتبار مالیاتی فدرال برای خودروهای برقی در آمریکا قرار گرفته است.
فعالیتهای سیاسی ماسک، از جمله ارتباط با دولت ترامپ و حمایت از چهرههای راست افراطی در اروپا، به اعتبار این برند نیز لطمه زده است.
افت فروش خودروهای برقی و چرخش به سمت روباتها
همزمان با کند شدن فروش خودروهای برقی، ماسک تمرکز تسلا را به سمت خدمات روباتاکسی و روباتهای انساننمای اپتیموس سوق داده است؛ حوزههایی که این شرکت هنوز در آنها کسبوکار قابل توجهی ایجاد نکرده است.
او هفته گذشته به تحلیلگران گفت تسلا تولید مدلهای S و X خود را که در سال 2025 کمتر از 3 درصد تحویلها را شامل میشدند متوقف میکند و خطوط تولید آنها را به ساخت اپتیموس اختصاص میدهد.
در مقابل، اسپیسایکس در بازارهای اصلی خود موقعیتی مسلط دارد. این شرکت بزرگترین ارائهدهنده خدمات پرتاب مداری است و قراردادهایی چند میلیارد دلاری با ناسا و وزارت دفاع آمریکا دارد.
اسپیسایکس همچنین شبکه اینترنت ماهوارهای استارلینک را اداره میکند که اکنون بیش از 9 هزار ماهواره در مدار و حدود 9 میلیون کاربر دارد.
بر اساس ادغامی که این هفته اعلام شد، ارزش اسپیسایکس 1 تریلیون دلار (847 میلیارد یورو) و ارزش ایکساِیآی 250 میلیارد دلار (212 میلیارد یورو) برآورد شده است.
این اقدام پس از معاملهای در سال گذشته انجام میشود که در آن، ایکساِیآی پلتفرم شبکه اجتماعی ایکس، با نام پیشین توییتر، را در قالب مبادله سهام خریداری کرد.
ماسک گفت ادغام اسپیسایکس و ایکساِیآی با هدف پشتیبانی از توسعه مراکز داده در فضا انجام میشود؛ مراکزی که او معتقد است میتوانند از محدودیتهای انرژی روی زمین پرهیز کنند.
به گفته آنها، با توجه به چالشهای فنی، زنجیره تامین و مالی، بعید است این طرح در مقیاس کامل در کوتاهمدت عملیاتی شود.
این پروژه مستلزم یافتن راهحلهای تازه برای حفاظت در برابر تشعشعات و خنکسازی در فضا، و همچنین تحمل هزینه پرتاب و مونتاژ حجم بزرگی از تجهیزات سنگین خواهد بود.
ریسکهای سیاسی و نظارتی برای ایکس
با وجود ارزشگذاری بسیار بالا، این ادغام میتواند ریسکهای تازهای برای سرمایهگذاران ایجاد کند. ممکن است سود اسپیسایکس برای تامین مالی زیرساختهای ایکساِیآی منحرف شود، در حالی که شرکت هوش مصنوعی در چندین بازار زیر ذرهبین نهادهای ناظر قرار دارد.
مقامهای اروپا، هند، مالزی و آمریکا پس از آنکه از مولد تصویر گروکِ ایکساِیآی برای تولید تصاویر دیپفیک صریح از زنان و کودکان استفاده شد، تحقیقات رسمی درباره این ابزار را آغاز کردهاند.
بازرسان فرانسوی نیز این هفته در چارچوب تحقیق درباره سوءاستفاده الگوریتمی، به دفاتر شرکت ایکس یورش بردند.
کارشناسان حقوقی میگویند بخشی از این ریسکها میتواند به اسپیسایکس نیز سرایت کند، به ویژه از آنجا که بخش زیادی از کسبوکار استارلینک به صورت بینالمللی فعالیت میکند.
برای اکنون، تا زمانی که اسپیسایکس یک شرکت خصوصی و تحت کنترل ماسک باقی بماند، مدیریت این پیچیدگیها احتمالا آسانتر خواهد بود.
عرضه احتمالی سهام این شرکت در بورس در آینده، پرسشهای دشوارتری درباره این که آیا سرمایهگذاران حاضر خواهند بود در کنار ریسکهای تازه نظارتی و سیاسی، چنین ارزشگذاری بالایی را هم بپذیرند مطرح خواهد کرد.