دادگاه فدرال آمریکا رسیدگی به پرونده هادی مطر، فرد محکومشده به تلاش برای قتل سلمان رشدی، نویسنده مشهور بریتانیایی-آمریکایی، را آغاز کرد؛ پروندهای که این بار حمله سال ۲۰۲۲ را به عنوان یک اقدام تروریستی با انگیزه فرامرزی بررسی میکند.
هادی مطر، فردی که پیشتر به دلیل حمله با چاقو به سلمان رشدی محکوم شده بود، روز چهارشنبه در دادگاهی فدرال بار دیگر محاکمه شد؛ این بار با اتهام انجام یک اقدام تروریستی مرتبط با حملهای که نزدیک بود جان این نویسنده را بگیرد.
آگهی
آگهی
دادستانها در جلسه آغازین دادگاه اعلام کردند مطر در سال ۲۰۲۲ با هدف اجرای فتوای قتل سلمان رشدی، به او حمله کرده است. این فتوا پس از انتشار رمان «آیات شیطانی» در سال ۱۹۸۸ توسط روحالله خمینی صادر شده بود.
تیموتی لینچ، دستیار دادستان فدرال، در دادگاه گفت: «اجرای فتوا؛ این همان چیزی بود که هادی مطر قصد انجام آن را داشت.»
سلمان رشدی قرار است در ادامه این هفته در دادگاه شهادت دهد و درباره حملهای که باعث نابینایی او از یک چشم و آسیبهای شدید جسمی شد، توضیح دهد.
دفاع: مساله اصلی، انگیزه متهم است
وکیل مدافع مطر از هیأت منصفه خواست با ذهنی باز به پرونده نگاه کنند و تاکید کرد که موضوع اصلی تنها اقدامات موکلش نیست، بلکه انگیزه او نیز اهمیت دارد.
ناتانیل بارون، وکیل مدافع، گفت:«باید از خودتان بپرسید: قصد هادی مطر چه بود؟»
مطر ۲۸ ساله اتهامهای فدرال از جمله مشارکت در یک اقدام تروریستی فراملی را رد کرده است. او در جلسه دادگاه یادداشتبرداری میکرد و هنگام قرائت اظهارات اولیه، کمتر به اعضای هیات منصفه نگاه میکرد.
او هماکنون در حال گذراندن حکم ۲۵ سال زندان در ایالت نیویورک به دلیل محکومیت در پرونده تلاش برای قتل و حمله است.
حمله مقابل چشمان وحشتزده حاضران
رشدی در اوت ۲۰۲۲ در مؤسسه «چاتاکوا» در ایالت نیویورک، هنگام حضور روی صحنه برای سخنرانی درباره امنیت نویسندگان، مقابل چشم حاضران چندین بار با چاقو مورد حمله قرار گرفت.
این نویسنده ۷۹ ساله بعدها درباره تجربه نزدیک به مرگ خود گفت:«وقتی واقعا از نزدیک با مرگ روبهرو میشوید، سایهای با شما باقی میماند.»
تمرکز دادگاه فدرال بر ارتباط با فتوا
پرونده قبلی مطر در دادگاه ایالتی بیشتر بر جزئیات حمله فیزیکی متمرکز بود، اما دادگاه فدرال بررسی میکند که آیا این حمله با انگیزه تروریستی انجام شده است یا خیر.
دادستانها میگویند مطر تحت تاثیر حمایت از حکومت مذهبی ایران و حزبالله لبنان، که آمریکا آن را یک سازمان تروریستی میداند، اقدام کرده است.
بر اساس اسناد ارائهشده در دادگاه، مأموران فدرال در وسایل الکترونیکی مطر اطلاعاتی درباره فتوای قتل رشدی پیدا کردند. همچنین گفته شده او یادداشتها و تحقیقاتی درباره زندگی رشدی و روشهای احتمالی حمله به او ثبت کرده بود.
در اتاق خواب مطر در ایالت نیوجرسی نیز تصاویری از روحالله خمینی و علی خامنهای، رهبران پیشین جمهوری اسلامی ایران، پیدا شد.
دادستانها در اسناد قضایی نوشتهاند: «او هنگام تلاش برای اجرای فتوا، باور داشت که این اقدام را از طرف حزبالله انجام میدهد.»
پیشینه سلمان رشدی و فتوای قتل
سلمان رشدی در هند متولد شد، در بریتانیا بزرگ شد و بعدها شهروند آمریکا شد. او در سال ۱۹۸۱ برای رمان «بچههای نیمهشب» جایزه معتبر بوکر را دریافت کرد.
اما مشهورترین و جنجالیترین اثر او، رمان «آیات شیطانی» بود که پس از انتشار در سال ۱۹۸۸ اعتراضات گستردهای را در میان برخی مسلمانان برانگیخت.
روحالله خمینی در سال ۱۹۸۹ فتوایی برای قتل رشدی صادر کرد که باعث شد این نویسنده سالها مخفیانه زندگی کند. اگرچه دولت ایران در سالهای اخیر تمرکز کمتری بر این فتوا داشته، اما هرگز بهطور رسمی لغو نشده است.
ایران هرگونه دخالت در حمله سال ۲۰۲۲ را رد کرده بود، اما سخنگوی وقت وزارت خارجه ایران گفته بود سلمان رشدی با توهین به اسلام، خود زمینه حمله را فراهم کرده است.
آقای رشدی پس از انتشار خاطرات خود با عنوان «چاقو» درباره این حمله، بار دیگر به نویسندگی داستانی بازگشت و آخرین اثرش، مجموعه داستان «ساعت یازدهم»، سال گذشته منتشر شد. او همچنین در نوامبر جایزه یک عمر دستاورد ادبی «صلح ادبی دیتون» را دریافت کرد.