سهشنبه در پارلمان اروپا، مقامهای اتحادیه اروپا و شرکت اسپانیایی ساتلیوت درباره نقش طیف و سرمایه در شبکههای مداری اروپا بحث کردند؛ چرخه بودجه فضایی ۲۰۲۱ـ۲۰۲۷ سال آینده پایان مییابد.
مقامهای ملی تنظیمگر ارتباطات، سیاستگذاران اتحادیه اروپا و شرکت ماهوارهای «ساتلیوت» مستقر در بارسلون روز سهشنبه در پارلمان اروپا در بروکسل گرد هم آمدند تا درباره این که طیفهای رادیویی و منابع مالی تازه چگونه تعیین میکنند چه کسی کنترل ارتباطاتی را در اختیار دارد که اروپا در مدار به آنها متکی است گفتگو کنند؛ در حالی که بودجه فضایی هفتساله فعلی اتحادیه در سال ۲۰۲۷ به پایان میرسد.
یورونیوز در این رویداد حضور داشت؛ برنامهای که توسط ساتلیوت سازماندهی شده بود؛ شرکتی که فضاپیماهای آن مانند دکلهای تلفن همراه در فضا عمل میکنند و دستگاههای اینترنت اشیا مانند حسگرها و ردیابها را در مناطقی که شبکههای زمینی پوشش نمیدهند به هم متصل میکنند.
برنامه فضایی ۱۴.۸ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا برای سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۷ که سامانه ناوبری ماهوارهای بلوک موسوم به «گالیلو» و خدمت رصد زمین «کوپرنیکوس» را تامین مالی میکند، سال آینده همراه با «چارچوب مالی چندساله» اتحادیه اروپا (MFF)، یعنی بودجه هفتساله اتحادیه، به پایان میرسد.
برای دوره ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۴، کمیسیون اروپا میخواهد هزینههای فضایی از «صندوق رقابتپذیری اروپایی» تامین شود؛ صندوقی واحد برای صنایع راهبردی که قرار است ۱۳۱ میلیارد یورو برای دفاع و فضا کنار بگذارد.
رهبران اتحادیه اروپا قرار است در نشست شورای اروپا روزهای پنجشنبه و جمعه درباره بودجه بعدی بحث کنند.
اداره صنعت دفاعی و فضا در کمیسیون اروپا، DG DEFIS، در ۲۹ سپتامبر مهلت ارائه پیشنهادها را برای یک قرارداد چهارساله به ارزش ۵۵ میلیون یورو در قالب چارچوبی برای مدیریت و پشتیبانی حقوقی در سه حوزه به پایان رساند: IRIS²، صورتفلکی ماهوارهای امن برنامهریزیشده اتحادیه اروپا؛ پایش و رهگیری فضای اطراف زمین که اجسام در مدار را رصد میکند؛ و همچنین تحلیل اقتصاد فضا.
فراخوانهای بیشتری در چارچوب «افق اروپا»، برنامه پژوهش و نوآوری اتحادیه، در سال ۲۰۲۷ منتشر خواهد شد، در حالی که آژانس اتحادیه اروپا برای برنامه فضایی (EUSPA) و آژانس فضایی اروپا (ESA) که نهادی بیندولتی و مستقل از اتحادیه است همچنان مناقصهها را اجرا میکنند.
طیف فرکانسی و حاکمیت
بخش زیادی از بحث بر سر طیف فرکانسی بود؛ همان امواج رادیویی که ماهوارهها و شبکههای تلفن همراه برای ارسال داده به آن نیاز دارند.
کمیسیون اروپا در ماه مه پیشنهاد ایجاد یک مجوز واحد در سراسر اتحادیه برای خدمات ماهوارهای تلفن همراه در باند ۲ گیگاهرتز را مطرح کرد؛ خدماتی که ماهوارهها را مستقیما به تلفنها و سایر دستگاهها متصل میکند و حقوق فعلی آن در ماه مه ۲۰۲۷ منقضی میشود. در این طرح بخشی از این باند به طور مشخص برای اپراتورهای اروپایی و یک سامانه امن متصل به IRIS² رزرو میشود.
خاویِر لوپس، معاون رئیس پارلمان اروپا، میزبانی این نشست را بر عهده داشت و اداره دیجیتال کمیسیون اروپا، DG CONNECT، با حضور گراسیموس سوفیاناتوس، رئیس واحد سیاست طیف فرکانسی رادیویی، نمایندگی شد.
لوپس در سخنرانی آغازین خود گفت: «با توجه به تنشهای ژئوپولیتیک کنونی و بحثهای مرتبط با رقابت فناوری، این گفتوگو نمیتوانست در زمانی بهتر از امروز برگزار شود.»
لوپس افزود: «اروپایی که شبکه و دادههای خود را در اختیار دارد، اروپایی است که میتواند مستقل عمل کند و خود تصمیم بگیرد [...] اتصال ماهوارهای نمونهای روشن از حوزهای است که باید در آن به کنترل راهبردی دست یابیم.»
ژائومه سانپرا، مدیرعامل و یکی از بنیانگذاران ساتلیوت، در گفتوگو با یورونیوز پس از این رویداد گفت: «باید قهرمانان اروپایی بسازیم و از آنها حمایت کنیم تا بتوانند در بخش فضا در سطح جهانی رقابت کنند» و افزود: «امروز نیمی از جهان میخواهد با شرکتهای اروپایی در حوزه دفاع و فضا کار کند، چون ما قابل پیشبینیتر هستیم.»
آژانس فضایی اروپا در ماه سپتامبر ساتلیوت را برای مشارکت در لایه کمارتفاع IRIS² انتخاب کرد؛ منطقه آزمایش در مدار پایین که در آن خدمات دولتی جدید پیش از اضافه شدن احتمالی به سامانه اصلی آزموده میشود. ESA قصد دارد از سال ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹ ماموریتهای آزمایشی در مدار انجام دهد.
ساتلیوت در قالب پروژه RESCUE-NET همچنین بررسی خواهد کرد که اتصال ۵G از فضا چگونه میتواند در زمان از کار افتادن شبکههای زمینی، ارتباط نهادهای عمومی را حفظ کند. ESA برای این مرحله ۱۸ قرارداد به ارزش مجموع ۲۰ میلیون یورو با نزدیک به ۸۰ شرکت امضا کرده است.
از اسپیساکس تا پیالدی اسپیس
برای ماهوارههای کوچک، رسیدن به مدار هنوز در عمل یعنی پرواز با پرتابگرهای آمریکایی.
ساتلیوت اول اکتبر پنج ماهواره ساختهشده توسط سازنده اسپانیایی ماهوارههای کوچک «الن اسپیس» را بر روی ماموریت «ترانسپورتِر-۱۸» به مدار فرستاد؛ ماموریتی اشتراکی متعلق به شرکت موشکی «اسپیساکس» متعلق به ایلان ماسک که فضاپیماهای مشتریان متعدد را حمل میکند و با این پرتاب مجموع ماهوارههای ساتلیوت را به ۱۱ رساند.
به گفته این شرکت، ماهوارههای اضافه تعداد عبورهای روزانه آن بر فراز هر نقطه را دو برابر میکند.
سانپرا در پاسخ به پرسش یورونیوز درباره این که آیا اروپا میتواند بدون اتکا به پرتابگرهای غیراروپایی ناوگانهای خود را گسترش دهد گفت که خوشبین است و اشاره کرد در حال حاضر چهار یا پنج شرکت در رقابت برای پر کردن این خلأ حضور دارند.
سانپرا همچنین توضیح داد که پرتاب بعدی شرکت در ژوئیه ۲۰۲۷ انجام خواهد شد؛ باز هم در همکاری با اسپیساکس؛ اما پرتاب بعد از آن با شرکت پرتاب اسپانیایی «پیالدی اسپیس» مستقر در «اِلچه» خواهد بود.
آن پرتاب در اواخر ۲۰۲۷ نه تنها کاملا اروپایی خواهد بود، بلکه نخستین دو ماهواره «تریتو» ساتلیوت را نیز به همراه خواهد داشت؛ نسل جدید و بزرگتر ماهوارهها که برای ارائه خدمات ۵G مستقیم به دستگاهها و تلفنهای معمولی طراحی شده است.
این ماهوارهها بر روی «میورا ۵» پرواز خواهند کرد؛ موشک مداری کوچک ساختهشده توسط پیالدی اسپیس که هنوز پرتاب نشده است.
پیالدی اسپیس در ماه اوت قرارداد مشروطی به ارزش ۱۵۸.۹ میلیون یورو در قالب طرح «چالش پرتابگر اروپایی» آژانس فضایی اروپا به دست آورد؛ برنامهای که از موشکهای جدید اروپایی حمایت میکند؛ و این شرکت قصد دارد نخستین پرتاب خود را تا پایان امسال از پایگاه فضایی اروپا در گویان فرانسه انجام دهد.
در همین حال ساتلیوت که در حال جذب ۱۵۰ میلیون یورو سرمایه از سرمایهگذاران است ـ شامل ۱۰۰ میلیون یورو سرمایه سهام و تا ۵۰ میلیون یورو بدهی ـ هدف دارد صورتفلکی خود را به بیش از ۵۰۰ ماهواره گسترش دهد.