ترامپ در روزهای اخیر بارها تاکید کرده است که جنگ ایران به‌زودی پایان می‌یابد و به تبع آن قیمت سوخت نیز کاهش خواهد یافت. با این حال، به گزارش آتلانتیک به نقل از مقامات آمریکایی، کاخ سفید از پنتاگون خواسته است گزینه‌هایی را برای ازسرگیری حملات به ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آماده کند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز چهارشنبه گفت: «ارتش آن‌ها نابود شده است و اکنون کل کشور آن‌ها نابود شده است. قضیه خیلی زود تمام خواهد شد و این باعث می‌شود که قیمت نفت سقوط کند.»
آگهی
آگهی
این چندمین بار است که آقای ترامپ بر پایان قریب‌الوقوع جنگ ایران تاکید می‌کند. او روز دوشنبه در جریان سخنرانی در کارزار انتخاباتی جمهوری‌خواهان در نبراسکا نیز گفت انتظار دارد جنگ با ایران کمی پیش یا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا پایان یابد.
این انتخابات که قرار است سوم نوامبر برگزار شود، به‌شدت تحت تاثیر جنگ با ایران و افزایش قیمت سوخت قرار گرفته و موقعیت جمهوری‌خواهان را متزلزل کرده است. با این حال، پس از ماه‌ها درگیری، آمریکا چند هفته‌ای است که به ایران حمله نکرده و آرامش نسبی برقرار بوده است.
برخی از تحلیل‌گران تاکنون بر این باور بوده‌اند که آقای ترامپ قصد دارد با هدف کاهش فشار بر نامزدهای جمهوری‌خواه این وضعیت را تا انتخابات ماه نوامبر حفظ کند. اما به گزارش آتلانتیک، چنین باوری ممکن است خیلی زود غلط از آب دربیاید.
به گفته دو مقام دولت آمریکا، کاخ سفید از پنتاگون خواسته است گزینه‌هایی برای حمله به اهداف در ایران تدوین کند که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر قابل اجرا باشند. به گفته این مقامات، این برنامه‌ریزی نشان می‌دهد که رئیس‌جمهوری آمریکا تا چه اندازه خواهان کاهش قیمت بنزین و نشان دادن پیشرفت در این درگیری پیش از رای‌گیری است.
بنابر این گزارش، ابعاد و اهداف حملات احتمالی و این‌که آیا دولت در نهایت آن‌ها را اجرا خواهد کرد یا نه، همچنان محل بحث است. به گفته یک مقام آمریکایی، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) در حال تدوین این طرح‌هاست.
به گزارش آتلانتیک، حتی حامیان این طرح‌ها نیز اذعان دارند که حملات محدود به‌تنهایی ایران را پای میز مذاکره نمی‌آورد، عبور امن از تنگه هرمز را برقرار نمی‌کند و قیمت بنزین را پیش از روز انتخابات کاهش نمی‌دهد. اما موافقان معتقدند اقدام دوباره پس از ماه‌ها آرامش شکننده می‌تواند به آقای ترامپ امکان دهد قدرت خود را به نمایش بگذارد و احتمالا نوعی پیروزی اعلام کند. چنین اقدامی می‌تواند در آستانه انتخابات به جمهوری‌خواهان نیروی تازه‌ای بدهد.
یک منبع مطلع جمهوری‌خواه گفت: «این کار باعث می‌شود چنین به نظر برسد که رئیس‌جمهوری به یک پیروزی دست یافته و قیمت بنزین قرار است شروع به کاهش کند.»
هرگونه کارزار حمله، حدود ۵۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در منطقه و همچنین متحدان آمریکا در خلیج فارس را در معرض خطر تلافی‌جویی ایران قرار می‌دهد و ذخایر مهمات آمریکا را بیش از پیش کاهش خواهد داد. حتی برخی از سرسخت‌ترین حامیان رئیس‌جمهوری نیز خواهان خروج آمریکا از جنگ هستند تا روند افزایش تورم متوقف شود.
همچنین، حمله محدود بدون نتیجه قطعی ممکن است اثر معکوس داشته باشد. بنا بر اطلاعات اداره اطلاعات انرژی آمریکا، قیمت نفت خام معمولا هنگامی افزایش یافته که آمریکا پس از یک وقفه، حملات خود را از سر گرفته است.
بنابر این گزارش، پنتاگون در هفته‌های اخیر مجموعه‌ای از گزینه‌ها را برای ازسرگیری درگیری‌ها پس از انتخابات میان‌دوره‌ای به آقای ترامپ ارائه کرده است و اکنون سنتکام در حال تدوین گزینه‌هایی برای حملات پیش از انتخابات است. گزینه‌های پس از انتخابات از حملات کوچک تا حملات گسترده، از جمله وارد کردن ضربات بیشتر به صنعت انرژی ایران، را در بر می‌گیرند.
تصمیم نهایی گرفته نشده است
اکسیوس نیز در گزارشی اعلام کرد که پنتاگون چند روز گذشته به فرماندهی مرکزی آمریکا دستور داده است آماده‌سازی‌ها برای ازسرگیری عملیات رزمی علیه ایران را تکمیل کند.
بنابر این گزارش، این دستور شامل تاریخ مشخصی برای آغاز حملات نیست و دونالد ترامپ نیز هنوز هیچ تصمیم نهایی نگرفته است. اما منابع آمریکایی و اسرائیلی می‌گویند این حملات ممکن است پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و احتمالا انتخابات اسرائیل، که یک هفته زودتر برگزار می‌شود، آغاز شود.
به گفته منابع، اگر عملیات رزمی گسترده از سر گرفته شود، احتمالا شامل بمباران گسترده اهداف انرژی، زیرساختی و هسته‌ای ایران خواهد بود.
یک مقام کاخ سفید گفت که ترامپ در هر زمانی همه گزینه‌ها را در اختیار دارد. او افزود: «آمریکا با در دست داشتن کنترل تنگه هرمز و در حالی که اقتصاد ایران در حال فروپاشی است، در موقعیت بسیار قدرتمندی قرار دارد. ایران نابود شده است و اوضاع به یکی از دو شکل پیش خواهد رفت: راه آسان یا راه سخت. رئیس‌جمهوری ترامپ همه برگ‌های برنده را در اختیار دارد و هر کاری را که به سود آمریکا باشد انجام خواهد داد.»
دونالد ترامپ روز چهارشنبه با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، گفتگو کرد. این دومین تماس آن‌ها در دو روز گذشته بود. به گفته یک مقام اسرائیلی، این تماس پس از آن انجام شد که آقای نتانیاهو نشستی با تیم امنیت ملی خود درباره ایران برگزار کرد.
به گزارش اکسیوس، اگر عملیات رزمی گسترده از سر گرفته شود، به احتمال زیاد آمریکا و اسرائیل به‌صورت هماهنگ عمل خواهند کرد و ارتش اسرائیل نیز در آن مشارکت خواهد داشت.
دو مقام اسرائیلی گفتند حکومت ایران مستاصل و بدگمان است و این وضعیت ممکن است آن را به آغاز حمله وادار کند. آن‌ها گفتند ایران تاکنون هدف دو حمله غافلگیرکننده قرار گرفته و نمی‌خواهد حمله سومی را تجربه کند.
فشار اقتصادی و نظامی همزمان با ادامه مذاکرات
گزارش آتلانتیک در شرایطی منتشر می‌شود که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، در گفتگویی با رویترز که روز سه‌شنبه منتشر شد، گفت که واشنگتن در حال مذاکره با عباس عراقچی، وزیر خارجه، و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، است. آقای ونس با این حال تاکید کرد که آمریکا مطمئن نیست آن‌ها تا چه حد اختیار تصمیم‌گیری دارند.
جی‌دی ونس گفت: «ارزیابی ما این است که بله، در این کشور افرادی هستند که می‌خواهند به توافق برسند و ما آماده‌ایم با آن‌ها گفتگو کنیم. در عین حال، افرادی هم هستند که می‌کوشند توافق را به هم بزنند که به نظر من بسیار احمقانه است. اما در نهایت خودشان باید تصمیم بگیرند.»
آقای ونس با تاکید بر این‌که هدف آمریکا از جنگ با ایران، جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای است، گفت که اگر ایران می‌خواهد نشان دهد که واقعا به‌دنبال این سلاح نیست، باید اقدامی معنادار در زمینه ظرفیت غنی‌سازی اورانیوم انجام دهد.
او گفت: «اگر بخواهند تعهد خود را به عدم تولید سلاح هسته‌ای نشان دهند، باید اقدامی معنادار در زمینه ظرفیت غنی‌سازی خود انجام دهند. تا اینجا، تعهدی بلندمدت برای انجام این کار ندیده‌ایم.»
این اظهارات آقای ونس تردیدهایی را در مورد موضع آمریکا در قبال غنی‌سازی اورانیوم در ایران به وجود آورد. پیش‌تر آقای ترامپ بارها بر غنی‌سازی صفر در ایران تاکید کرده و گفته بود که آمریکا از ایران می‌خواهد غنی‌سازی اورانیوم را کنار بگذارد؛ موضعی که با انتظارات بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، از هرگونه توافق احتمالی تهران و واشنگتن هم‌راستاست.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، که به آتن سفر کرده است، روز چهارشنبه در پاسخ به این پرسش که آیا اظهارات آقای ونس به‌معنای موافقت آمریکا با امکان غنی‌سازی اورانیوم در ایران است، گفت: «من نمی‌دانم چرا درباره موضع ما در قبال برنامه هسته‌ای ایران ابهام وجود دارد. ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد. این همه ماجراست. من درباره جزئیات آن‌چه قابل پذیرش خواهد بود صحبت نخواهم کرد، اما می‌توانم بگویم که آن‌ها هیچ‌وقت به سلاح هسته‌ای دست نخواهند یافت.»
او افزود: «اگر آن‌ها با شرایطی موافقت کنند، این شرایط تنها زمانی مورد تایید آمریکاست که ضامن این موضوع باشد که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نیابد. این موضع ماست و دلیل همه اتفاقات است.»
آقای روبیو همچنین گفت که ایران چندین فرصت را برای دستیابی به توافق بر سر برنامه هسته‌ای خود با ایالات متحده از دست داده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، این سخنان آقای روبیو را «وارونه‌نمایی حقایق تاریخی» خواند و گفت: «فرافکنی و نوسان‌گویی نمی‌تواند مطالبه افکار عمومی آمریکا و جهان برای پاسخگو کردن مسببان جنگ غیرقانونی و جنایات ارتکابی را تحت‌الشعاع قرار دهد.»
آقای بقایی همچنین تایید کرد که تبادل پیام میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌گران در جریان است و گفت: «ملاحظات و شروط جمهوری اسلامی ایران برای خاتمه جنگ تحمیلی در همه جبهه‌ها و بازگرداندن امنیت به منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، به نحو صریح و قاطع تبیین شده و نسبت به پیشنهادهای طرف مقابل نیز پاسخ لازم از طریق میانجی‌گران ارائه خواهد شد.»
تازه‌ترین رایزنی‌ها در حالی انجام می‌شود که به‌نظر می‌رسد اختلافات قابل‌توجهی میان تهران و واشنگتن درباره شرایط و ترتیب اجرای آتش‌بس، پایان محاصره تنگه هرمز از سوی آمریکا و بازگشایی تنگه باقی مانده است.
همزمان، مقامات ایران بارها تاکید کرده‌اند که برای هر دو گزینه ازسرگیری جنگ یا توافق آمادگی دارند. یک مشاور دولت آمریکا به آتلانتیک گفت: «ایران تقویم را زیر نظر دارد و می‌داند انتخابات نزدیک است. و می‌خواهد به رئیس‌جمهوری ضربه بزند.»
با این حال، به گفته دو مقام آمریکایی، کاخ سفید معتقد است تهران از زمان آغاز درگیری تاکنون، در ضعیف‌ترین موقعیت خود قرار دارد. اقتصاد کشور در آستانه فروپاشی است، تورم به‌شدت افزایش می‌یابد و رهبری ایران آشفته به نظر می‌رسد. به گفته یکی از مشاوران نزدیک به آقای ترامپ، الگوی مشاهده‌شده این بوده که یک روز به نظر می‌رسد سپاه پاسداران زمام امور را در دست دارد و روز بعد مقامات سیاسی تا حدی میانه‌روتر.
با این حال، به گفته مقامات آمریکایی، در مجموع به نظر می‌رسد تندروها دست بالا را دارند و تمایل چندانی به توافق یا حتی تعدیل موضع خود نشان نداده‌اند.
با این وجود، برخی از اطرافیان آقای ترامپ معتقدند لحظه‌ای که حتی تندروها نیز ممکن است ناچار به امتیاز دادن شوند، به‌سرعت نزدیک می‌شود. حمله‌ای پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند فشاری برای سوق دادن آن‌ها به این سمت تلقی شود. همزمان، چنین حمله‌ای ممکن است نتیجه عکس نیز داشته باشد و درست زمانی که آمریکایی‌ها آرای خود را به صندوق می‌اندازند، جنگ و پیامدهای آن را در کانون توجه قرار دهد.