قبض‌های انرژی زمستان: گران‌ترین گاز و برق در کدام کشورهای اروپا

قیمت گاز در اروپا روز سه‌شنبه به بالاترین سطح خود در نزدیک به چهار سال اخیر رسید و با توجه به پایین بودن سطح ذخیره‌سازی، نگرانی‌ها درباره هزینه انرژی در زمستان را تشدید کرد.

آگهی

آگهی

قراردادهای آتی گاز بر پایه شاخص هلندی تی‌تی‌اف به ۸۷.۲۰ یورو به ازای هر مگاوات ساعت رسید؛ در حالی‌که در آستانه جنگ ایران حدود ۳۲ یورو بود.

درگیری در خاورمیانه رفت‌وآمد کشتی‌ها از تنگه هرمز را مختل کرده است؛ آبراهی که در حالت عادی حدود یک‌پنجم گاز طبیعی مایع جهان را حمل می‌کند.

در حالی‌که قیمت بنزین و گازوئیل در سراسر اتحادیه اروپا رکوردهای تازه‌ای ثبت کرده، قیمت گاز و برق خانگی با شیب ملایم‌تری بالا رفته‌است. بر اساس بولتن هفتگی نفت اتحادیه اروپا، میانگین قیمت مصرف‌کننده دیزل در اتحادیه بین ۲۳ فوریه، پیش از تشدید تنش‌ها در خاورمیانه، تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶، ۳۵ درصد افزایش یافته و قیمت بنزین نیز ۲۳ درصد بالا رفته است.

بین ۲ فوریه و ۱ سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت گاز خانگی به‌همراه مالیات‌ها در پایتخت‌های اتحادیه اروپا به‌طور میانگین ۱۲ درصد افزایش یافته، در حالی‌که قیمت برق ۴.۲ درصد بالا رفته است. این داده‌ها از شاخص قیمت انرژی خانگی (HEPI) گرفته شده که توسط Energie-Control Austria، MEKH و VaasaETT تهیه می‌شود.

یورونیوز بیزنس پیشتر گزارش داده‌است که قراردادهای ثابت و حمایت دولت‌ها می‌تواند اثر افزایش قیمت‌های عمده‌فروشی را بر قبوض خانگی به تاخیر بیندازد یا تعدیل کند. افزایش قیمت گاز همچنین با گران‌تر کردن تولید برق در نیروگاه‌های گازسوز می‌تواند هزینه برق را بالا ببرد.

اما کدام یک از پایتخت‌های اروپایی بالاترین قیمت برق و گاز را دارند؟ اگر قدرت خرید در نظر گرفته شود، انرژی در کجا ارزان‌تر یا گران‌تر است؟ کدام شهرها از زمان پیش از جنگ ایران بیشترین تغییر را در قیمت برق و گاز تجربه کرده‌اند؟

این مقایسه بر پایه قیمت هر واحد انرژی انجام شده است، نه مبلغ کل قبض‌ها که به میزان مصرف خانوارها هم بستگی دارد.

در اوایل سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت برق خانگی به‌همراه مالیات‌ها از ۸.۴ سنت یورو به‌ازای هر کیلووات ساعت (c€/kWh) در کی‌یف تا ۴۱.۳ سنت در بروکسل در نوسان بود و میانگین اتحادیه اروپا در پایتخت‌ها ۲۷.۲ سنت به‌ازای هر کیلووات ساعت بود.

برلین (۳۹.۶)، دوبلین (۳۸.۷)، برن (۳۸.۶) و لندن (۳۸.۳) در فهرست پنج شهر گران اروپا از نظر برق قرار دارند. رم (۳۶.۶)، وین (۳۴.۴) و پراگ (۳۴.۳) در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

در سوی ارزان‌تر طیف، بوداپست (۱۰.۳)، پودگوریتسا (۱۱.۳)، بلگراد (۱۱.۶) و والتا (۱۲.۳) پس از کی‌یف قرار می‌گیرند.

در حالی‌که پایتخت‌های آلمان، بریتانیا و ایتالیا جزو شهرهای گران از نظر برق هستند، قیمت‌ها در مادرید (۲۸.۳) و پاریس (۲۸.۱) پایین‌تر است، هرچند هر دو همچنان بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند.

جا‌به‌جایی‌های بزرگ در رتبه‌بندی بر اساس قدرت خرید

با تعدیل قیمت‌ها بر اساس استانداردهای قدرت خرید (PPS) که تفاوت هزینه زندگی میان کشورها را در نظر می‌گیرد، رتبه‌بندی قیمت برق به‌طور قابل‌توجهی تغییر می‌کند. در این حالت، بخارست با شاخص ۵۵.۱ گران‌ترین شهر می‌شود و اسلو با ۱۱.۵ ارزان‌ترین است.

در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، رم با شاخص ۳۸.۲ در محاسبه بر پایه قدرت خرید گران‌ترین و پاریس با ۲۵.۸ ارزان‌ترین است. برلین (۳۵.۵)، مادرید (۳۱.۶) و لندن (۳۰.۹) همگی بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا یعنی ۲۹.۶ قرار دارند.

در مقایسه با رتبه‌بندی بر حسب یورو، بخارست و ورشو بیشترین جهش رو به بالا را ثبت کرده‌اند و هر کدام ۱۰ پله صعود کرده‌اند. برن با سقوط ۲۰ پله‌ای، بیشترین افت را نشان می‌دهد و پس از آن کپنهاگ با ۱۳ پله سقوط قرار دارد.

بالاترین قیمت گاز در استکهلم ثبت شده است

قیمت گاز طبیعی خانگی به‌همراه مالیات‌ها از ۱.۵ سنت یورو به‌ازای هر کیلووات ساعت در کی‌یف تا ۳۴.۸ سنت در استکهلم متغیر است. پایتخت سوئد در صدر جدول یک استثنای آشکار به‌شمار می‌رود و آمستردام با ۲۱.۲ سنت در جایگاه دوم، با فاصله زیادی پشت سر آن قرار دارد.

میانگین اتحادیه اروپا در پایتخت‌ها ۱۱.۹ سنت به‌ازای هر کیلووات ساعت است.

در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، پاریس با ۱۵.۷ سنت یورو برای هر کیلووات ساعت، گران‌ترین شهر از نظر گاز خانگی است، در حالی‌که مادرید (۱۰.۱ سنت) و لندن (۱۰.۳ سنت) ارزان‌ترین‌ها هستند. رم (۱۵.۲ سنت) و برلین (۱۲.۵ سنت) نیز بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند.

با تعدیل قیمت‌ها بر اساس تفاوت‌های قدرت خرید، رتبه‌بندی‌ها تغییر می‌کند.

در محاسبه بر پایه قدرت خرید، استکهلم همچنان با شاخص ۲۸.۵ گران‌ترین شهر برای گاز است، در حالی‌که بوداپست با فقط ۳.۶ ارزان‌ترین به‌شمار می‌رود.

لیسبون (۱۸.۶)، آمستردام (۱۸.۱)، رم (۱۵.۹) و صوفیه (۱۵.۶) پنج رتبه نخست را تکمیل می‌کنند.

در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، لندن با شاخص ۸.۳ پس از این تعدیل ارزان‌ترین و رم با ۱۵.۹ گران‌ترین شهر است. پاریس (۱۴.۴) نیز بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارد، در حالی‌که مادرید (۱۱.۳) و برلین (۱۱.۲) پایین‌تر از میانگین هستند.

تعدیل بر اساس قدرت خرید همچنین باعث می‌شود گاز در برخی پایتخت‌ها نسبت به دیگر شهرها گران‌تر به‌نظر برسد و در این میان، صوفیه بیشترین تغییر رتبه را تجربه می‌کند.

پایتخت بلغارستان در محاسبه بر حسب یورو در رتبه هجدهم قرار دارد اما در محاسبه بر پایه قدرت خرید به جایگاه پنجم صعود می‌کند. ریگا نیز شش پله بالا می‌رود.

در مقابل، دوبلین و بروکسل بیشترین سقوط را ثبت کرده‌اند و هر کدام ۱۰ پله پایین آمده‌اند. برن ۹ رتبه و لندن هفت رتبه سقوط کرده است. بنابراین، این شهرها زمانی که تفاوت‌های قدرت خرید در نظر گرفته می‌شود، کمتر گران به‌حساب می‌آیند.

ارزان در یک قبض، گران در قبض دیگر؟

خانوارهای ساکن برخی پایتخت‌های اروپایی برای برق مبلغ کمی می‌پردازند اما قبوض گاز بالایی دارند یا برعکس. برای نمونه، در استکهلم و آمستردام قیمت برق پایین یا در حد متوسط است، اما گاز در میان پایتخت‌های بررسی‌شده گران‌ترین محسوب می‌شود. در مقابل، بخارست، بروکسل و لندن الگوی معکوسی نشان می‌دهند؛ با قیمت برق بالا اما گاز نسبتا ارزان.

چگونه قیمت انرژی از دوره پیش از جنگ ایران تغییر کرده است

در فاصله فوریه تا سپتامبر ۲۰۲۶، برخی شهرها شاهد تغییرات قابل‌توجهی در قیمت انرژی بودند. در بخش برق، لیسبون با افزایش ۲۲ درصدی در صدر قرار دارد و پس از آن آمستردام (۱۷.۳ درصد)، مادرید (۱۵.۱ درصد) و رم (۱۴.۹ درصد) دیده می‌شوند.

لوکزامبورگ‌سیتی بیشترین کاهش قیمت برق را ثبت کرده است؛ ۱۵.۳ درصد کاهش، و پس از آن تالین (۷.۹ درصد) و هلسینکی (۷.۱ درصد) قرار دارند.

در بخش گاز، تالین در همین دوره با فاصله زیاد بزرگ‌ترین افزایش را تجربه کرده و قیمت‌ها از ۷.۸ سنت به‌ازای هر کیلووات ساعت به ۱۲.۴ سنت رسیده که معادل رشد ۵۹.۲ درصدی است.

قیمت گاز همچنین در بروکسل (۳۷.۹ درصد)، آتن (۳۳.۱ درصد)، برن (۳۰.۲ درصد)، لندن (۲۸.۲ درصد)، ریگا (۲۳ درصد)، وین (۲۲.۸ درصد)، پاریس (۲۲.۵ درصد) و برلین (۲۲ درصد) بیش از ۲۰ درصد افزایش یافته است.

زمستان چه تاثیری بر قبوض انرژی خانگی می‌تواند داشته باشد؟

آمار مربوط به سپتامبر ممکن است هنوز بازتاب‌دهنده اثر کامل جهش اخیر قیمت عمده‌فروشی گاز نباشد، زیرا قراردادهای ثابت و حمایت دولت‌ها می‌تواند افزایش قبوض خانگی را به تاخیر بیندازد یا تعدیل کند.

اروپا همچنین در آستانه زمستان با حاشیه ایمن کوچکتری از نظر ذخایر گاز روبه‌رو است. بنا بر داده‌های موسسه تحلیل اقتصاد و مالی انرژی (IEEFA)، تاسیسات ذخیره‌سازی اتحادیه اروپا در سوم اکتبر تنها ۷۲.۴ درصد پر بوده که پایین‌ترین سطح برای این زمان از سال از آغاز ثبت آمار در ۲۰۱۱ به‌شمار می‌رود.

یورونیوز گزارش داده‌است که این موسسه هشدار داده کمبود ذخایر می‌تواند اروپا را در برابر یک موج سرمای دیرهنگام زمستانی آسیب‌پذیرتر کند. برای خانوارها، مبلغ نهایی قبض هم به تعرفه آنها و هم به میزان انرژی مورد نیازشان با پایین آمدن دما بستگی خواهد داشت.