دو پژوهشگر به دلیل دستاوردهای نوآورانه‌ای که می‌تواند شیوه تولید داروها را دگرگون کند، برنده جایزه نوبل شیمی سال جاری شدند.
آکادمی سلطنتی علوم سوید در استکهلم روز چهارشنبه اعلام کرد که هانری بی. کاگان و کنسو سوای به دلیل پژوهش درباره تصاویر آینه‌ای مولکول‌ها برنده جایزه نوبل شیمی شده‌اند و تاکید کرد: «این دستاورد برای شیمیدانانی که واکنش‌ها را برای تولید دارو طراحی می‌کنند تعیین‌کننده است.»
آگهی
آگهی
این پژوهشگران فرانسوی و ژاپنی برای کشف اثرات غیرخطی و خودکاتالیز در سنتز آلی نامتقارن تجلیل شدند. بسیاری از مولکول‌ها از جمله اسیدهای آمینه دو نسخه آینه‌ای از خود دارند اما تنها یکی از این نسخه‌ها در موجودات زنده دیده می‌شود؛ پدیده‌ای که به آن عدم تقارن شیمیایی گفته می‌شود.
این عدم تقارن هنگام توسعه داروهای جدید چالش‌هایی ایجاد می‌کند. بسیاری از مولکول‌های دارویی در دو گونه ظاهر می‌شوند که تصویر آینه‌ای غیر یکسان یکدیگرند؛ به گفته کمیته، یکی از این گونه‌ها اثر درمانی دارد در حالی که دیگری می‌تواند عوارض جانبی غیرضروری و گاه زیانبار به همراه داشته باشد.
هینر لینکه رئیس کمیته نوبل شیمی در بیانیه‌ای خبری گفت: «هانری کاگان و کنسو سوای راه‌حلی برای معمایی شیمیایی ارائه کرده‌اند که بیش از یک قرن قدمت دارد: این که هم‌کیرالی چگونه می‌تواند خودبه‌خود پدیدار شود.» او افزود: «واکنش‌های شیمیایی‌ای که آنها توسعه داده‌اند چشمگیر است.»
کاگان با دانشگاه پاریس-سود در اورسه فرانسه همکاری دارد و سوای به دانشگاه علوم توکیو وابسته است.
سوای پس از اعلام نتیجه گفت: «از دریافت این خبر بسیار خوشحال‌کننده درباره جایزه نوبل واقعا هیجان‌زده‌ام.»
او افزود: «این یکی از هیجان‌انگیزترین روزهای زندگی من است. بسیار خوشحالم که این جایزه را با پروفسور هانری کاگان، این شیمیدان آلی شناخته‌شده، شریک می‌شوم.»
ارزش جایزه امسال ۱۲ میلیون کرون سوید، معادل حدود ۱.۰۹ میلیون یورو است و این مبلغ فارغ از آن که جایزه به یک فرد، گروه کوچکی از برندگان یا یک سازمان برسد ثابت می‌ماند.
جوایز باقی‌مانده نوبل ۲۰۲۶ در رشته‌های ادبیات، صلح و اقتصاد در روزهای آینده اعلام خواهد شد. جوایز نوبل در رشته‌های پزشکی و فیزیک اوایل همین هفته اعلام شده است.
پس از اعلام جایزه صلح در روز جمعه، جایزه یادبود نوبل در علوم اقتصادی ۱۲ اکتبر اعلام خواهد شد.
مراسم اعطای جوایز ۱۰ دسامبر، در سالروز درگذشت آلفرد نوبل در سال ۱۸۹۶ برگزار می‌شود؛ صنعتگر سویدی و مخترع دینامیت که این جوایز را بنیان گذاشت. او در سال ۱۸۹۶ درگذشت.
جوایز پیشین نوبل شیمی
از سال ۱۹۰۱ تا ۲۰۲۵ در مجموع ۱۱۷ جایزه نوبل شیمی اعطا شده است. از میان ۱۹۸ برنده این رشته هشت نفر زن بوده‌اند؛ از جمله ماری کوری در سال ۱۹۱۱.
جایزه نوبل شیمی در سال گذشته مشترکا به سوسومو کیتاگاوا از دانشگاه کیوتو در ژاپن، ریچارد رابسون از دانشگاه ملبورن در استرالیا و عمر ام. یاغی از دانشگاه کالیفرنیا در برکلی در ایالات متحده رسید.
آنها به دلیل ایجاد ساختار مولکولی جدیدی که برای جذب دی‌اکسید کربن از هوا و جداسازی آلاینده‌ها از آب به کار می‌رود تجلیل شدند.