وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ اختصاصی به یورونیوز فارسی، تعطیلی مرکز زبان فرانسه در تهران را «توجیه‌ناپذیر و ناپذیرفتنی» خواند و تأکید کرد که این اقدام جمهوری اسلامی «بی‌پاسخ نخواهد ماند». اما این تصمیم چه پیامدهایی برای متقاضیان ایرانی تحصیل در فرانسه دارد و چه گزینه‌هایی پیش روی آن‌هاست؟
نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی روز یکشنبه ۲۰ سپتامبر (۲۹ شهریور) به مرکز زبان فرانسه در تهران مراجعه کردند و در پی این اقدام، فعالیت مرکز متوقف شد.
آگهی
آگهی
این اقدام می‌تواند مسیر یادگیری زبان فرانسه، دریافت مدارک معتبر و ادامه تحصیل در دانشگاه‌های این کشور را برای شماری از جوانان ایرانی دشوارتر کند.
در حالی که تنش‌های دیپلماتیک میان تهران و پاریس ادامه دارد، هنوز چشم‌انداز روشنی برای بازگشایی این مرکز وجود ندارد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
پاسخ وزارت خارجه فرانسه
وزارت خارجه فرانسه روز ۲۵ سپتامبر (۳ مهر)، در پاسخ اختصاصی و کتبی به پرسش یورونیوز فارسی درباره دلایل تعطیلی مرکز و احتمال بازگشایی آن، این اقدام را به‌شدت محکوم کرد.
این وزارتخانه اعلام کرد: «ما عملیات نیروهای امنیتی ایران علیه مرکز زبان فرانسه در تهران و تصمیم مقام‌های ایرانی برای تعطیلی این مرکز را با شدیدترین لحن محکوم می‌کنیم.»
در ادامه این پاسخ آمده است: «این حمله تازه به مجموعه فرهنگی ما در ایران، که به‌ویژه پس از تعرض به دو دیپلمات فرانسوی در تهران در ۱۹ ژوئیه صورت گرفته، توجیه‌ناپذیر و ناپذیرفتنی است.»
وزارت خارجه فرانسه همچنین تأکید کرد که این اقدام «بی‌پاسخ نخواهد ماند» و یادآور شد که این موضوع به سفیر جمهوری اسلامی در پاریس و نیز به عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد اعلام شده است.
پاریس درباره وضعیت حقوقی مرکز نیز تصریح کرد: «مرکز زبان فرانسه، همانند مجموعه سازوکارهای فرهنگی دو طرف، در چارچوبی مورد توافق و مبتنی بر اصل عمل متقابل فعالیت می‌کرد.»
مرکز آموزش زبان فرانسه در تهران وابسته به بخش فرهنگی سفارت است که «بخش همکاری و اقدام فرهنگی» یا SCAC نام دارد، اما خود فرانسوی‌ها در سال‌های گذشته به طور غیر رسمی به این مرکزInstitut français de Téhéran (مؤسسه فرانسوی تهران) یا IFT و گاهی نیز SCAC 2 می‌گفتند.
وزارت خارجه فرانسه همچنین گفته است که این کشور همواره گفت‌وگو با طرف ایرانی را درباره این موضوع حفظ کرده، اما اقدام اخیر را «تشدید یک‌جانبه» فشارهای جمهوری اسلامی علیه حضور فرهنگی فرانسه در ایران می‌داند.
با این حال، این وزارتخانه در پاسخ به پرسش یورونیوز فارسی، زمان مشخصی برای بازگشایی مرکز اعلام نکرد و توضیح نداد که آیا مذاکراتی مشخص برای ازسرگیری فعالیت آن در جریان است یا نه.
از آموزش زبان تا ورود به دانشگاه
مرکز زبان فرانسه در تهران برای بسیاری از علاقه‌مندان، یکی از مسیرهای یادگیری زبان و آمادگی برای ادامه تحصیل در فرانسه بود.
متقاضیان ورود به دوره‌های فرانسوی‌زبان دانشگاه‌های این کشور معمولا باید تسلط خود را به زبان فرانسه اثبات کنند. بسیاری از دانشگاه‌ها مدرک سطح B2 و برخی رشته‌ها سطح C1 را مطالبه می‌کنند. مدارکی مانند DELF و DALF و نتایج آزمون TCF از جمله راه‌های اثبات این مهارت هستند.
با این حال، تعطیلی مرکز زبان فرانسه لزوما به معنای توقف برگزاری همه این آزمون‌ها در ایران نیست. هنوز باید مشخص شود کدام آزمون‌ها در این مرکز برگزار می‌شدند و آیا مراکز مجاز دیگری برای شرکت در آن‌ها وجود دارد.
آیا پذیرش دانشجویان ایرانی متوقف می‌شود؟
تعطیلی مرکز به‌خودی‌خود روند پذیرش دانشجویان ایرانی در دانشگاه‌های فرانسه را متوقف نمی‌کند.
متقاضیان همچنان می‌توانند از طریق سامانه «تحصیل در فرانسه» (Études en France) برای پذیرش دانشگاهی اقدام کنند.
اما برای کسانی که هنوز مدرک زبان موردنیاز خود را دریافت نکرده‌اند، محدود شدن دسترسی به آموزش و آزمون‌های معتبر می‌تواند به تأخیر در تشکیل پرونده یا افزایش هزینه‌ها منجر شود.
این موضوع به‌ویژه برای متقاضیان سال تحصیلی ۲۰۲۷-۲۰۲۸ اهمیت دارد؛ زیرا مهلت ثبت درخواست اولیه برای سال نخست کارشناسی از طریق فرایند DAP در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۶ پایان می‌یابد.
آموزشگاه‌های خصوصی و دوره‌های آنلاین می‌توانند بخشی از نیاز زبان‌آموزان را تأمین کنند، اما جایگزین مدارک رسمی زبان نیستند. در صورت نبود مرکز آزمون مجاز در ایران، برخی متقاضیان ممکن است ناچار شوند برای شرکت در آزمون به کشور دیگری سفر کنند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
اختلافی دیپلماتیک با پیامدهای آموزشی
دولت فرانسه پیش‌تر هشدار داده بود که تعطیلی این مرکز به هزاران ایرانی که هر سال از کلاس‌های زبان فرانسه استفاده می‌کنند، آسیب خواهد زد.
با این حال، هنوز روشن نیست چه تعداد از زبان‌آموزان مرکز در زمان تعطیلی ثبت‌نام داشته‌اند، چه سرنوشتی در انتظار دوره‌های نیمه‌تمام آن‌هاست و آیا راهکاری برای بازپرداخت شهریه‌ها یا ادامه آموزش در نظر گرفته شده است.
در حالی که تهران و پاریس درباره وضعیت حقوقی و فعالیت‌های فرهنگی فرانسه در ایران اختلاف دارند، پیامدهای این تصمیم می‌تواند مستقیما متوجه جوانانی شود که زبان فرانسه را برای ادامه تحصیل یا ساختن آینده حرفه‌ای خود انتخاب کرده‌اند.
پرسش اصلی اکنون این است که آیا اختلافات سیاسی دو کشور به محدودیتی بلندمدت برای دسترسی ایرانیان به آموزش زبان فرانسه تبدیل خواهد شد یا راهی برای ازسرگیری این فعالیت‌ها پیدا می‌شود.