وزارت خارجه طالبان با اعلام آمادگی برای گفتوگو با واشنگتن از آمریکا خواست در روند اخراج ۱۵۰ مهاجر افغان «مسئولانه» عمل کند؛ این در حالی است که نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند بازگرداندن برخی از این افراد که شامل همکاران سابق ارتش آمریکا هستند، جان آنها را به خطر میاندازد.
به گزارش رویترز این درخواست در حالی مطرح شده است که دولت دونالد ترامپ قصد دارد شماری از مهاجران افغان را از طریق پاکستان به افغانستان بازگرداند.
یک مقام آمریکایی و ائتلافی متشکل از کهنهسربازان و گروههای مدافع حقوق مهاجران روز جمعه اعلام کردند که دولت آمریکا در حال برنامهریزی برای اخراج گروهی از مهاجران افغان است.
روزنامه نیویورکتایمز نیز گزارش داد که قرار است بیش از ۱۵۰ مهاجر افغان از آمریکا اخراج شوند و نخستین پرواز حامل این افراد ممکن است از روز دوشنبه به اینسو انجام شود.
بر اساس این گزارش، بازگرداندن مهاجران افغان از طریق پاکستان صورت خواهد گرفت؛ زیرا ایالات متحده با حکومت طالبان روابط دیپلماتیک ندارد و نمیتواند به طور مستقیم مقدمات اخراج این افراد به افغانستان را فراهم کند.
۶۶ عضو کنگره آمریکا نیز در نامهای به دولت ترامپ خواستار توقف اخراج گروهی مهاجران افغان شدند.
تشدید بازداشتها در پاکستان و تنشهای مرزی با طالبان
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که روابط افغانستان و پاکستان بر سر فعالیت گروههای مسلح و حملههای فرامرزی با تنش همراه است. اسلامآباد حکومت طالبان را به پناه دادن به شبهنظامیانی متهم میکند که از خاک افغانستان حملاتی را علیه پاکستان سازماندهی میکنند. مقامهای طالبان این اتهام را رد کردهاند.
از سوی دیگر، تصمیم برای بازگرداندن مهاجران از طریق پاکستان در شرایطی اتخاذ میشود که اسلامآباد در راستای سیاست چندساله بازگرداندن مهاجران به نیروهای انتظامی خود دستور بازداشت تمامی اتباع افغان بدون ویزا را داده؛ سیاستی که تاکنون به بازگشت میلیونها آواره انجامیده است. همچنین روابط میان پاکستان و حکومت طالبان پس از درگیریهای مرگبار مرزی در اکتبر گذشته که به مسدود شدن نزدیک به کامل مرزها انجامید، رو به تیرگی بیشتری نهاده است.
خطر جانی برای همکاران سابق نیروهای آمریکایی
نهادها و گروههای مدافع حقوق بشر از جمله گروه «افغاناوک» (AfghanEvac) هشدار دادهاند که این اخراجها شامل بستگان افغانهایی است که پیش از سقوط کابل در سال ۲۰۲۱ به ارتش آمریکا کمک کردهاند. به گفته این گروهها بازگرداندن این افراد و خانوادههایشان به افغانستان میتواند جان آنها را با خطری جدی مواجه کند.
دولت ترامپ در راستای سختگیریهای جدید مهاجرتی، روند لغو حمایتهای پناهندگی و ویزاهای ویژه مهاجرت (SIV) را آغاز کرده است.
وزارت خارجه حکومت طالبان در بیانیهای اعلام کرد: «طرف افغان با درک واقعیتهای موجود و در نظر گرفتن منافع مشروع هر دو طرف، آماده است در این زمینه بر پایه تفاهم متقابل، تعامل سازندهای داشته باشد.»
در این بیانیه همچنین تاکید شده است که کشورهای ثالث نباید اتباع کشوری دیگر را به ابزاری برای چانهزنی در برابر امتیازات محدود و موقت یا ملاحظات دیگر تبدیل کنند.
گزارشهای سازمان ملل از نقض حقوق بشر با وجود ادعای عفو عمومی
اگرچه مقامهای طالبان پس از بازگشت به قدرت، عفو عمومی برای همکاران نیروها و دولتهای پیشین وابسته به غرب اعلام کرده و وعده بازگشت امن آنها را دادهاند اما سازمان ملل متحد گزارشهای متعددی از کشتار فرادادگاهی، بازداشتها و رفتارهای خشونتآمیز علیه این افراد به ثبت رسانده است. پیش از این نیز کشورهایی مانند آلمان و ترکیه با وجود هشدار نهادهای حقوق بشری درباره خطرات احتمالی، گروهی از اتباع افغان را به طور مستقیم به کشورشان بازگردانده بودند.
مامور امنیتی طالبان مدارک یک راننده را در مسیر منتهی به سفارت سابق آمریکا بررسی میکند؛ سفارتی که از زمان بازگشت طالبان به قدرت همچنان تعطیل است.
آنچه بعد از سقوط کابل بر سر مردم افغانستان آمد
پس از سقوط کابل در اوت ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت، محدودیتهای شدیدی بر جامعه افغان اعمال شد که بیشترین آسیب آن متوجه زنان بود؛ از ممنوعیت تحصیل در دبیرستانها و دانشگاهها و منع اشتغال در بیشتر بخشها گرفته تا سلب آزادیهای فردی مانند اجباری شدن حجاب و ممنوعیت سفر بدون محرم. این فشارها در کنار سرکوب رسانهها، ناپدیدسازی منتقدان و بحران شدید اقتصادی ناشی از قطع کمکهای بینالمللی، شرایط زندگی را برای مردم افغانستان بیش از پیش دشوار کرده است.