آتش‌بازی‌ها شاید جزء جدانشدنی جشن‌ها باشند، اما خطرهای آن‌ها برای سلامتی باعث شده کارشناسان خواستار مقررات سخت‌گیرانه‌تر و آگاهی عمومی بیشتر شوند.
شب سال نو، روزهای ملی و پیروزی‌های انتخاباتی لحظاتی هستند که مردم در آن مناسبت‌های بزرگ را جشن می‌گیرند و آتش‌بازی‌ها آسمان اروپا را روشن می‌کند.
آگهی
آگهی
با این حال، به گفته کارشناسان، در میان این شادی و جشن، آتش‌بازی‌ها هر ساله به هزاران نفر آسیب می‌زنند.
به گفته کارشناسان دانشگاه کالیفرنیا در لس‌آنجلس (یو‌سی‌ال‌ای)، این محصولات خطری کمتر از حد واقعی برای سلامت عمومی تلقی می‌شوند و به مقررات سخت‌گیرانه‌تری نیاز دارند. این کارشناسان یک یادداشت تحلیلی در نشریه علمی بی‌ام‌جی (The BMJ) (منبع به زبان انگلیسی) نوشتند.
به نوشته این نویسندگان، موارد شایع اورژانسی شامل سوختگی‌های شدید، آسیب‌های انفجاری ناشی از موج شوک، آسیب‌های مغزی تروماتیک، قطع انگشتان و نابینایی دائمی است. این آسیب‌ها بیش از حد، کودکان، مردان جوان، جوامع روستایی، افراد متعلق به گروه‌های با وضعیت اقتصادی اجتماعی پایین و رهگذران بی‌گناه را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
برای کاهش آسیب، نویسندگان خواستار مقررات سخت‌گیرانه‌تر و کارزارهای آموزشی پایدار برای افکار عمومی در ایالات متحده و در سطح بین‌المللی شدند.
آن‌ها معتقدند که سازمان‌های پزشکی و نهادهای سلامت عمومی باید مردم را تشویق کنند به جای روشن کردن آتش‌بازی در خانه، در نمایش‌های عمومی حرفه‌ای شرکت کنند تا به مقابله با پیام‌های شبکه‌های اجتماعی که استفاده خصوصی را ترویج می‌کند کمک شود.
آن‌ها همچنین توصیه کردند کارزارهای مدرسه‌محور با هدف قرار دادن دانش‌آموزان مقطع ابتدایی و متوسطه اجرا شود و در آن از روایت‌ها و تصاویر واقعی افرادی که دچار آسیب ناشی از آتش‌بازی شده‌اند استفاده شود تا پیامدهای استفاده نادرست از این وسایل برجسته شود.
در نهایت، نویسندگان پیشنهاد کردند بر روی بسته‌بندی آتش‌بازی‌ها برچسب‌های هشداردهنده تصویری که نوع آسیب‌ها را نشان می‌دهد و شبیه تصاویر روی بسته‌های سیگار است، درج شود تا آگاهی درباره خطرات افزایش یابد.
وضعیت در اروپا
در سراسر اروپا، هر ساله هزاران نفر پس از آسیب‌های مرتبط با آتش‌بازی به دنبال دریافت خدمات پزشکی می‌روند.
هلند از جمله کشورهایی است که به طور نظام‌مند داده‌های مربوط به آسیب‌های ناشی از آتش‌بازی را جمع‌آوری می‌کند. در جشن‌های سال نو ۲۰۲۵-۲۰۲۶، برآورد شد که حدود ۱ هزار و ۲۳۹ نفر به درمان اورژانسی در بخش‌های اورژانس بیمارستان‌ها یا مراکز مراقبت عمومی خارج از ساعت اداری نیاز داشته‌اند؛ رقمی که نشان‌دهنده افزایش ۷ درصدی آسیب‌ها نسبت به سال پیش بود.
در ایتالیا، وزارت کشور تایید کرد که در جریان جشن‌های شب سال نو ۲۸۳ نفر مجروح شدند که ۵۴ نفر از آن‌ها نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشتند.
با این حال، بسیاری از کشورها ثبت سراسری چنین رویدادهایی را حفظ نمی‌کنند.
متخصصان حوزه سلامت تاکید می‌کنند که جمع‌آوری نظام‌مند داده‌ها در سطح ملی به فوریت لازم است تا بتوان ابعاد واقعی آسیب‌های مربوط به آتش‌بازی را به دقت اندازه‌گیری کرد.
با وجود خطرات فوری برای سلامت، آتش‌بازی‌ها بازاری مهم و رو به رشد در اروپا به شمار می‌آیند.
آخرین داده‌های یورواستات درباره واردات آتش‌بازی، که در دسامبر ۲۰۲۵ (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شد، نشان داد که اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۲۰ هزار تن آتش‌بازی از خارج از بلوک وارد کرده است که ارزش آن ۴۰۶.۷ میلیون یورو بوده است. این ارقام در مقایسه با سال ۲۰۲۳ به ترتیب نشان‌دهنده افزایش ۹.۵ درصدی در حجم و ۲۱.۵ درصدی در ارزش بود.
سند کاری کارکنان کمیسیون اروپا در سال ۲۰۲۵ نیز اعلام می‌کند که واردات مواد پیروتکنیک به اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر افزایش یافته و در سال ۲۰۲۴ به رکورد ۴۵۲ میلیون یورو رسیده است که آتش‌بازی‌ها بزرگ‌ترین سهم را در آن دارند.
هلند و آلمان واردات اتحادیه اروپا را در این حوزه در دست دارند. در سال ۲۰۲۴، سهم هلند از واردات آتش‌بازی از خارج از اتحادیه ۳۷.۰ درصد و سهم آلمان ۳۵.۶ درصد بود و پس از آن لهستان با ۷.۴ درصد قرار داشت.
قوانین آتش‌بازی در اروپا چگونه است؟
در سراسر اتحادیه اروپا، یک دستورالعمل اروپایی بر آتش‌بازی‌های مصرفی حاکم است که الزامات ایمنی محصولات را هماهنگ می‌کند، اما به هر کشور عضو اجازه می‌دهد محدودیت‌های بیشتری بر فروش، نگهداری و استفاده اعمال کند.
این چارچوب در سطح اتحادیه اروپا آتش‌بازی‌ها را بر اساس میزان خطر و هدف استفاده به چهار دسته تقسیم می‌کند.
برای وسایل بسیار کم‌خطر، مناسب استفاده در فضای داخلی و فواصل نزدیک مانند برخی فشفشه‌ها و «پارتی پاپر»، حداقل سن ۱۲ سال تعیین شده است. در آلمان و فرانسه، این حداقل سن بالاتر است.
در مورد آتش‌بازی‌های کم‌خطر فضای باز که برای استفاده در محدوده‌ای محدود طراحی شده‌اند، حداقل سن در این دو کشور به ترتیب ۱۶ و ۱۸ سال است.
برای آتش‌بازی‌های با خطر متوسط که برای استفاده در فضاهای باز بزرگ و تنها توسط افرادی با دانش تخصصی در نظر گرفته شده‌اند، حداقل سن در سطح اتحادیه اروپا ۱۸ سال است.
برخی کشورها از جمله هلند، آلمان، فرانسه و ایتالیا مقررات ملی محدودکننده‌تری وضع کرده‌اند.