گروهی از بومیان منزوی قبیله «آوا» در جنگلهای آمازون برزیل، در اتفاقی کمسابقه از زیستگاه جنگلی خود خارج شدند و با ساکنان محلی و یک تیم دولتی تماس برقرار کردند. مشاهده وضعیت جسمانی و لاغری شدید برخی از اعضای این گروه، بهویژه کودکان و سالمندان، نگرانیهای جدی را درباره سلامت بومیان برانگیخته است.
بر اساس بیانیه وزارت امور بومیان برزیل و گزارش خبرگزاری فرانسه به نقل از سازمان غیردولتی (Survival International)، این رویارویی روز دوشنبه در منطقه بومی «آراریبویا» در ایالت مارانیائو در شمالشرقی کشور رخ داد. اعضای این گروه منزوی به یک ایستگاه کنترل تردد دولتی و روستای «تاواری» که محل سکونت بومیان همسایه از قوم «گواجاژارا» (Guajajara) است نزدیک شدند.
به گزارش «سروایوال اینترنشنال»، اعضای قبیله آوا ظاهرا به یک تیم دولتی نزدیک شده و درخواست سیبزمینی هندی (یام) کردند. ساکنان محلی از قوم گواجاژارا نیز به آنها غذا و تعدادی وسیله دادند و این افراد پس از مدت کوتاهی حضور در حاشیه روستا، با مواد غذایی دریافتی به داخل جنگل بازگشتند.
در تصاویری که توسط ساکنان محلی ضبط شده، مردان، زنان و کودکانی در میان پوشش گیاهی دیده میشوند؛ برخی از آنها تیر و کمان در دست دارند و سربندها و گردنبندهایی از پر بر تن کردهاند. برخی دیگر نیز هیچ لباسی بر تن ندارند و تعدادی از بزرگسالان، کودکان را با پارچههایی که به بدن خود بستهاند حمل میکنند.
نگرانی از لاغری مفرط و خطر انتقال بیماری
سازمانهای بومی ایالت مارانیائو اعلام کردند که لاغری شدید برخی از اعضای این گروه، بهویژه کودکان و سالمندان، موجب نگرانی ساکنان محلی شده است. این اتفاق همچنین پرسشهایی را درباره چرایی نزدیک شدن ناگهانی گروهی برانگیخته که دهههاست با شکار، ماهیگیری و جمعآوری غذا و در عین حال دوری کامل از دنیای خارج زندگی کردهاند؛ بهویژه در شرایطی که قطع غیرقانونی درختان و شکارغیرقانونی قلمرو جنگلی آنها را تهدید میکند.
نهادهای محلی و وزارت امور بومیان برزیل هشدار دادهاند که تماس برنامهریزینشده با جوامع بیرونی میتواند این بومیان را که مواجهه محدودی با عوامل بیماریزای رایج در میان جمعیت عمومی داشتهاند، در برابر بیماریهای عفونی بهشدت آسیبپذیر کند.
اعزام تیمهای اضطراری و تاکید بر حق انزوا
دولت برزیل اعلام کرد که گروه آوا پیشتر در پایگاه داده رسمی بومیان منزوی ثبت شده و تحت نظارت یک تیم حفاظتی ویژه از سوی «فونای» (Funai)، آژانس فدرال امور بومیان، قرار دارد. هماکنون پرسنل آژانس فونای و کارکنان بهداشت بومیان در منطقه حضور دارند و مقامات یک سازوکار هماهنگی اضطراری را برای ارزیابی وضعیتهای تماس احتمالی و خطرات بهداشتی فعال کردهاند.
وزارت امور بومیان برزیل با تاکید بر اینکه اطلاعات فعلی اولیه است، تصریح کرد که سیاست این نهاد تشویق به برقراری تماس نیست، بلکه حفاظت از حق قبیله آوا برای باقی ماندن در انزوا و تصمیمگیری مستقل آنها درباره برقراری یا عدم برقراری ارتباط با دنیای خارج است.
این وزارتخانه همچنین خاطرنشان کرد که یک رویارویی کوتاه لزوما به این معنا نیست که این گروه انزوای خود را کنار گذاشته یا تصمیم به برقراری ارتباط دائمی گرفته است.
بر اساس برآوردهای پیشین سازمان «سروایوال اینترنشنال»، حدود ۱۰۰ نفر از بومیان آوا همچنان بدون تماس با دنیای خارج زندگی میکنند، در حالی که سایر اعضای این قوم در روستاهای دائمی ساکن هستند و با افراد خارج از قبیله ارتباط دارند. منطقه «آراریبویا» همچنین خانه مردم گواجاژارا است که نگهبانان جنگلِ بومی آنها سالهاست به پایش سرزمینهای خود و مقابله با ورود غیرقانونی متجاوزان میپردازند.