در پی حملات متقابل ایران و آمریکا به شناورها، تصاویر ماهوارهای از ظهور دو لکه نفتی در آبهای ایران خبر میدهند؛ همزمان، نشت نفت از یک نفتکش در نزدیکی عمان نیز به لکهای حدود ۲ هزار کیلومترمربعی رسیده و نگرانیها از گسترش آسیبهای زیستمحیطی در آبهای راهبردی خلیج فارس را افزایش داده است.
تصاویر ماهوارهای و ویدئوهای بررسیشده توسط خبرگزاری رویترز نشان میدهند که دو لکه نفتی در آبهای ایران پدیدار شدهاند. این اتفاق در حالی رخ داده که حملات متقابل ایران و آمریکا به نفتکشها و دیگر شناورها، نگرانیها درباره آسیبهای زیستمحیطی در خلیج فارس را افزایش داده است.
همزمان، احتمال وقوع یک فاجعه زیستمحیطی در آبهای نزدیک عمان و خارج از تنگه هرمز نیز در حال افزایش است. بطوریکه یک نفتکش به نام کارولین بزنگی (Caroline Bezengi) که در این منطقه به گل نشسته، در حال نشت نفت خام روسیه به یک منطقه حفاظتشده دریایی است و لکه نفتی عظیمی در اطراف آن شکل گرفته که برآوردها وسعت آن را حدود ۲ هزار کیلومتر مربع اعلام کردهاند. البته حادثه مربوط به نفتکش کارولین بزنگی ارتباطی با جنگ ایران نداشته است.
با این حال، هر دوی این لکههای نفتی در محدوده داخلی خلیج فارس قرار دارند.
ظهور دو لکه نفتی در جزایر قشم و سیری
تصاویر ماهوارههای سنتینل-۲ متعلق به برنامه کوپرنیک اتحادیه اروپا نشان میدهد یکی از این لکههای نفتی در نزدیکی نوک جنوبی جزیره دلفینشکل قشم پدیدار شده است.
رویترز به نقل از ویم زوایننبورخ، پژوهشگر محیطزیست و متخصص تحلیل دادههای منبع باز در سازمان صلحطلب هلندی «پکس»، نوشت که بخشهای تیرهرنگ این لکه نشان میدهد که احتمالا با نفت کوره سنگین روبهرو هستیم؛ و لکهای رقیقتر و روشنتر نیز در سطحی به طول حدود ۱۶۰ کیلومتر گسترده شده است.
در ویدئویی که ۱۱ اوت منتشر شده و رویترز صحت آن را تایید کرده است، مایعی تیرهرنگ و حبابدار در ساحل سوزا در جزیره قشم دیده میشود که به ساحل آمده و در تضاد آشکاری با آبهای فیروزهایرنگ اطراف قرار دارد.
جان آموس، مدیرعامل شرکت اسکایتروث که از تصاویر ماهوارهای برای شناسایی نشتهای نفتی استفاده میکند، گفت: «این بزرگترین لکه نفتی است که طی ماههای اخیر دیدهام؛ واقعا از زمانی که درگیری میان ایران و آمریکا آغاز شده، نمونهای به این بزرگی ندیده بودم.» او این رخداد را «یک حادثه جدی» خواند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
تصاویر ماهوارهای همچنین از مشاهده لکه نفتی دیگری در نزدیکی جزیره سیری، جزیرهای کوچکتر در مرکز خلیج فارس، خبر میدهند. این جزیره در فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری جنوبغربی قشم قرار دارد و بخشی از تاسیسات تولید نفت و گاز فراساحلی ایران در آن واقع شده است.
تصاویر ماهوارهای مربوط به جزیره قشم در ۱۰ اوت و تصاویر مربوط به جزیره سیری در ۱۳ اوت ثبت شدهاند.
به گفته سمیر مدنی، از بنیانگذاران سامانه رصد دریایی تانکرترکرز، منشا احتمالی لکه نفتی قشم، نشت از یک کشتی فلهبر با پرچم لیبریا به نام «مینوآن پایونیر» (Minoan Pioneer) بوده است.
منابع امنیت دریایی اعلام کردند این کشتی روز ۳ اوت، در حال عبور از تنگه هرمز و در نزدیکی سواحل عمان، هدف اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفت. این حادثه احتمالا به حملهای منتسب به ایران مربوط میشود که در پی آن، یکی از ملوانان این کشتی مفقود شد.
یکی از منابع امنیت دریایی نیز به رویترز گفت که احتمالا همین نشت نفت به آلودگی سواحل جزیره قشم منجر شده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در فرستهای در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که آلودگی نفتی ناشی از نشت در خلیج فارس به جزیره قشم رسیده است و شواهد اولیه «نشان میدهد یک کشتی فلهبر خارجی منشاء این آلودگی بوده است.»
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
با این حال، رویترز نتوانسته بهطور مستقل علت دو لکه نفتی را مشخص کند یا نوع موادی را که در این آلودگیها وجود دارد، شناسایی کند.
یکی از منابع مطلع از عملیات نجات کشتی «مینوآن پایونیر» که به دلیل حساسیت موضوع از افشای هویتش خودداری کرد، روز جمعه به رویترز گفت یدککش اعزامشده برای مهار و ایمنسازی این کشتی به گلنشسته، به دلیل مشکلات مربوط به اخذ مجوز از مقامهای ایرانی نتوانسته به آن نزدیک شود.
هیات ایران در ژنو نیز به درخواست رویترز برای اظهارنظر فوری پاسخی نداد.
برایان بارنز، اقیانوسشناس متخصص تصاویر ماهوارهای و استادیار پژوهشی دانشگاه فلوریدای جنوبی، گفت درگیریهای منطقه روند بررسی و پاکسازی لکههای نفتی در خلیج فارس را پیچیدهتر کرده است.
او گفت: «هرچه نفت مدت طولانیتری در محیط نشت کند، بیشتر میتواند گسترش پیدا کند و به اکوسیستمها و سواحل آسیب بزند.»