جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶ به آن کارسون، شاعر، جستارنویس و مترجم ۷۶ ساله کانادایی تعلق گرفت. کارسون به سبک نگارش تلفیقی شهرت دارد که در آن مرزهای میان شعر و نثر درهممیآمیزد و روایتهای معاصر با اسطورههای باستانی پیوند میخورند.
آن کارسون شاعر و نویسنده کانادایی که آثارش بهسختی در قالب دستهبندیهای ادبی متعارف جای میگیرند،برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶ شد. کمیته نوبل در تقدیر از او، بر «مجموعه آثاری جسورانه و خلاقانه تأکید کرد که در گفتوگویی بازیگوش با سنت کلاسیک، شکلهای تازهای برای ادبیات معاصر خلق کردهاند».
این نویسنده ۷۶ ساله به سبک ادبی تلفیقی خود شهرت دارد؛ سبکی که شعر و نثر را با یکدیگر درمیآمیزد و روایتهای معاصر را در کنار اسطورههای باستانی قرار میدهد.
آکادمی سوئد در بیانیه خود آورده است: «تقریبا تمامی آفرینش ادبی او بر نقطه تلاقی وسواس یک واژهشناس در بهکارگیری کلمات و اشتیاق یک شاعر برای دستیابی به معانی تازه استوار است. او خود همواره ریشهشناسی واژگان را نقطه آغاز تمام آثارش دانسته است.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
از جمله برجستهترین آثار کارسون میتوان به نخستین کتاب او در سال ۱۹۸۶ با عنوان «اروس میخوش» اشاره کرد؛ اثری که که لذت و رنج ناشی از میل و اشتیاق را در ادبیات یونان باستان بررسی میکند. رمان منظوم او با نام «زندگینامه سرخ؛رمانی در قالب شعر» که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد، از سوی بسیاری برجستهترین اثر او دانسته میشود. این کتاب روایتی از بلوغ و شکلگیری هویت یک شخصیت کوییر است که شعری یونانی درباره هراکلس را بازآفرینی میکند.
از دیگر آثار نامدار او «زیبایی شوهر: جُستاری داستانی در ۲۹ رقص تانگو» منتشرشده در سال ۲۰۰۱ و «نورما جین بیکرِ اهل تروآ» منتشرشده در سال ۲۰۱۹، هستند. اثر اخیر مرلین مونرو و هلن تروا، چهره اسطورهای یونان باستان را مقایسه میکند.
تازهترین کتاب این نویسنده با عنوان «نورمای اشتباه» در سال ۲۰۲۴ به چاپ رسید.
با دریافت این جایزه، کارسون به نوزدهمین زنی بدل شد که موفق به کسب نوبل ادبیات شده است. پیش از او، نویسندگانی چون هان کانگ در سال ۲۰۲۴، آنی ارنو در سال ۲۰۲۲ و لوئیز گلوک در سال ۲۰۲۰ این جایزه معتبر را دریافت کرده بودند.
تا به امروز، جایزه نوبل ادبیات از سوی آکادمی سوئد ۱۱۹ بار اهدا شده و مجموعا ۱۲۳ برنده داشته است، چراکه در چهار دوره، این جایزه بهطور مشترک به چند برنده تعلق گرفته است.
جایزه سال گذشته به لاسلو کراسناهورکایی، نویسنده پسامدرن مجارستانی «به پاس آثار تأثیرگذار و ژرفاندیشانهاش که در میانه وحشت آخرالزمانی، بار دیگر قدرت هنر را به اثبات میرساند» اعطا شده بود. سوزان سانتاگ پیشتر این نویسنده را «استاد معاصر آخرالزمان در مجارستان» نامیده بود.
نوبل ادبیات چهارمین جایزهای است که در این هفته پس از معرفی برندگان بخشهای پزشکی، فیزیک و شیمی اعلام میشود.
مبلغ جایزه نوبل امسال برای هر رشته ۱۲ میلیون کرون سوئد معادل حدود یک میلیون و ۷۰ هزار یورو است و برندگان افزون بر این پاداش نقدی، مدال طلای ۱۸ عیار و دیپلم افتخار دریافت میکنند.
برنده نوبل صلح روز جمعه معرفی خواهد شد و پرونده فصل نوبل با اعلام برنده جایزه نوبل در علوم اقتصادی بانک مرکزی سوئد در روز دوشنبه بسته میشود.
مراسم رسمی اهدای جوایز نوبل هر ساله در ۱۰ دسامبر، سالگرد درگذشت آلفرد نوبل (۱۸۹۶) که این جوایز را در وصیتنامه خود بنیان نهاد، برگزار میشود.