پرواز بدون نفت سفید دیگر رویا نیست؛ در هلند خلبانان برای هدایت هواپیماهای برقی آموزش می‌بینند که در آینده می‌توانند ۹۰ مسافر را تا هزار کیلومتر جابهجا کنند.
یوهانس، پیتر و فلوریس هیجان‌زده‌اند. خلبان‌ها در حال انجام نخستین پروازهای آزمایشی نمونه مقیاس‌کوچک E9X (منبع به زبان انگلیسی) هستند. این نخستین‌بار در جهان است و اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، هواپیمای مدل برقی آنها می‌تواند خیلی زود به یک هواپیمای بزرگ مسافربری تبدیل شود.
آگهی
آگهی
پس از یک فرود نرم هواپیما سالم روی زمین می‌نشیند و حالا ماجراجویی واقعی آغاز می‌شود: تحلیل داده‌های پرواز در آزمایشگاه شرکت الیزیان ایرکرفت که در کنار فرودگاه اسخیپول آمستردام قرار دارد.
در دو دهه آینده شمار مسافران هوایی در جهان ممکن است دو برابر شود، خبری بد برای آب‌وهوای جهانی؛ به همین دلیل استارت‌آپ جوان هلندی «الیزیان» به‌دنبال راه‌حلی است.
نخستین هواپیمای مسافربری باتری‌محور جهان
دنیل جاکوبسن یکی از بنیان‌گذاران الیزیان ایرکرفت (منبع به زبان انگلیسی) است. تیم او با ده میلیون یورو سرمایه اولیه اکنون قصد دارد یکی از نخستین هواپیماهای بزرگ مسافربری را که با باتری کار می‌کند در جهان توسعه دهد.
جاکوبسن در کارگاهش به یورونیوز می‌گوید: «طرح تقریبا نهایی شده‌است. این هواپیما شش موتور خواهد داشت و نوک بال‌ها تاشو است تا در زیرساخت گیت‌های کنونی فرودگاه‌ها جا شود چون بال‌ها بسیار بزرگ‌اند. درباره بیش از ۵۰ متر دهانه بال صحبت می‌کنیم.»
بال‌هایی پر از باتری
جاکوبسن (منبع به زبان انگلیسی) نخستین نمونه تمام‌قد بال نوآورانه را به یورونیوز نشان می‌دهد. بسته‌های باتری در سازه بال ادغام شده‌اند. برای اینکه ابعاد کار روشن‌تر شود باید گفت روی کل بال حدود ۴۰ بسته باتری قرار می‌گیرد که هر یک تقریبا هزار کیلوگرم وزن دارد.
مدیر شرکت الیزیان (منبع به زبان انگلیسی) با لبخند مطمئن می‌گوید: «بله، هواپیمای ما چاق است، اما همیشه در حال رژیم گرفتنیم و تلاش می‌کنیم وزن را پایین بیاوریم؛ این که چطور از مواد مختلف استفاده کنیم، چطور چیزها را ترکیب کنیم، چطور مدیریت حرارتی انجام دهیم. و همه اینها به معنای مالکیت فکری‌ای است که اینجا تولید می‌کنیم.» او از ارائه جزئیات بیشتر خودداری می‌کند چون در این مرحله همه چیز محرمانه است.
بال‌های باتری‌دار ایده‌ای انقلابی و کلید موفقیت است. هم‌بنیان‌گذار و هم‌مدیرعامل الیزیان ایرکرفت با افتخار می‌گوید: «در دنیای دانشگاهی و صنعت نوعی اجماع وجود داشت که پرواز برقی با هواپیمای بزرگ هرگز امکان‌پذیر نخواهد بود. ما با پژوهش (منبع به زبان انگلیسی) روی طرح خودمان این پیش‌فرض را نقض کرده‌ایم.»
کاهش انتشار آلاینده‌ها در صنعت هوانوردی جهان
اما این طرح چه سودی دارد؟ جاکوبسن توضیح می‌دهد: «اگر بتوانیم در ابتدا ۹۰ مسافر را در مسافت ۸۰۰ کیلومتری و بعد تا ۱۰۰۰ کیلومتر جابهجا کنیم، می‌توانیم انتشار آلاینده‌ها را در نیمی از پروازهای جهان به صفر برسانیم. این بخش بسیار بزرگی از کل فعالیت‌های پروازی در جهان است و در نتیجه انتشار کلی صنعت هوانوردی تا ۲۰ درصد کاهش می‌یابد.»
قرار است E9X تا سال ۲۰۳۴ وارد خدمت شود. به باور جاکوبسن اروپا در رقابت برای آینده هوانوردی وضع خوبی دارد. او درباره اتحادیه اروپا هشدار می‌دهد: «اما اگر خودمان را با آمریکا یا حتی چین مقایسه کنیم باید استارت‌آپ‌ها و نوآوری را بسیار جسورانه‌تر تامین مالی کنیم اگر می‌خواهیم برتری‌مان را حفظ کنیم.»
خلبان‌ها برای برخاست برقی آماده می‌شوند
در فرودگاه کوچک منطقه‌ای توگه توقف می‌کنیم. اینجا پرواز با نیروی برق از همین حالا واقعیت دارد. آکادمی ای‌فلایت (منبع به زبان انگلیسی) خلبان‌های چندین شرکت هواپیمایی را در ارتفاع پایین و به‌شیوه‌ای سازگار با محیط زیست آموزش می‌دهد.
مرلاین فن فلیت، هم‌بنیان‌گذار این آکادمی، خبرنگار یورونیوز را سوار یک هواپیمای کوچک دونفره می‌کند و توضیح می‌دهد: «در این هواپیما دو باتری داریم که هر کدام ۱۱ کیلووات‌ساعت ظرفیت دارند، در مجموع ۲۲ کیلووات‌ساعت برق همراه خود می‌بریم. با آنها می‌توانیم ۴۵ تا ۵۰ دقیقه پرواز کنیم و هنوز ده دقیقه ظرفیت ذخیره برای شرایط اضطراری داریم.»
در امتداد کرانه‌های رودخانه و میان چمنزارهای سبز که گاوهای هلندی در آنها می‌چرند پرواز می‌کنیم. مرلاین با خوشحالی می‌گوید: «الان به سمت مرکز تاریخی شهر دوونتر پرواز می‌کنیم. آنها صدای ما را نمی‌شنوند بنابراین هر جا بخواهیم می‌توانیم پرواز کنیم بدون اینکه روی زمین صدایی شنیده شود.»
چشم‌انداز او برای آینده چیست؟ مرلاین می‌گوید: «در ده سال آینده این حوزه رشد زیادی خواهد کرد و ما با ۴۰ یا ۶۰ مسافر یا حتی بیشتر به صورت برقی پرواز خواهیم کرد.»
زیرساخت شارژ
یورین ده یونگ با ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی پول زیادی به‌دست آورده و یکی از پیشگامان این حوزه در اروپاست. او اکنون سودهایش را برای توسعه زیرساخت شارژ اروپایی ویژه هواپیماهای برقی سرمایه‌گذاری می‌کند.
هم‌بنیان‌گذار NRG2fly (منبع به زبان انگلیسی) به یورونیوز می‌گوید: «شبکه خود را از هلند به کشورهای شمال اروپا، فرانسه، آلمان و سوئیس گسترش خواهیم داد و در نهایت یک شبکه کامل جابه‌جایی برقی با آلایندگی و سر و صدای پایین خواهیم داشت؛ دقیقا همان چیزی که به دنبالش هستیم.»
فرودگاه‌ها در محاصره پارکینگ‌های بزرگ خودرو قرار دارند. پنل‌های خورشیدی، ده‌ها هزار خودروی برقی و سامانه‌های ذخیره‌سازی ثابت انرژی می‌تواند به هم متصل شود و یک شبکه واحد بسازد؛ چیزی که یورین آن را «اینترنت انرژی» می‌نامد.
فرودگاه توگه در حال آزمایش نسخه مقیاس‌کوچک این مفهوم است. یورین توضیح می‌دهد: «۵۰۰ پنل خورشیدی روی سقف نصب کرده‌ایم و انرژی آنها در یک باتری ذخیره می‌شود بنابراین در عمل یک هاب انرژی کامل داریم که به جای گرفتن برق از شبکه خودش انرژی تامین می‌کند.»
یورین ده یونگ، هم‌بنیان‌گذار NRG2fly، چشم‌انداز گسترده‌تری هم دارد و می‌گوید: «رویای من این است که همه هواپیماهای برقی منطقه‌ای با انرژی خورشیدی تغذیه شوند و آن‌وقت می‌توانیم جهانی بهتر برای خودم، فرزندانم و همه مردم به جا بگذاریم.»