در یک نشست در تاشکند شرکتکنندگان انتقال فناوری، تامینمالی و مسیرهای حملونقل را بررسی کردند. نقشهراه صنعتی تازه آلمان-قزاقستان و شروط اولیه تامینمالی با یک بانک فرانسوی مراحل مختلف همکاری را نشان میدهد.
تقاضای اروپا برای مواد معدنی حیاتی باعث شده است با تولیدکنندگان آسیای مرکزی درباره سرمایهگذاری در استخراج و فرآوری این مواد گفتوگو شود. در حالی که صنایع اروپایی به دنبال منابع جایگزین تامین هستند، کشورهایی مانند قزاقستان و ازبکستان خواهان سرمایهگذاری و فناوری خارجی برای توسعه توانمندیهای تولیدی خود هستند.
این اولویتهای متفاوت در «مجمع بینالمللی معدن و فلزات» که در تاشکند برگزار شد، بررسی شد؛ جایی که نمایندگان صنعت فرصتهای همکاری تجاری را ارزیابی کردند.
مارات ترتروف، بنیانگذار باشگاه انرژی بروکسل (Brussels Energy Club)، گفت: «بروکسل فقط انتظار توافقها را ندارد. در معنای گسترده، انتظار دارد با کشورهایی مانند ازبکستان و قزاقستان مشارکتهای روشن سرمایهگذاری شکل بگیرد.»
ترتروف همچنین بر نیاز به سرمایهگذاری در واحدهای فرآوری مواد معدنی، زنجیرههای تامین صنعتی و زیرساختهای حملونقل، از جمله «کریدور میانی» که آسیای مرکزی را به بازارهای اروپایی متصل میکند، تاکید کرد.
جستوجوی اروپا برای تامینکنندگان جایگزین
اتحادیه اروپا موادی از جمله لیتیوم و تنگستن را به دلیل اهمیت اقتصادی و ریسکهای تامین، حیاتی قلمداد میکند.
آلمان از جمله اقتصادهای اروپایی است که به دنبال متنوعسازی منابع تامین خود است.
ماتیاس فولرت، سفیر آلمان در ازبکستان، به یورونیوز گفت: «در آلمان به مقدار زیادی مواد معدنی حیاتی نیاز داریم، چون در انرژیهای تجدیدپذیر سرمایهگذاری میکنیم، در خودروهای برقی سرمایهگذاری میکنیم و در فناوریهای پیشرفته سرمایهگذاری میکنیم.»
در بیانیه مشترکی که روز ۲۹ سپتامبر منتشر شد، آلمان و قزاقستان نقشه راه ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ را برای همکاری صنعتی، استخراج و فرآوری مواد معدنی و همچنین افزایش تولید کالاهای با ارزش افزوده بالاتر در قزاقستان تایید کردند.
شرکت آلمانی اچاماس برگباو ایجی در شرق قزاقستان یک طرح استخراج و فرآوری لیتیوم را دنبال میکند. سرمایهگذاری احتمالی، در صورت تایید ذخایر اقتصادی، میتواند تا ۵۰۰ میلیون دلار (تقریبا ۴۴۹ میلیون یورو) برسد. این طرح هنوز در مرحله اکتشاف و توسعه است.
تلاش ازبکستان برای کسب ارزش بیشتر از فرآوری مواد معدنی
ازبکستان رویکرد صنعتی مشابهی را دنبال میکند و به جای اتکا به صادرات مواد خام و کنسانترهها، در پی توسعه فرآوری داخلی مواد معدنی است.
«مجتمع فلزات فناورانه ازبکستان» تیامکی، یک شرکت صنعتی دولتی است که در سال ۲۰۲۴ برای توسعه صنعت فرآوری مواد معدنی این کشور تاسیس شد. این مجتمع با موادی از جمله تنگستن و مولیبدن کار میکند و محصولاتی صنعتی مانند اکسید و کاربید تنگستن و همچنین میلهها و بریکتهای مولیبدن تولید میکند.
تیمور خیخماتولایف، نماینده ویژه تیامکی برای ادغام جهانی، گفت: «دلیل اصلی ایجاد ارزش است. بنابراین در هر گام، در هر مرحله ما ارزش ایجاد میکنیم و سپس صادر میکنیم.»
به گفته خیخماتولایف، آلمان نخستین بازار صادراتی این شرکت بوده است. تیامکی از صادرات به بلژیک، هلند، ترکیه، ایالات متحده، کانادا، کره جنوبی و ژاپن نیز خبر میدهد.
بر اساس سوابق حملونقل منتشر شده توسط پلتفرم تجاری دادههای بازرگانی ۵۲ دبلیو ام بی (52wmb)، تیامکی در اوت ۲۰۲۶ میلادی محصولات مولیبدن را به بلژیک و هلند و همچنین اکسید تنگستن را به هلند صادر کرده است.
فناوری و تامین مالی اروپایی
در کنار صادرات موجود، تیامکی به دنبال جذب سرمایهگذاری و تخصص تولید برای گسترش ظرفیت تولید در داخل ازبکستان است.
این شرکت در ماه سپتامبر یک رودشو در برلین برگزار کرد که نمایندگان حدود ۲۰ شرکت آلمانی و موسسات مالی بینالمللی را گردهم آورد.
در این گفتوگوها درباره تامین مواد معدنی حیاتی، انتقال فناوری و مشارکت در طرحهای جدید تولیدی بحث شد. تیامکی بنا بر اعلام خود، مجموعهای از بیش از ۱۴۰ طرح پیشنهادی سرمایهگذاری با ارزش برآوردی مجموعا ۴.۲ میلیارد دلار (تقریبا ۳.۷۷ میلیارد یورو) را ارائه کرد.
روز ۱۶ اکتبر، تیامکی و بانک فرانسوی سوسیته ژنرال (Société Générale) یک برگه شرایط اولیه برای تامین مالی پیش از صادرات امضا کردند.
این مذاکرات در ادامه توافق ماموریتی است که در ماه ژوئن برای تدارک ۵۰ میلیون یورو تامین مالی با هدف حمایت از ظرفیت تولید و عملیات صادراتی امضا شد. هنوز توافق نهایی وام اعلام نشده است.
مشارکتهای بینالمللی معدنی فراتر از اروپا
همکاری در بخش معدن ازبکستان به سرمایهگذاران اروپایی محدود نمیشود.
شرکت دولتی معدن آزرگلد جمهوری آذربایجان در ماه اکتبر نخستین شرکت فرعی خارجی خود را در ازبکستان تاسیس کرد. این شرکت در پی دریافت مجوزها برای آغاز برنامه اکتشاف ۱۸ ماهه در معدن طلای «اکبا» در منطقه قشقهدریا است.
الیاس اسماعیللی، مدیرکل «آزرگلد ازبکستان»، به یورونیوز گفت: «اگر نتایج مثبت باشد، برنامه داریم شرکت مشترک تاسیس کنیم و سپس این معدن را توسعه دهیم.»
به طور جداگانه، آزرگلد در حال حرکت به سوی ایجاد یک شرکت مشترک سهجانبه با شرکت ازبکژئولوگورازودکا و «شرکت سرمایهگذاری آذربایجان ـ ازبکستان» برای اکتشاف طلا و عناصر نادر خاکی در منطقه نوایی است. شرکا در ماه ژوئیه یک توافق اولیه امضا کردند، اما این شرکت مشترک هنوز به طور رسمی ایجاد نشده است.