«ساعت آخرالزمان» که نمادی از میزان نزدیکی بشریت به فاجعه جهانی است، روز سهشنبه به دلیل نگرانیهای فزاینده درباره تسلیحات هستهای، تغییرات اقلیمی و اشاعه اطلاعات گمراهکننده، بیش از هر زمان دیگری به نیمهشب نزدیک شد.
«بولتن دانشمندان اتمی» که این ساعت استعارهای را در آغاز جنگ سرد بنیان گذاشت، زمان آن را روی ۸۵ ثانیه به نیمهشب تنظیم کرد؛ یعنی چهار ثانیه نزدیکتر از سال گذشته. دلایل اصلی این تصمیم عبارتند از:
جابجایی عقربههای این ساعت به نزدیکی نیمهشب، محصول ترکیبی از بحرانهای همپوشان است که ثبات جهانی را هدف قرار دادهاند. در راس این دلایل، تنشهای ژئوپلیتیک ناشی از رویکرد تهاجمی و ملیگرایانه قدرتهای بزرگی چون روسیه، چین و ایالات متحده قرار دارد که به فروپاشی تفاهمنامههای بینالمللی منجر شده است.
این وضعیت با سیاستهای یکجانبهگرایانه در دومین سال از دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ، از جمله حملات خودسرانه و خروج از نهادهای جهانی، تشدید شده است.
همزمان، جهان با یک بحران هستهای جدی روبروست که ریشه در انقضای پیمان «استارت نو» در هفته آینده و پیگیری پروژههای نظامی جنجالی مانند «گنبد طلایی» دارد.
علاوه بر این تهدیدات سخت، پدیدهای تحت عنوان «آرماگدون اطلاعاتی» که از فناوریهای استثمارگر برای نشر اکاذیب و تفرقه بهره میبرد، در کنار فجایع اقلیمی همچون خشکسالیها و سیلهای بیسابقه، بشریت را در وضعیتی بیثبات و خطرناک قرار داده است.
روند تاریخی عقربهها تا به امروز
نگاهی به تاریخچه این ساعت استعارهای نشان میدهد که جهان اکنون در پرمخاطرهترین لحظه خود از زمان خلقت سلاح اتمی قرار دارد.
در سال ۱۹۴۷، همزمان با آغاز جنگ سرد، ساعت روی ۷ دقیقه به نیمهشب تنظیم شد، اما با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، عقربهها به دورترین نقطه تاریخی خود یعنی ۱۷ دقیقه عقب کشیده شدند که نشاندهنده امنترین وضعیت جهانی بود.
با این حال، روند نزولی امنیت در سالهای اخیر شتابی نگرانکننده گرفته است؛ به طوری که در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ زمان به ۹۰ ثانیه رسید و اکنون در سال ۲۰۲۶، با ثبت رکورد ۸۵ ثانیه، جهان به شکلی بیسابقه و تاریخی در آستانه فاجعه قرار گرفته است.
دانیل هولز، رئیس هیات علم و امنیت بولتن دانشمندان اتمی در این باره میگوید: «اگر جهان به رویکرد ‘ما در برابر آنها’ و بازی با حاصلجمع صفر تقسیم شود، احتمال اینکه همگی بازنده شویم افزایش مییابد. تفاهمهای جهانی که به سختی به دست آمده بودند، در حال فروپاشی هستند.»
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
این نهاد در اواخر سال ۱۹۴۵ توسط دانشمندانی همچون آلبرت اینشتین و رابرت اوپنهایمر (سازندگان پروژه منهتن) تاسیس شد. هدف آنها استفاده از این ساعت برای نمادسازی پتانسیل و احتمال انجام اقدامی توسط انسانها بود که منجر به پایان بشریت شود.
این گروه تاکید کرد که اگر رهبران و ملتها برای مقابله با خطرات وجودی با یکدیگر همکاری کنند، هنوز هم امکان عقب کشیدن عقربههای این ساعت وجود دارد.