پشت بودجههای رکوردشکن و قراردادهای پهپاد، داستان خودروسازان سابقی است که برای میدان نبرد آموزش میبینند و شهری که تندتر از مجوزها میسازد.
مونیخ که سالها بیشتر با اکتبرفست و باشگاه فوتبال بایرن مونیخ شناخته میشد، حالا با سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین مراکز فناوری دفاعی اروپا است؛ شرکتهای نوپایی که پهبادهای مجهز به هوش مصنوعی و نرمافزارهای نظامی میسازند در اطراف پایتخت ایالت بایرن تجمع کردهاند.
رونق این بخش بر جهش چشمگیر هزینههای دولت آلمان استوار است. در بودجه فدرال سال ۲۰۲۶ حدود ۸۲.۷ میلیارد یورو برای دفاع اختصاص یافته که نسبت به برنامه مالی قبلی حدود ۲۹.۴ میلیارد یورو افزایش دارد و قرار است شمار نیروهای نظامی تا سقف ۱۰ هزار نفر بیشتر شود.
با احتساب صندوق ویژه خارج از بودجه که برای نوسازی نیروهای مسلح ایجاد شده، مجموع هزینههای دفاعی در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۰۸ میلیارد یورو میرسد؛ افزایشی حدود ۲۴ درصدی نسبت به سال قبل که به گفته موسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم، برای نخستین بار از سال ۱۹۹۰ نشان میدهد هزینه نظامی آلمان بهطور آشکار از مرز ۲ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته است.
شرکتهایی مانند سازنده پهباد کوانتوم سیستمز، گروه دفاعی مبتنی بر هوش مصنوعی هلسینگ و شرکت متخصص پهبادهای رهگیر تایتن تکنالوجیز از جمله دهها بازیگر عرصه فناوری نظامی هستند که اکنون در اطراف مونیخ مستقر شدهاند.
کوانتوم سیستمز که در سال ۲۰۱۵ تاسیس شد پهبادهایی را در اختیار نیروهای مسلح اوکراین میگذارد و حوزه فعالیت خود را به سامانههای زمینی و دریایی گسترش داده است. تایتن که سال ۲۰۲۳ را دو فارغالتحصیل دانشگاه فنی مونیخ پس از یک هکاتون مربوط به اوکراین بنیان گذاشتند، تعداد کارکنان خود را ده برابر کرده و در آستانه افتتاح یک سایت تولیدی جدید است.
نمو فاربر، مسئول تولید شرکت تایتن گفت: «هدف بنیانگذاران ما کاملا روشن بود؛ احیای معادلات اقتصادی دفاع هوایی اروپا.»
فعالان این صنعت بر ترکیب منحصربهفرد نیروی انسانی مهندسی، دانشگاههای فنی و فضای سیاسی حامی در این شهر تاکید میکنند.
مارتین کارکور، مدیر ارشد درآمدزایی سازنده پهبادهای جاسوسی کوانتوم سیستمز گفت: «مونیخ و منطقه بزرگتر مونیخ ترکیب فوقالعادهای از مهارت، استعداد و پیشینه تاریخی را در اختیار میگذارند.»
او افزود: «در اینجا توان مهندسی داریم، ظرفیت نرمافزار و هوش مصنوعی داریم، توانمندیهای رباتیک داریم؛ ترکیبی که تکرار آن در جای دیگری بسیار دشوار است.»
اتاق بازرگانی و صنایع مونیخ میگوید تعداد استارتآپهای صرفا دفاعی در این منطقه در سالهای اخیر دو برابر شده و به حدود ۶۰ شرکت رسیده است، در حالی که کارگران بیکار شده از صنعت خودروی بحرانزده منطقه بهطور فزایندهای به مشاغل دفاعی منتقل میشوند.
با این حال چالشها پابرجاست؛ شرکتها از مراحل طولانی راستیآزمایی امنیتی، صدور کند مجوز برای تاسیس واحدهای تولیدی جدید و این گلایه خبر میدهند که بودجهها هنوز سلاحهای سنگین سنتی را به سامانههای خودران ترجیح میدهند.
ماکسیمیلیان اپ، کارشناس دفاعی در اتاق بازرگانی تاکید کرد: «استارتآپها دقیقا زمانی به مشکل برمیخورند که رشد هست، سفارش هست و آنها میخواهند تولید را بالا ببرند، اما نمیتوانند تمام ظرفیت تولیدی خود را به کار گیرند، چون مجوزهای انبارها و واحدهای تولیدی جدید هنوز صادر نشده است.»
دومینیک کراوزه، شهردار مونیخ، موفقیت این منطقه را حاصل همکاری نزدیک میان شرکتهای بزرگ و کوچک و پیوندهای محکم میان دانشگاهها و نهادهای دولتی میداند.
رشد سریع این صنعت برای مدیران آن بدون خطر هم نیست. بنا بر گزارشها، مدیر شرکت پهبادسازی باوارایی دوناوشتال به دنبال افشای طرح احتمالی ترور از سوی روسیه مخفی شده و در سال ۲۰۲۴ نیز طرحی برای ترور مدیرعامل شرکت راینمتال خنثی شده است.
مارتین کارکور، مدیر ارشد درآمدزایی کوانتوم، گفت: «ما از شرایط محیط فعالیت خود آگاهیم و تدابیر لازم را در نظر گرفتهایم.»