دانشمندان میگویند از زمان انجام تازهترین و قدرتمندترین آزمایش هستهای کره شمالی در سال ۲۰۱۷، فعالیتهای لرزهای در سایت وسیع آزمایشهای هستهای پونگی-ری بهطور غیرمنتظرهای افزایش یافته و این افزایش برای مدت طولانی ادامه داشته است.
کره شمالی بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۷ میلادی، شش آزمایش زیرزمینی در این سایت واقع در کوه مانتاپ در استان هامگیونگ شمالی انجام داد.
آگهی
آگهی
تازهترین آزمایش که قدرت انفجار آن حدود ۱۶۰ کیلوتن برآورد شده، زمینلرزهای به بزرگی ۶.۳ ایجاد کرد و گفته میشود در پی آن، بخشی از سایت احتمالا یک تونل فروریخته است.
از مدتها پیش مشخص بود که آزمایش بمبهای هستهای، از جمله آزمایشهای انجامشده در نوادا در دوران جنگ سرد، میتواند زمینلرزههای کوچک و قابل تشخیصی ایجاد کند. اما این آثار معمولا موقتی بودند و تنها در روزها و هفتههای پس از انفجار و در اطراف محل آزمایش، موسوم به «نقطه صفر زمین» مشاهده میشدند.
کوانگهی کیم، نویسنده اصلی پژوهشی که روز پنجشنبه در مجله «ساینس» منتشر شد، میگوید که آزمایشهای هستهای کره شمالی به نظر نمیرسد تاثیر قابلتوجهی بر پوسته زمین گذاشته باشند.
با این حال، بر اساس دادههای امواج لرزهای مربوط به سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۵ که وی در کره جنوبی و همکارانش در چین جمعآوری و تحلیل کردهاند، در محدوده اطراف کوه مانتاپ، یک هزار و ۳۹۹ زمینلرزه رخ داده است و تعداد و بزرگی این زمینلرزهها به مرور زمان افزایش یافته است.
ردیابی زمینلرزهها در سایت آزمایش هستهای
نخستین زمینلرزه در سال ۲۰۱۳ میلادی، پس از سومین آزمایش هستهای کره شمالی ثبت شد؛ اما به نوشته پژوهشگران، فعالیت لرزهای یعنی تعداد نسبی و شدت زمینلرزهها تا سال ۲۰۱۷ در سطح پایینی باقی مانده بود تا اینکه پس از ششمین و قدرتمندترین انفجار بهطور محسوسی افزایش یافت.
این روند برخلاف الگوی معمول پس از انفجار بود؛ چراکه فعالیت لرزهای در کوه مانتاپ حتی سالها پس از آخرین آزمایش نیز افزایش پیدا کرد.
زمینلرزههای ثبتشده شدت زیادی نداشتند و بیشتر آنها بین ۲ تا ۳ ریشتر بودند و به نظر میرسد این زمینلرزهها در عمق کم رخ دادهاند.
بر اساس این مطالعه، این منطقه تا پیش از قرن حاضر از نظر زمینساختی آرام بوده و زمینلرزه در آن «عملا ناشناخته» بوده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
برخلاف ژاپن در شرق، شبهجزیره کره روی پوسته قارهای باثبات قرار دارد. با این حال، پژوهشگران در این منطقه گسلهای «درونصفحهای» را شناسایی کردند که حاصل شکستگیهای باستانی در پوسته زمین هستند و فاصله زیادی با مرزهای فعال صفحات تکتونیکی دارند.
پژوهشگران معتقدند افزایش تعداد و شدت زمینلرزهها نشان میدهد پوسته زمین پس از آزمایش هستهای سال ۲۰۱۷ به شرایط عادی بازنگشته است. در عوض، با فعالشدن دستکم دو گسل قدیمی، فعالیت لرزهای افزایش یافته است.
به گفته او، شکل نامنظم کوه شیبدار و نامتقارن مانتاپ ممکن است باعث شده باشد برخی گسلها بیش از گسلهای دیگر در آستانه گسیختگی قرار داشته باشند و انفجارهای زیرزمینی این گسلها را فعال کرده باشند.
نمونههایی از فعالیت لرزهای ناشی از فعالیتهای انسانی
فعالیتهای لرزهای با منشا انسانی که با تاخیر ظاهر میشوند و برای مدت طولانی ادامه دارند، پدیدهای بیسابقه نیستند.
در هلند، از زمان آغاز استخراج گاز در دهه ۱۹۶۰ میلادی تاکنون بیش از ۱۷۰۰ زمینلرزه رخ داده و این فعالیتهای لرزهای به املاک و ساختمانها آسیب رساندهاند.
در ایالت اوکلاهما نیز تولید نفت و گاز بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵ میلادی به تزریق پساب انجامید که در آن سیالات به زیر زمین منتقل و ذخیره میشوند و افزایش چشمگیری در فعالیت لرزهای این ایالت ایجاد کرد.
نویسندگان این مطالعه نوشتند که کشف این موضوع که آزمایشهای هستهای زیرزمینی میتوانند فعالیتهای لرزهای فزایندهای را ایجاد کنند، ممکن است پایش بلندمدت سایتهای آزمایش هستهای زیرزمینی را پیچیدهتر کند و مرز میان «رویدادهای مرتبط با انفجار و رویدادهای زمینساختی» را مبهمتر سازد.
ردپای تشعشعات در فراریهای کره شمالی
پژوهشگران هیچ شواهدی از انجام آزمایش هستهای دیگری در کره شمالی پس از سال ۲۰۱۷ پیدا نکردهاند. این گروه همچنین به سایت آزمایش هستهای پونگی-ری و دادههای لرزهای کره شمالی دسترسی نداشته است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش داد که کره شمالی از مارس ۲۰۲۲ بازسازی تونلهای آزمایش را آغاز کرده است و گزارشی از آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در سال ۲۰۲۵ اعلام کرد که کره شمالی سایت آزمایش هستهای خود را بازسازی کرده است.
پژوهشهای انجامشده در کره جنوبی برخی نشانههای احتمالی قرار گرفتن در معرض تشعشعات را در میان فراریان از کره شمالی که در نزدیکی سایت آزمایش هستهای زندگی میکردند، ثبت کردهاند. با این حال، دانشمندان میگویند علت این وضعیت هنوز مشخص نیست.