نمایندگان کنفرانس عمومی اوزان و مقیاسها در ورسای فرانسه روز پنجشنبه به حذف «ثانیه کبیسه» رای دادند؛ ثانیهای اضافی که از سال ۱۹۷۲ به زمان رسمی جهان افزوده میشد.
برای برخی از دست رفتن یک ثانیه چندان مهم نیست، اما در دنیای زمانسنجی دقیق، ثانیه کبیسه موضوعی بحثبرانگیز است و میتواند بر معاملات مالی، مخابرات، بخش انرژی، مراکز داده و حتی نظام حقوقی اثر بگذارد.
ثانیه کبیسه چیست؟
زمین به اصطلاح کمی «لق میزند» و چرخش آن کاملا منظم نیست، در حالی که ساعتهای اتمی بسیار پایدارترند.
از ۱۹۷۲ تاکنون هر بار زمین کمی از ساعتهای اتمی عقب میماند، یک ثانیه اضافی یا کبیسه به ساعتها افزوده میشد تا زمان ساعتی با زمان خورشیدی، که بر پایه حرکت زمین است، هماهنگ بماند.
این ثانیهها برای رشتههایی مانند نجوم اهمیت داشتهاند و این عمل تا کنون ۲۷ بار انجام شده بود.
دلیل اصلی حذف چه بود؟
در گزارشها معمولا خطر برای سامانههای رایانهای عنوان میشود، اما خطر واقعی متوجه خود استاندارد واحد جهانی زمان بود.
وقتی در سال ۲۰۱۲ ثانیه کبیسه اضافه شد، سایتهایی مانند ردیت و لینکدین از کار افتادند و پروازهای شرکت هواپیمایی کانتاس با تاخیر روبهرو شدند.
گوگل هم در ۲۰۰۸ ریسک افزودن یکباره ثانیه را نپذیرفت و آن را طی ۲۰ ساعت، در گامهای بسیار کوچک پخش کرد؛ یعنی عملا شکلی از زمان ساخت که با ساعت هماهنگ جهانی موسوم به یوتیسی (UTC) فرق داشت.
شرکتهای دیگر هم راهحلهای خودشان را پیش گرفتند و نگرانی از تضعیف جایگاه ساعت هماهنگ جهانی بالا گرفت.
در ۲۰۲۲ نمایندگان توافق کرده بودند این ساعت پایه تا ۲۰۳۵ از ثانیه کبیسه آزاد شود. اما پیشبینیهای تازه درباره تغییر چرخش زمین، احتمال نخستین ثانیه کبیسه منفی را مطرح کرد؛ یعنی کم کردن یک ثانیه بهجای افزودن آن.
این سناریوی بیسابقه باعث شد موعد حذف جلو بیفتد و به ۲۰ مه ۲۰۲۷ برسد.
در حالی که شرکتهای زیادی در جهان از این رخداد منتفع میشوند، اما الزاما سود آن به همه نخواهد رسید.
در واقع شرکتهای فناوری اکنون زمانی دارند که سامانههایشان را روانتر کند، ولی در آن سو ستارهشناسان دیگر نمیتوانند ساعت هماهنگ جهانی را نمایندهای تقریبی از چرخش زمین بدانند.
طرح پیشنهاد ارائهشده به این نکته نیز اشاره میکند، اما عملا به آنها میگوید نیازشان را از جای دیگری تامین کنند.
میشل بستین، استاد دانشگاه ادینبرا، این پرسش را مطرح کرده است که آیا اکنون نیاز رایانهها بر نیاز دیگران مقدم شمرده میشود؟
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او یادآوری میکند ساعتها ابزارهایی طراحیشدهاند که با تغییر نیازها بازتعریف میشوند، نه حقیقتی مطلق. برای مثال ساعت برج هتل بالمورال در شهر ادینبورگ اسکاتلند از ۱۹۰۲ سه دقیقه جلو است تا مسافران قطارهایشان را از دست ندهند و اپل نیز برای ساعت هوشمندش قابلیت تنظیم عمدی زمان غلط را اضافه کرده است.
دکتر بستین میگوید «شکل» ساعت همچنان محل بحث است و باید تصمیم گرفت آیا این بحث را به غولهای فناوری بسپاریم یا نه.