قیمت گاز و برق خانگی در اروپا کمتر از بنزین و گازوئیل افزایش یافته است. یورونیوز بیزنس پیش از زمستان قیمت‌ها را در پایتخت‌ها مقایسه می‌کند و تغییراتشان از پیش از جنگ ایران را بررسی می‌کند.
قیمت گاز در اروپا روز سه‌شنبه به بالاترین سطح خود در نزدیک به چهار سال اخیر رسید و با توجه به سطح پایین ذخایر، نگرانی‌ها درباره هزینه انرژی در زمستان را افزایش داد.
آگهی
آگهی
قراردادهای آتی گاز شاخص هلندی TTF به ۸۷٫۲۰ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت رسید؛ در حالی که در آستانه جنگ ایران حدود ۳۲ یورو بود.
درگیری در خاورمیانه عبور و مرور کشتی‌ها از تنگه هرمز را مختل کرده است؛ گذرگاهی که به طور معمول حدود یک‌پنجم گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند.
در حالی که قیمت بنزین و گازوئیل در سراسر اتحادیه اروپا پیشتر رکورد زده است، بهای گاز و برق خانگی با سرعت کمتری افزایش یافته است. در اتحادیه اروپا میانگین قیمت مصرف‌کننده گازوئیل بین ۲۳ فوریه، پیش از اوج‌گیری تنش‌ها در خاورمیانه، تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶، ۳۵ درصد بالا رفته و قیمت بنزین نیز طبق بولتن هفتگی نفت اتحادیه اروپا ۲۳ درصد افزایش یافته است.
بین ۲ فوریه تا ۱ سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت گاز خانگی شامل مالیات‌ها در پایتخت‌های اتحادیه اروپا به طور متوسط ۱۲ درصد افزایش یافته، در حالی که قیمت برق تنها ۴٫۲ درصد بالا رفته است. این ارقام از شاخص قیمت انرژی خانوار (HEPI) گرفته شده که توسط انرژی کنترل اتریش، MEKH و VaasaETT تهیه می‌شود.
قراردادهای ثابت و حمایت‌های دولتی می‌تواند اثر افزایش قیمت عمده‌فروشی را بر قبوض خانوار به تعویق بیندازد یا تعدیل کند؛ یورونیوز بیزنس پیشتر گزارش داده بود که قیمت بالاتر گاز با گران‌تر کردن تولید برق در نیروگاه‌های گازی می‌تواند هزینه برق را هم افزایش دهد.
پس کدام پایتخت‌های اروپایی بالاترین قیمت برق و گاز را دارند؟ با در نظر گرفتن قدرت خرید، انرژی در کجا ارزان‌تر یا گران‌تر است؟ کدام شهرها از نظر قیمت برق و گاز نسبت به دوران پیش از جنگ ایران بیشترین تغییر را تجربه کرده‌اند؟
این مقایسه بر پایه قیمت هر واحد انرژی انجام شده نه مبلغ نهایی قبض‌ها، که به میزان مصرف خانوارها نیز بستگی دارد.
در اوایل سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت برق خانگی شامل مالیات‌ها بین ۸٫۴ سنت یورو به ازای هر کیلووات‌ساعت (c€/kWh) در کی‌یف تا ۴۱٫۳ c€/kWh در بروکسل در نوسان بود، در حالی که میانگین اتحادیه اروپا در پایتخت‌ها ۲۷٫۲ c€/kWh بود.
برلین (۳۹٫۶)، دوبلین (۳۸٫۷)، برن (۳۸٫۶) و لندن (۳۸٫۳) پنج شهر نخست فهرست گران‌ترین‌ها برای برق را کامل می‌کنند. رم (۳۶٫۶)، وین (۳۴٫۴) و پراگ (۳۴٫۳) در ادامه قرار دارند.
در انتهای ارزان فهرست، بوداپست (۱۰٫۳)، پودگوریتسا (۱۱٫۳)، بلگراد (۱۱٫۶) و والتا (۱۲٫۳) پس از کی‌یف قرار می‌گیرند.
در حالی که پایتخت‌های آلمان، بریتانیا و ایتالیا در میان گران‌ترین‌ها قرار دارند، قیمت‌ها در مادرید (۲۸٫۳) و پاریس (۲۸٫۱) پایین‌تر است، هرچند هر دو همچنان بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا هستند.
تغییرات بزرگ در رتبه‌بندی بر اساس قدرت خرید
وقتی قیمت‌ها بر اساس استانداردهای قدرت خرید (PPS)، که تفاوت هزینه زندگی میان کشورها را در نظر می‌گیرد، تعدیل می‌شود، رتبه‌بندی قیمت برق به شکل قابل توجهی تغییر می‌کند. بخارست با شاخص ۵۵٫۱ به گران‌ترین شهر تبدیل می‌شود، در حالی که اسلو با رقم ۱۱٫۵ ارزان‌ترین است.
در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، رم (۳۸٫۲) از نظر قدرت خرید گران‌ترین و پاریس (۲۵٫۸) ارزان‌ترین است. برلین (۳۵٫۵)، مادرید (۳۱٫۶) و لندن (۳۰٫۹) همگی بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا یعنی ۲۹٫۶ قرار دارند.
در مقایسه با رتبه‌بندی بر حسب یورو، بخارست و ورشو بیشترین جهش رو به بالا را ثبت کرده‌اند و هر یک ۱۰ پله صعود می‌کنند. برن با سقوط ۲۰ پله‌ای بزرگ‌ترین افت را نشان می‌دهد و پس از آن کپنهاگ با ۱۳ پله سقوط قرار دارد.
بالاترین قیمت گاز در استکهلم ثبت شده است
قیمت گاز طبیعی خانگی شامل مالیات‌ها از ۱٫۵ c€/kWh در کی‌یف تا ۳۴٫۸ c€/kWh در استکهلم متغیر است. پایتخت سوئد با فاصله زیاد در صدر قرار دارد و آمستردام با ۲۱٫۲ c€/kWh در جایگاه دوم، بسیار عقب‌تر است.
میانگین اتحادیه اروپا در پایتخت‌ها ۱۱٫۹ c€/kWh است.
در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، پاریس با ۱۵٫۷ سنت یورو به ازای هر کیلووات‌ساعت گاز خانگی، گران‌ترین است، در حالی که مادرید (۱۰٫۱ سنت) و لندن (۱۰٫۳ سنت) ارزان‌ترین‌ها هستند. رم (۱۵٫۲ سنت) و برلین (۱۲٫۵ سنت) نیز بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند.
با تعدیل قیمت‌ها بر اساس تفاوت قدرت خرید، رتبه‌بندی‌ها تغییر می‌کند.
بر مبنای PPS، استکهلم همچنان با شاخص ۲۸٫۵ گران‌ترین شهر برای گاز است، در حالی که بوداپست با رقم تنها ۳٫۶ ارزان‌ترین محسوب می‌شود.
لیسبون (۱۸٫۶)، آمستردام (۱۸٫۱)، رم (۱۵٫۹) و صوفیه (۱۵٫۶) پنج جایگاه نخست را کامل می‌کنند.
در میان پایتخت‌های پنج اقتصاد بزرگ اروپا، لندن (۸٫۳) پس از این تعدیل ارزان‌ترین و رم (۱۵٫۹) گران‌ترین است. پاریس (۱۴٫۴) نیز بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارد، در حالی که مادرید (۱۱٫۳) و برلین (۱۱٫۲) پایین‌تر از آن هستند.
تعدیل بر اساس قدرت خرید همچنین باعث می‌شود قیمت گاز در برخی پایتخت‌ها نسبت به دیگر شهرها گران‌تر به نظر برسد و صوفیه بیشترین جابه‌جایی را در رتبه‌بندی‌ها نشان می‌دهد.
پایتخت بلغارستان در رتبه‌بندی بر حسب یورو در جایگاه هجدهم است، اما در محاسبه بر اساس PPS به رتبه پنجم صعود می‌کند. ریگا نیز شش پله بالا می‌رود.
در مقابل، دوبلین و بروکسل بیشترین سقوط را ثبت کرده‌اند و هر یک ۱۰ پله پایین می‌آیند. برن ۹ پله و لندن ۷ پله سقوط می‌کنند. بنابراین این شهرها زمانی که تفاوت قدرت خرید در نظر گرفته می‌شود، کمتر گران ارزیابی می‌شوند.
قبض برق ارزان، قبض گاز گران؟
خانوارها در برخی پایتخت‌های اروپایی برای برق مبلغ کمی می‌پردازند اما قبض گازشان سنگین است یا برعکس. برای نمونه، استکهلم و آمستردام قیمت‌های پایین یا متوسطی برای برق دارند، اما گاز در میان پایتخت‌های مقایسه‌شده در این شهرها گران‌ترین است. بخارست، بروکسل و لندن الگوی معکوس را نشان می‌دهند؛ قیمت برق در این شهرها بالا اما گاز نسبتا ارزان است.
تغییر قیمت‌های انرژی از دوران پیش از جنگ ایران تاکنون
برخی شهرها بین فوریه تا سپتامبر ۲۰۲۶ تغییرات قابل توجهی در قیمت انرژی تجربه کردند. در مورد برق، لیسبون با رشد ۲۲ درصدی در صدر قرار دارد و پس از آن آمستردام (۱۷٫۳ درصد)، مادرید (۱۵٫۱ درصد) و رم (۱۴٫۹ درصد) هستند.
شهر لوکزامبورگ بیشترین کاهش قیمت برق را ثبت کرده است؛ ۱۵٫۳ درصد افت، و پس از آن تالین (۷٫۹ درصد) و هلسینکی (۷٫۱ درصد) قرار دارند.
در مورد گاز، تالین با اختلاف بیشترین افزایش را در این دوره داشته است؛ قیمت‌ها ۵۹٫۲ درصد بالا رفته و از ۷٫۸ c€/kWh به ۱۲٫۴ c€/kWh رسیده است.
قیمت گاز همچنین در بروکسل (۳۷٫۹ درصد)، آتن (۳۳٫۱ درصد)، برن (۳۰٫۲ درصد)، لندن (۲۸٫۲ درصد)، ریگا (۲۳ درصد)، وین (۲۲٫۸ درصد)، پاریس (۲۲٫۵ درصد) و برلین (۲۲ درصد) بیش از ۲۰ درصد افزایش یافته است.
زمستان چه تاثیری بر قبوض انرژی خانوارها می‌تواند داشته باشد؟
این ارقام مربوط به سپتامبر ممکن است هنوز اثر کامل جهش اخیر در قیمت عمده‌فروشی گاز را نشان ندهد، زیرا قراردادهای ثابت و حمایت‌های دولتی می‌تواند افزایش قبوض خانوار را به تعویق بیندازد یا تعدیل کند.
اروپا همچنین در حالی به استقبال زمستان می‌رود که حاشیه امن گازی کمتری دارد. بنا بر داده‌های موسسه تحلیل اقتصاد و مالی انرژی (IEEFA)، سایت‌های ذخیره‌سازی اتحادیه اروپا در ۳ اکتبر تنها ۷۲٫۴ درصد پر بوده‌اند؛ پایین‌ترین سطح در این زمان از سال از ۲۰۱۱ تاکنون.
یورونیوز گزارش داده است که این موسسه هشدار می‌دهد ذخایر پایین می‌تواند اروپا را در برابر یک موج سرما در اواخر زمستان آسیب‌پذیرتر کند. برای خانوارها، مبلغ نهایی قبض هم به تعرفه آن‌ها و هم به میزان انرژی مورد نیاز در زمان کاهش دما بستگی خواهد داشت.