پیشبینی میشود فدرال رزرو چهارشنبه، شش روز مانده به انتخابات میاندورهای آمریکا، نرخ بهره را ثابت نگه دارد؛ اما با تورم ۳.۷ درصدی و قیمت بالای نفت، سرمایهگذاران افزایش دیگری در دسامبر را محتمل میدانند و سخنان رئیس این نهاد، کوین وارش، را برای سرنخها دقیق دنبال میکنند.
زمانی که فدرال رزرو چهارشنبه ساعت ۱۹ به وقت اروپای مرکزی (CET) تصمیم خود را اعلام کند، به طور گسترده انتظار میرود کمتر از یک هفته مانده به انتخابات میاندورهای آمریکا، نرخ بهره معیار خود را بدون تغییر در محدوده ۳٫۷۵ تا ۴ درصد نگه دارد.
اما با توجه به تورم ۳٫۷ درصدی، اوجگیری قیمت انرژی و احتمال بالای یک افزایش دیگر در ماه دسامبر، سرمایهگذاران با دقت اظهارات کوین وارش، رئیس فدرال رزرو را برای سرنخهایی درباره گام بعدی زیر نظر خواهند داشت.
بر اساس ابزار FedWatch گروه CME که معاملات آتی نرخ بهره را رصد میکند، بازارها احتمال ثابت ماندن نرخ در این نشست را بیش از ۹۰ درصد برآورد میکنند، اما برای نشست ۸ و ۹ دسامبر فدرال رزرو، احتمال ۷۳ درصدی برای افزایش یکچهارم واحد درصدی قائلاند.
چنین اقدامی در ادامه افزایش ماه سپتامبر خواهد بود؛ نخستین افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در سه سال اخیر. از آن زمان چند مقام ارشد این بانک مرکزی تلاش کردهاند فوریت برای یک اقدام دیگر را کماهمیت جلوه دهند.
فیلیپ جفرسون، نایبرئیس فدرال رزرو، در یک سخنرانی به جهش هزینه استقراض بلندمدت اشاره کرد و افزود که «من و همکارانم باید به جمعبندی خود برسیم، که شاید به زمان بیشتری نیاز داشته باشد».
جان ویلیامز، رئیس فدرال رزرو نیویورک، نیز در سخنرانی در دانشگاه بوفالو همین دیدگاه را تکرار کرد و گفت «نیازی به عجله نیست».
سیاست نیز بر این فضا سایه انداخته است.
جوزف لاورگنا، اقتصاددان ارشد بازوی آمریکایی بانک ژاپنی SMBC و مقام پیشین دولت ترامپ، میگوید فدرال رزرو «شش روز مانده به انتخابات نمیخواهد چشم کاخ سفید را درآورد».
اما همه لزوما با این رویکرد همراه نخواهند شد.
بت همک، رئیس فدرال رزرو کلیولند، و لوری لوگن، رئیس فدرال رزرو دالاس، که هر دو معتقدند نرخها هنوز آنقدر بالا نرفته که تورم را سرد کند، ممکن است به افزایش رای دهند و احتمال دارد تا سه مقام با تصمیم اکثریت مخالفت کنند.
تورم بالاست و رشد اقتصادی ادامه دارد
استدلال برای سیاست انقباضیتر همچنان پابرجاست. قیمتهای مصرفکننده در آمریکا در ماه سپتامبر نسبت به یک سال قبل ۳٫۷ درصد افزایش یافت؛ بالاتر از ۳٫۴ درصد در اوت. تورم هسته که غذا و انرژی را کنار میگذارد هم به ۲٫۶ درصد رسید. قیمتهای عمدهفروشی ۶٫۳ درصد جهش کرد.
آوستن گولزبی، رئیس فدرال رزرو شیکاگو، این ارقام را «دلسردکننده» توصیف کرد و گفت سطح کنونی تورم بنیادی «قابل قبول نیست».
بنزین که در سه ماه گذشته بالای هر گالن ۴ دلار معامله شده، طبق اعلام وزارت کار آمریکا بیش از نیمی از افزایش قیمت در ماه سپتامبر را توضیح میدهد. قیمت گازوئیل اواخر سپتامبر به رکورد هر گالن ۶٫۵۳ دلار رسید و هزینه حملونقل تقریبا همهچیز را بالا برد.
نفت خام برنت، شاخص مرجع بازار جهانی نفت، روز دوشنبه همزمان با شدت گرفتن ظاهری تحرکات دیپلماتیک بر سر جنگ ایران، از حوالی ۱۱۷٫۴ دلار برای هر بشکه که بالاترین قیمت پایانی از ۱۹ مارس بود، بیش از ۶ درصد سقوط کرد.
در زمان نگارش این گزارش در روز سهشنبه، هر بشکه برنت حدود ۱۱۰٫۸ دلار معامله میشد؛ سطحی همچنان بسیار بالاتر از حدود ۷۲ دلار پیش از آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه.
هزینههای استقراض نیز در حال فشار آوردن است.
متوسط نرخ وام مسکن ۳۰ ساله در آمریکا اوایل اکتبر به ۷٫۴ درصد رسید که بالاترین سطح در سه سال اخیر است و سپس هفته گذشته تا ۷٫۳۲ درصد پایین آمد؛ در حالی که یک سال پیش کمی کمتر از ۶٫۲ درصد بود. موسسه پژوهشی آکسفورد اکونومیکس برآورد میکند افزایش نرخها در سال جاری باعث شده ۵ میلیون خانوار دیگر آمریکایی از توان خرید خانه خارج شوند.
انتظارات برای افزایشهای بیشتر همچنین دلار آمریکا را نزدیک اوج ۱۸ ماهه در برابر ارزهای عمده نگه داشته است.
در همین حال اقتصاد آمریکا زیر فشار خم شده اما هنوز نشکسته است.
کارفرمایان در ماه سپتامبر فقط ۲۹ هزار شغل جدید ایجاد کردند و نرخ بیکاری به ۴٫۲ درصد افزایش یافت؛ با این حال اقتصاد آمریکا در سهماهه دوم سال با نرخ سالانهشده ۲٫۲ درصد رشد کرد و شاخص GDPNow فدرال رزرو آتلانتا برای سهماهه سوم رشد ۳٫۵ درصدی را نشان میدهد.
آزمون بعدی بلافاصله پس از اعلام تصمیم میرسد.
روز پنجشنبه ساعت ۱۳:۳۰ به وقت اروپای مرکزی، آمریکا نخستین برآورد از رشد سهماهه سوم و همچنین دادههای سپتامبر درباره شاخص ترجیحی تورم فدرال رزرو، یعنی شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی (PCE)، را منتشر میکند.
توماس رایان، اقتصاددان ارشد حوزه آمریکای شمالی در کپیتال اکونومیکس، در یادداشتی نوشت که «مقامهای فدرال رزرو همچنان به طور کلی مصمم به ادامه انقباض سیاست پولی اما با شیبی ملایم به نظر میرسند».
همه نگاهها به وارش دوخته شده است
وارش که قرار است ساعت ۱۹:۳۰ به وقت اروپای مرکزی با خبرنگاران سخن بگوید، تاکنون نشانههای کمی داده است.
او در سخنرانی خود در بانکوک در حاشیه نشستهای سالانه صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در ماه جاری گفت از سپتامبر تاکنون جهان «به طور کلی مطابق با انتظارات ما حرکت کرده است».
وارش گفت: «من پیشاپیش درباره نشستها قضاوت نمیکنم» و تاکید کرد که «در فدرال رزرو بسیار روشن گفتهایم که ثبات قیمتی را تامین خواهیم کرد».
او از مدتها پیش با راهنمایی آیندهنگر بازارها (فوروارد گایدنس) یعنی سیگنالدهی از قبل درباره گامهای بعدی مخالف بوده و از بهکارگیری آن پرهیز کرده است.
آدیتیا بهاوه، رئیس بخش پژوهش اقتصاد آمریکا در بانک آو امریکا، میگوید یک افزایش غیرمنتظره میتواند با نشان دادن این که بازارها دیگر نباید به این راهنماییها گوش دهند، به «پایان فوروارد گایدنس» منجر شود؛ هرچند بیشتر اقتصاددانان چنین نتیجهای را بعید میدانند.
استقلال رئیس فدرال رزرو نیز زیر ذرهبین قرار گرفته است.
وارش در ماه سپتامبر در برابر درخواستهای جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا، برای کاهش نرخها ایستادگی کرد، اما بایدن بعدا گفت به وارش گفته «به هر حال میتواند» به افزایش رای بدهد و همزمان فشارها برای برکناری لیزا کوک، عضو هیاترئیسه فدرال رزرو را تشدید کرده است.
بایدن یک کمیته سهنفره تشکیل داده تا بررسی کند آیا دلیل کافی برای برکناری کوک به دلیل اتهامهای تقلب در وام مسکن که او رد میکند وجود دارد یا نه. انتظار میرود کوک هفته آینده در برابر این کمیته حاضر شود.
در مورد وارش، اگر سخنرانی او بر این نکته متمرکز شود که تورم باید سریعتر به هدف ۲ درصدی فدرال رزرو بازگردد، سرمایهگذاران احتمالا آن را تاییدی بر افزایش نرخ در ماه دسامبر تعبیر خواهند کرد.