جرد کوشنر، مشاور و داماد دونالد ترامپ روز یکشنبه در تلاشی دیپلماتیک برای خروج مذاکرات آتشبس غزه از بنبست، در مصر با رهبران حماس به صورت مستفیم و رو در رو دیدار کرد.
منابع آگاه به رسانه آمریکایی اکسیوس گفتند، رهبران حماس در این نشست بر تعهد خود مبنی بر خلع سلاح و غیرنظامی کردن نوار غزه در چارچوب طرح صلح آمریکا تاکید کردند.
آگهی
آگهی
این دیدار که نخستین ملاقات کوشنر با رهبران حماس از زمان حصول توافق غزه در اکتبر گذشته محسوب میشود، با حضور مقامات ارشد منطقهای و بینالمللی برگزار شد.
علاوه بر خلیل الحیه، رئیس دفتر سیاسی و مذاکرهکننده ارشد حماس و نیز جرد کوشنر، چهرههایی چون تونی بلر، نخستوزیر پیشین بریتانیا، نیکولای ملادنوف، نماینده عالی هیئت صلح و مشاوران ارشد این هیئت به همراه حسن رشاد، رئیس سازمان اطلاعات مصر، علی الذوادی، دیپلمات قطری و یک مقام ارشد ترکیهای نیز در این نشست حضور داشتند.
ضربالاجل واشنگتن: گام عملی به جای وعده
به گفته منابع مطلع، این نشستِ حدودا دو ساعته در راستای اطمینان از برداشتن گامهای عملی توسط حماس برای عمل به تعهداتش شکل گرفت و در نهایت «بسیار سازنده» توصیف شد.
کوشنر در این دیدار با صراحت به رهبران حماس هشدار داد که طرف اسرائیلی به وعدههای این گروه اعتمادی ندارد و واشنگتن خواهان مشاهده اقدامات ملموس در زمینه خلع سلاح است.
یک منبع آگاه در این خصوص گفت: «کوشنر به آنها گفت که بر سر خلع سلاح هیچ جای مذاکرهای وجود ندارد، اما اگر حماس گامهای واقعی بردارد، ایالات متحده تمام تلاش خود را خواهد کرد تا اسرائیل نیز اقدامات متقابل را انجام دهد. پیام روشن است: حماس باید قدرت حاکمیتی و تمامی سلاحها و زیرساختهای نظامی خود را واگذار کند و غزه دیگر هرگز نباید منبع تهدیدی برای اسرائیل باشد.»
بر اساس طرح صلح ترامپ، حماس باید قدرت را در غزه به یک «دولت تکنوکرات فلسطینی» واگذار کرده و پس از آغاز به کار این دولت، هیچگونه دخالتی در اداره آینده این باریکه نداشته باشد؛ شرطی که رهبران حماس در این جلسه آمادگی خود را برای اجرای آن اعلام کردند.
مواضع حماس و چالش حملات اسرائیل
رهبران حماس در پشت درهای بسته از کوشنر خواستند تا به دونالد ترامپ اطمینان دهد که آنها به خلع سلاح پایبند هستند.
کوشنر نیز ضمن تشکر از تعهد آنها، از همکاری حماس در بازگرداندن اجساد گروگانهای کشتهشده اسرائیلی قدردانی کرد.
با این حال، این دیدار بدون تنش نبود. رهبران حماس از تداوم حملات نظامی اسرائیل به غزه ابراز ناخشنودی کردند، اما کوشنر در پاسخ به آنها یادآور شد که «چهار ماه طول کشید تا حماس با اصل خلع سلاح موافقت کند.»
پس از این نشست، حماس با صدور بیانیهای رسمی که در آن اشارهای صریح به خلع سلاح نشده بود، اعلام کرد که با نقشه راه مرحله دوم طرح صلح ترامپ موافقت کرده است.
این گروه شرایط این مرحله را شامل آتشبس دائمی، خروج کامل نیروهای اسرائیلی از غزه، تداوم امدادرسانی بشردوستانه و آغاز بازسازی غزه عنوان کرد.
حماس ضمن تمجید از نقش دونالد ترامپ در دستیابی به توافق آتشبس، اسرائیل را به نقض مرحله اول توافق متهم کرد و از میانجیگران و «هیئت صلح» خواست تا تلآویو را برای پذیرش و اجرای این نقشه راه «تحت فشار» قرار دهند.
گامهای متقابل؛ ماموریت دشوار کوشنر در تلآویو
اکنون تمرکز «هیئت صلح» بر این است که حماس روند انهدام سلاحها و زیرساختهای نظامی خود را آغاز کند. به گفته منابع آگاه، در صورت آغاز روند خلع سلاح، «اقدامات متقابل» اسرائیل شامل صدور مجوز برای استقرار «نیروی بینالمللی تضمینکننده ثبات» در غزه، فراهم کردن بستر آغاز بازسازی در منطقه رفح، تسریع کمکهای بشردوستانه و ورود به مذاکرات اولیه برای خروج نیروهای اسرائیلی خواهد بود.
در همین راستا، قرار است جرد کوشنر، تونی بلر و نیکولای ملادنوف روز دوشنبه به اسرائیل سفر کرده و با بنیامین نتانیاهو دیدار کنند.
نتانیاهو که هفته گذشته در اقدامی نادر و در مخالفت با دولت ترامپ، طرح ۱۵ مادهای و جدید مورد حمایت آمریکا را علناً رد کرده بود، اکنون تحت فشار فزایندهای قرار دارد.
عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهوری مصر پیشتر در گفتوگو با کوشنر تاکید کرده بود که بخش عمدهای از بیثباتیهای سالهای اخیر خاورمیانه ریشه در بحران غزه دارد و تثبیت اوضاع در این باریکه، به برقراری ثبات در کل منطقه کمک شایانی خواهد کرد.