پس از گزارشهای اخیر درباره حملات ایران به کشتیها در تنگه هرمز، قیمت نفت افزایش یافت. بهای گاز اروپا نزدیک اوج چهارساله ماند و بورسهای آسیایی واکنشی متفاوت نشان دادند، در حالی که بازارهای سهام اروپا با رشد باز شدند.
بهای نفت در معاملات بامدادی روز چهارشنبه روندی صعودی به خود گرفت؛ این جهش قیمتی پس از آن رخ داد که خبرگزاری رویترز گزارش داد ایران با بهکارگیری تاکتیکهایی نوین علیه کشتیرانی تجاری، دو فروند کشتی را در تنگه هرمز هدف حمله قرار داده است.
همزمان با این رخداد، تشدید درگیریها میان نیروهای حوثی و عربستان سعودی خطرات و عدم قطعیتهای حاکم بر عرضه جهانی نفت خام را دوچندان کرده است.
دولت عربستان سعودی روز چهارشنبه تأیید کرد که حمله به یکی از ساختمانهای شرکت نفت «آرامکو» در شرق این کشور به بروز «یک آتشسوزی محدود» انجامیده است؛ علاوه بر این، اصابت ترکشها و بقایای موشکهای رهگیریشده حوثیها در پایتخت (ریاض)، چهار زخمی بر جای گذاشته است.
در واکنش به این تحولات ژئوپلیتیک، بهای معاملات آتی نفت خام برنت—شاخص مبنای بازار بینالمللی—با رشدی حدوداً یک درصدی همراه شد و صبح چهارشنبه در بازارهای اروپایی برای ساعاتی از مرز ۱۰۷ دلار در هر بشکه فراتر رفت. همزمان، بهای قراردادهای آتی نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) آمریکا نیز ۰٫۵ درصد افزایش یافت و به ۹۴٫۶۴ دلار در هر بشکه رسید.
نگرانیهای فزاینده از احتمال بروز اختلال در روند عرضه، بهای گاز طبیعی در اروپا را نیز به بالاترین سطح در چهار سال اخیر رساند؛ بهطوریکه معاملات آتی در هاب مرجع «تیتیاف» (TTF) هلند بامداد چهارشنبه در محدوده بالاتر از ۸۶ یورو به ازای هر مگاواتساعت دادوستد شد که فاصله اندکی با اوج قیمتی پیشین یعنی ۸۷٫۴۴ یورو دارد.
با وجود این تنشها، بازارهای بورس اروپا کار خود را در محدوده مثبت آغاز کردند؛ شاخص «یورو استوکس ۵۰» حدود ۰٫۳ درصد و شاخص فراگیر «استوکس ۶۰۰» اروپا ۰٫۲ درصد رشد را به ثبت رساندند.
شاخصهای اصلی در بورسهای لندن (فوتسی ۱۰۰)، پاریس (کک ۴۰)، فرانکفورت (داکس)، میلان (افتیاسای امآیبی)، مادرید (آیبکس ۳۵) و آمستردام (ایایکس) همگی بین ۰٫۱ تا ۰٫۶ درصد رشد داشتند که در این میان، شاخصهای کک ۴۰ فرانسه و آیبکس ۳۵ اسپانیا با جهشهای بهترتیب ۰٫۵ و ۰٫۶ درصدی، در رأس شاخصهای صعودی قاره قرار گرفتند.
در آسیا، تالارهای معاملاتی وضعیتی ترکیبی و نوسانی را پشت سر گذاشتند؛ هرچند تداوم تمایل خریداران به سهام شرکتهای تراشهساز و فعالان حوزه هوش مصنوعی تا حدی از افت شاخصها جلوگیری کرد. بر این اساس، شاخص «نیکی ۲۲۵» ژاپن و شاخص «هنگسنگ» هنگکنگ هر یک ۰٫۵ درصد رشد کردند. در مقابل، شاخص مرکب شانگهای ۰٫۳ درصد، شاخص «اساندپی/ایاسایکس ۲۰۰» استرالیا ۰٫۶ درصد و شاخص «کوسپی» کرهجنوبی ۱ درصد از ارزش خود را از دست دادند.
شاخصهای اصلی والاستریت روز سهشنبه معاملات خود را در نزدیکی رکوردهای تاریخی و بدون تغییری محسوس به پایان رساندند. اگرچه نخستین موج گسترده گزارشهای مالی سهماهه سوم شرکتهای بزرگ آمریکایی فراتر از برآورد تحلیلگران ظاهر شد، اما افتوخیزهای پراکنده سهام تا حد زیادی اثر یکدیگر را خنثی کرد.
شاخص «اساندپی ۵۰۰» (S&P 500) با افتی ناچیز—کمتر از ۰٫۱ درصد—به کار خود پایان داد و اندکی از رکورد تاریخی ثبتشده در هفته گذشته فاصله گرفت. همزمان، شاخص صنعتی «داوجونز» ۰٫۳ درصد و شاخص فناوریمحور «نزدک کامپوزیت» ۰٫۲ درصد کاهش یافتند.
سهام بانک «گلدمن ساکس» در آغاز معاملات و در پی انتشار گزارش سود خیرهکننده دوره ژوئیه تا سپتامبر که فراتر از برآوردهای بازار بود، جهشی بیش از ۴ درصد را تجربه کرد. با این حال، سهام این غول مالی والاستریت بهسرعت دستاوردهای اولیه خود را از دست داد و پس از نوسان میان مدار مثبت و منفی، در نهایت با افت ۰٫۲ درصدی بسته شد.
سایه سنگین انتظارات بالا و ریسکهای کلان اقتصادی
انتظارات نسبت به سودآوری شرکتهای آمریکایی همچنان در سطحی بالا قرار دارد. طبق دادههای مؤسسه آماری «فکتست» (FactSet)، تحلیلگران پیشبینی میکنند مجموع سود شرکتهای حاضر در شاخص اساندپی ۵۰۰ در سهماهه سوم امسال، رشدی نزدیک به ۳۰ درصد را نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ثبت برساند.
شرکتها برای حفظ ارزش و توجیه سطوح رکوردی فعلی سهام خود ناگزیر به برآورده ساختن این انتظارات بالا هستند؛ آنهم در شرایطی که نگرانیها پیرامون تداوم تورم بالا، فشارهای ناشی از بازدهی بازار اوراق قرضه و تداوم بحران و ناآرامیها در خاورمیانه کماکان بر روان بازار سنگینی میکند.
سرمایهگذاران همچنین نگراناند که در پی موج خوشبینی فزاینده به فناوری هوش مصنوعی، قیمت سهام شرکتهای تولیدکننده نیمههادیها و تراشهسازان بیش از حد منطقی جهش کرده باشد.
در آسیا، سهام شرکت چینی «سیاکسامتی» (CXMT)—تولیدکننده مطرح تراشههای حافظه که پیشرفتهای فناورانه آن تهدیدی تازه برای بازیگران سنتی این صنعت به شمار میرود—در معاملات اولیه روز چهارشنبه حدود ۱ درصد رشد کرد. در بازار کرهجنوبی نیز سهام سامسونگ الکترونیکس صعودی شد، اما سهام شرکت رقیب، «اسکی هاینیکس»، روندی نزولی در پیش گرفت.
نوسانات در بازار اوراق قرضه و ارز
در بازار اوراق قرضه، بازده اوراق بهادار خزانهداری ایالات متحده روز سهشنبه و همزمان با عقبنشینی بهای نفت کاهش یافت. بازده اوراق ۱۰ ساله خزانهداری از ۵٫۲۴ درصد در واپسین ساعات معاملات روز جمعه، به ۵٫۲۱ درصد رسید (بازار اوراق قرضه آمریکا روز دوشنبه به مناسبت تعطیلی رسمی بسته بود).
در بازار تبادلات ارزی نیز ارزش هر دلار آمریکا در سطح ۱۵۸٫۳۰ ین تثبیت شد و هر یورو در برابر ۱٫۱۲۰۹ دلار معامله گردید.