فرمان پوتین یک تولیدکننده کفپوش، یک شرکت بستهبندی کاغذی، یک تولیدکننده محصولات بهداشتی و دو شرکت بستهبندی فلزی و پلاستیکی را هدف قرار داد که همگی پس از حمله تمامعیار روسیه به اوکراین در اوایل ۲۰۲۲ به فعالیت در روسیه ادامه داده بودند.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه فرمانی را امضا کرده است که بر اساس آن داراییهای روسی متعلق به شرکت فرانسوی تولید کفپوش «تارکت» و چهار شرکت اروپایی دیگر به طور اجباری ضبط میشود؛ مجموع درآمد سالانه این شرکتها بیش از ۵۰ میلیارد روبل (۵۳۲ میلیون یورو) برآورد شده است.
این داراییها، تحت کنترل موقت یک شرکت مدیریت به نام «سنتر کپیتال» قرار گرفتهاند که در فوریه ۲۰۲۶ ثبت شده است.
مدیرعامل این شرکت مارات میرخیاداروف معرفی شده؛ او پیشتر رئیس اداره استانداری زابایکالسکی بود و در سال ۲۰۲۵ پس از مجروح شدن در جریان جنگ روسیه، از مقام خود کنارهگیری کرد.
این فرمان همچنین شرکت تولیدکننده بستهبندی کاغذی «کاپا روس» (که پیشتر بخشی از گروه ایرلندی Smurfit Kappa بود)، تولیدکننده محصولات بهداشتی «Ontex RU» وابسته به گروه بلژیکی اونتکس، شرکت بستهبندی فلزی «Eviosys Packaging Kuban» وابسته به شرکت آمریکایی سونوکو پروداکتس، و «Menshen Packaging CIS» متعلق به تولیدکننده آلمانی محصولات پلاستیکی «منشن» را در بر میگیرد.
هر پنج شرکت پس از تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ میلادی به فعالیت خود در این کشور ادامه دادند.
بر اساس گزارش سالانه ۲۰۲۴، شرکت «تارکت» از نظر فروش کفپوش سومین بازیگر بزرگ جهان است و در بازار کفپوشهای وینیل پیشتاز محسوب میشود. این شرکت از میان ۳۴ سایت تولیدی خود در جهان، دو کارخانه را در روسیه حفظ کرد و همچنان به پرداخت مالیات به دولت روسیه ادامه داد.
تازهترین مصادرهها در ادامه سلسله اقداماتی است که در سپتامبر انجام شد؛ زمانی که پوتین داراییهای روسی غول غذایی سوئیسی نستله، زنجیره هایپرمارکت آلمانی «مترو»، خردهفروش فرانسوی اوشان و شرکت زنجیرهای مصالح خانه سازی «Leroy Merlin» را تحت مدیریت موقت قرار داد.
این داراییها سپس به شرکتی به نام «LEV Management» منتقل شد؛ شرکتی که اندکی پیش از این تصمیم تاسیس شده بود و به گزارش رسانههای روسیه با نهادهای امنیتی این کشور ارتباط دارد. اندکی بعد، یک تولیدکننده سیستمهای توزیع پلاستیک متعلق به هلدینگ فرانسوی Aptar Europe Holding نیز تحت مدیریت موقت قرار گرفت.
فرمان ریاستجمهوری دیگری که در آوریل ۲۰۲۳ امضا شد، سازوکار چنین مصادرههایی را پایهگذاری کرد و اجازه داد بر برخی داراییهای روسی شرکتهای خارجی مدیریت موقت اعمال شود.
دولتهای غربی و بسیاری از حقوقدانان بینالمللی این رویکرد را «مصادره غیرقانونی» توصیف کردهاند. شرکتهایی که داراییهایشان ضبط میشود از نظر تئوری میتوانند بر اساس موافقتنامههای دوجانبه حمایت از سرمایهگذاری که روسیه با کشورهای عضو اتحادیه اروپا امضا کرده است، برای دریافت غرامت به داوری بینالمللی متوسل شوند، اما اجرای احکام علیه کرملین و نهادهای وابسته به آن عملا ناممکن است.
نخستین هدفهای این فرمان، شرکت آبجوسازی دانمارکی Carlsberg و گروه لبنی فرانسوی Danone بودند.
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، انتقال داراییهای نستله و اوشان را مستقیما به این واقعیت پیوند داد که این شرکتها متعلق به کشورهایی هستند که مسکو آنها را «غیردوست» مینامد.
اصطلاح «کشورهای غیردوست» یک برچسب رسمی دولت روسیه است که به همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا، ایالات متحده، بریتانیا و سایر کشورهایی که پس از تهاجم تمامعیار سال ۲۰۲۲ تحریمهایی علیه مسکو وضع کردند اطلاق میشود؛ اقدامی که در تلاش برای بازداشتن آنها از کمک به کییف صورت گرفته است.
روسیه این مصادره داراییها را تا حدی پاسخی به تصمیم اتحادیه اروپا برای مسدود کردن حدود ۳۰۰ میلیارد یورو از داراییهای حاکمیتی روسیه پس از این تهاجم تمامعیار جلوه داده است.