دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در هفتههای گذشته بارها حصول توافق با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را قریبالوقوع خوانده است. اما پس از شروطی که تهران روز شنبه برای بازگشایی این آبراه اعلام کرد، دستیابی به این توافق بیشازپیش دشوار بهنظر میرسد.
به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی، دونالد ترامپ طی هفتههای گذشته خود را آماده کرده بود که در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز از سوی تهران، پیروزی در جنگ با ایران را اعلام کند.
آگهی
آگهی
بنابر این گزارش، رئیسجمهوری آمریکا حتی در محافل خصوصی با دستیاران ارشد خود این ایده را در میان گذاشته بود که حاضر است بدون دستیابی به توافق هستهای از جنگ با ایران خارج شود.
اما، محمدباقر ذوالقدر دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی ایران روز شنبه برای بازگشایی تنگه هرمز شش شرط اعلام کرد که عبارتند از:
- آمریکا از تهدید ایران دست بردارد.
- آمریکا به جنگ علیه ایران و متحدان آن در لبنان، فلسطین، یمن و عراق برای همیشه پایان دهد.
- آمریکا محاصره دریایی ایران را لغو کند و نیروهای نظامی خود، شامل هوایی و دریایی را از پیرامون ایران خارج کند.
- آمریکا به ایران غرامت جنگی پرداخت کند.
- آمریکا تحریمها را علیه ایران لغو کند.
- آمریکا داراییهای مسدودشده ایران را بیقیدوشرط آزاد کند.
به گزارش والاستریت ژورنال، این بالاترین بهای مطالبهشده از جانب ایران برای بازگشایی تنگه هرمز بود و همین امر دستیابی به توافق را بیش از پیش دشوار کرد.
بنابر این گزارش، این تحولات سریع نشان میدهد که گزینههای آقای ترامپ برای خروج از جنگ بار دیگر محدودتر شده است. رئیسجمهوری آمریکا بارها تهدید کرده است که کارزار بمباران را بهشدت گسترش خواهد داد، اما سپس از این تهدید عقبنشینی کرده است. با این حال، آشفتگی اخیر در مذاکرات نشان داد که تهران خود را برای درگیری طولانی و فرسایشی آماده کرده است.
مونا یعقوبیان، مدیر برنامه خاورمیانه در «مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی» گفت: «درخواستهای سختگیرانه اخیر ایران برای بازگشایی تنگه، یافتن راه خروجی آبرومندانه از جنگ را برای رئیسجمهوری بیش از پیش دشوار میکند.»
گرگوری برو، کارشناس مسائل ایران در شرکت مشاورهای اوراسیا گروپ، گفت: «ایرانیها کاملا باور دارند که ترامپ خواهان خروج از جنگ است و بر بازگشایی تنگه تمرکز دارد؛ به همین دلیل نیز سختگیری میکنند.»
از زمان آغاز مذاکرات دیپلماتیک در ماه آوریل، ضربالاجل کاخ سفید مبنی بر اینکه ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد، بر این گفتگوها سایه انداخته است. آقای ترامپ تلاش کرد مذاکرات هستهای را در چارچوب گفتگوهای گستردهتر با ایران بگنجاند، اما پیشبرد این مذاکرات بسیار دشوار از آب درآمد و کاخ سفید طی هفتههای اخیر تمرکز بیشتری بر بازگشایی تنگه هرمز گذاشته است.
توانایی ایران برای مسدود کردن عملی این آبراه از طریق حملات پراکنده موشکی و پهپادی، اهرم فشار قدرتمندی در اختیار تهران قرار داده و موجب توقف تردد تجاری و آشفتگی بازارهای جهانی نفت شده است. آقای ترامپ طی هفتههای اخیر بارها اعلام کرده که تنگه هرمز کاملا باز شده، اما هربار مشخص شده که این اظهارات زودهنگام بوده است.
اکنون که کمتر از سه ماه تا انتخابات میاندورهای کنگره باقی مانده و قیمت بنزین همچنان بسیار بالاتر از پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه است، دونالد ترامپ بهدنبال راهی است تا به مردم آمریکا بگوید جنگ با پیروزی به پایان رسیده است.
او روز یکشنبه در گفتگوی تلفنی با اکسیوس گفت که فعلا قصد ندارد فشار نظامی جدیدی علیه ایران اعمال کند و ترجیح میدهد فشارهای اقتصادی بر تهران افزایش یابد. او افزود: «ما داریم خیلی بیسروصدا پیش میرویم.»
آقای ترامپ همچنین گفت: «ما فقط بهصورت نیمبند با آنها مذاکره میکنیم. فعلا داریم ایران را که با تورم بسیار بالا و بیپولی دست به گریبان است، زیر نظر میگیریم.»
آقای ترامپ روز یکشنبه با انتشار تصویری از نمودار سقوط ارزش ریال ایران در برابر دلار آمریکا در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» نوشت: «۵۱ سال رفتار بد.»
به گفته مقامات آمریکایی، دونالد ترامپ صبور است و انتظار میرود از این گره دیپلماتیک تازه نیز عبور کند، بهویژه تا زمانی که قیمت بنزین در محدوده کنونی باقی بماند. بنابر اعلام انجمن اتومبیل آمریکا، میانگین قیمت هر گالن بنزین روز شنبه ۴.۰۲ دلار بود. این در حالی است که این رقم یک روز پیش از شروع جنگ ۲.۹۸ دلار بود.
مقامات آمریکایی همچنین گفتند که آقای ترامپ طی هفتههای اخیر در گفتگوهای خصوصی با دستیاران ارشد خود اظهار کرده است که پس از نابودی سه مرکز اصلی هستهای ایران به دست آمریکا در سال گذشته، تهران احتمالا در دوران ریاستجمهوری او قادر به احیای فعالیتهای هستهای خود نخواهد بود.
رئیسجمهوری آمریکا در نشستهای اخیر گفته است که توانمندیهای اطلاعاتی ایالات متحده احتمالا هرگونه تلاش ایران برای بازسازی این تاسیسات یا ساخت مخفیانه بمب را شناسایی خواهد کرد. او همچنین اطمینان دارد که تهدید حملات بیشتر آمریکا، بازدارندگی پایداری ایجاد خواهد کرد.
به گفته مقامات آمریکایی، اگر ایالات متحده بتواند برنامه هستهای ایران را مهار کند و عبورومرور کشتیها در تنگه از سر گرفته شود، احتمال بیشتری دارد که آقای ترامپ آتشبس کنونی را برای مدتی نامحدود تمدید کند. آنها افزودند که در صورت بازگشایی کامل تنگه از سوی تهران، انتظار میرود دونالد ترامپ محاصره نظامی بنادر ایران را نیز لغو کند.
به گزارش والاستریت ژورنال، اظهارات اخیر آقای ترامپ نشان میدهد که او در پی یافتن راهی برای خروج از جنگ با ایران است.