پیروزی لولا در انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل امیدی تازه برای آمازون به همراه دارد، اما تقویت راست افراطی این پیشرفت را تهدید می‌کند.
پیروزی لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا در انتخابات برزیل از سوی بسیاری به عنوان پیروزی دموکراسی و جنگل آمازون توصیف شده است.
آگهی
آگهی
از زمان بازگشت او به قدرت در سال ۲۰۲۳، تخریب جنگل‌های بارانی برزیل به پایین‌ترین سطح تاریخی رسیده و تنها در سال گذشته ۴۲ درصد کاهش یافته است.
انتخاب مجدد این رئیس‌جمهور چپ‌گرا برای چهارمین دوره تاریخی، که با انتخاب دوباره او همراه شد، برای فعالان محیط زیست که از بازگشت به حفاظت ضعیف از طبیعت و اقلیم زیر نظر رقیب راست‌گرایش فلاویو بولسونارو، پسر رئیس‌جمهور سابق ژایر بولسونارو، بیم داشتند مایه آرامش است.
در دوران ریاست‌جمهوری بولسونارو بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳، سیاست‌های محیط زیستی از هم پاشیده شد و تخریب جنگل‌ها حدود ۶۰ درصد اوج گرفت؛ در این دوره بیش از ۴۵ هزار کیلومتر مربع جنگل پاکسازی شد.
با روی کار آمدن لولا، سطح تخریب جنگل‌ها ۷۱ درصد پایین‌تر از میزان سال ۲۰۲۲ آمده است.
گرینپیس برزیل اعلام کرد: «نتیجه انتخابات ۲۰۲۶ پیروزی برای دموکراسی است و تعهد به حفاظت از آمازون و مبارزه با تغییرات اقلیمی را حفظ می‌کند.»
این خوش‌بینی در میان فعالان محیط زیست در سراسر جهان نیز دیده می‌شود. گلن هوروویتز، بنیانگذار و مدیرعامل سازمان جهانی حمایت از طبیعت Mighty Earth نوشت: «زنده باد آمازون، سرادو، پانتانال و همه طبیعت برزیل!» او افزود: «انتخاب دوباره لولا برای جنگل‌های بارانی و دیگر زیست‌بوم‌های خارق‌العاده کشور، آرامش بسیار لازم و به‌موقعی است.»
چرا آمازون برزیل برای جهان اهمیت دارد؟
کامیلا جاردیم، کارشناس سیاست بین‌الملل در گرینپیس برزیل، می‌گوید: «برزیل میزبان بخش عمده بزرگ‌ترین جنگل‌های استوایی بارانی جهان و پنج زیست‌بوم دیگر است که حدود ۱۵ درصد تنوع زیستی کره زمین را در خود جای داده‌اند.»
جاردیم می‌گوید: «حفاظت از این زیست‌بوم‌ها فراتر از مرزهای برزیل اهمیت دارد و برای مهار نابودی تنوع زیستی در سراسر جهان ضروری است.»
این جنگل بارانی همچنین مقادیر عظیمی دی‌اکسیدکربن گرم‌کننده سیاره را در خود ذخیره می‌کند و رطوبت جوی تولید می‌کند که به تنظیم آب‌وهوا فراتر از آمریکای جنوبی کمک می‌کند.
در دولت لولا، تخریب جنگل در آمازون برزیل به پایین‌ترین سطح خود از زمان آغاز پایش‌ها در سال ۱۹۸۸ رسیده است.
برزیل چگونه میزان تخریب جنگل را به رکوردهای کم‌سابقه رساند؟
این پیشرفت چشمگیر در کاهش تخریب جنگل به لطف اجرای طرح اقدام برای پیشگیری و کنترل تخریب جنگل در آمازون قانونی (PPCDAm) حاصل شده است؛ طرحی که در دوران بولسونارو کنار گذاشته شده بود.
این طرح پایش ماهواره‌ای پاکسازی غیرقانونی جنگل‌ها و اجرای جریمه‌ها را تقویت کرد و همچنین از مقررات و مشوق‌های مالی برای مهار تخریب جنگل‌ها و ترویج اقدامات پایدار استفاده می‌کند.
هوروویتز می‌گوید: «انتخاب لولا امید به تامین مالی طبیعت را زنده نگه می‌کند؛ منابعی که می‌تواند ارزش درختان زنده را از درختان قطع‌شده بیشتر کند. تحت رهبری لولا، دولت برزیل Tropical Forest Forever Facility را راه‌اندازی کرد؛ سازوکاری هوشمندانه که در آن سرمایه‌گذاران کشورها را برای حفاظت تشویق می‌کنند، هرچند این صندوق به سرمایه بیشتری نیاز دارد.»
جاردیم می‌گوید: «این پیشرفت باید حفظ شود و تلاش‌ها برای حفاظت و احیای زیست‌بوم‌ها در سراسر زیست‌بوم‌های برزیل باید شدت یابد، در حالی که حقوق مردمان بومی و جوامع محلی محترم شمرده می‌شود.»
کنگره راست‌گرا می‌تواند قدرت لولا را محدود کند
فلاویو بولسونارو اعلام کرده است که نتیجه انتخابات را به رسمیت نمی‌شناسد و با استناد به حکم دقیقه‌آخر دیوان عالی که زمان رای‌گیری را دو ساعت تمدید کرد، قصد دارد آن را در دادگاه به چالش بکشد. لولا با حدود ۴.۴ میلیون رای اختلاف پیروز شد و حدود ۵۱.۸ درصد آرا را در برابر ۴۸.۲ درصد بولسونارو به دست آورد.
با وجود پیروزی نسبتا اندک لولا، حزب رقیب او در کنگره ملی دستاوردهای بزرگی به دست آورد.
گرینپیس برزیل در بیانیه‌ای اعلام کرد: «در این انتخابات شاهد جهش قابل توجه راست افراطی در کنگره ملی بودیم؛ جهشی که شامل گروه بزرگی از منکران اقلیم و مخالفان محیط زیست است.»
حزب لیبرال بولسونارو از فوریه ۲۰۲۷ کنترل ۱۲۱ کرسی از ۵۱۳ کرسی مجلس نمایندگان و ۲۸ کرسی از ۸۱ کرسی سنا را در دست خواهد داشت. فدراسیون حزب کارگران لولا ۸۸ کرسی در مجلس نمایندگان خواهد داشت. احزاب راست میانه در تصویب قوانین نقش تعیین‌کننده خواهند داشت.
گرینپیس برزیل اعلام کرد: «در چهار سال آینده، بسیج افکار عمومی برای دفاع از حقوق و جلوگیری از عقبگردهای احتمالا غیرقابل بازگشت زیست‌محیطی ضروری خواهد بود.»
هوروویتز می‌گوید: «اگرچه دولت با کنگره‌ای خصمانه روبه‌رو است، اما همچنان می‌تواند قانون را اجرا کند و پارک‌های جدید و مناطق حفاظت‌شده تازه برای مردمان بومی تعیین کند و به این ترتیب دستاوردها را تثبیت کند.»
تهدیدهایی چون آتش‌سوزی جنگل‌ها، بهره‌برداری چوب و خشکسالی نیز همچنان باقی است و انتظار می‌رود ال نینوی قوی امسال شرایط گرم‌تر و خشک‌تری ایجاد کند که زمینه‌ساز آتش‌سوزی‌هاست.