پلیس پاکستان «عملیات گسترده سرکوب» علیه اتباع افغان بدون مدرک اقامتی در استان خیبر پختونخوا را آغاز کرده است.
به همین دلیل اعضای سکونتگاههای افغانها در این استان مرزی، این هفته با عجله به جمعکردن وسایل خود پرداختند و برخی دیگر نیز در خانههایشان پنهان شدند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، اعضای جامعه افغان و مقامها گفتهاند که نیروهای امنیتی در این استان شمالی، در چارچوب تلاش گسترده دولت برای بازگرداندن مهاجران، اقدام به تخریب خانهها، بازرسی هویتی در جادهها و صدور دستور خروج برای افغانها کردهاند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
ساکنان منطقه متانی، که با فاصله کوتاهی از مرکز استان یعنی پیشاور قرار دارد، به خبرگزاری فرانسه گفتند که مقامها در ماه ژوئیه از حدود ۲۰۰ خانه این سکونتگاه افغانها، بسیاری را تخریب کردهاند.
نجیب رحمان، ۵۰ ساله گفت که ابتدا تلاش کرد داروهای پدرش و گواهیهای تحصیلی فرزندانش را از خانه بیرون بیاورد. او در میان بقایای این سکونتگاه، جایی که دیوار بسیاری از خانهها اکنون به تلی از آوار تبدیل شده است، گفت: «اما ماموران به حرف ما گوش نکردند و فقط گفتند خانه را خراب کنید.»
در نزدیکی محل، مردان جوان وسایل خانه از جمله تختها و پنلهای خورشیدی را داخل کامیونها میگذاشتند تا از مرز عبور کنند.
در ماه ژوئن، وزارت کشور پاکستان به نیروهای اجرایی در سراسر کشور دستور داد که از ۱۰ ژوئیه شهروندان افغان بدون روادید را بازداشت کنند.
خبرگزاری فرانسه میگوید این وزارتخانه تاکنون به درخواست این رسانه برای اظهار نظر درباره تخریب خانهها پاسخ نداده است.
یک مقام ارشد پلیس در پیشاور که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری فرانسه گفت: «عملیات گسترده علیه اتباع افغانِ فاقد مدرک از ۱۰ ژوئیه آغاز شده و همچنان ادامه دارد.»
این مقام افزود: «حتی پیش از آنکه دولت فدرال دستورالعملهای مشخصی صادر کند، پلیس نقشهبرداری و ثبت اطلاعات شهروندان افغان را در تمام مناطق استان تکمیل کرده بود.»
میلیونها افغان از زمان آغاز روند بازگرداندن اجباری مهاجران به دلایل امنیتی در سال ۲۰۲۳ پاکستان را ترک کردهاند، اما بخش زیادی از اقدامات قبلی دولت بر شهرهایی مانند کراچی، کلانشهر جنوبی، و اسلامآباد، پایتخت کشور متمرکز بوده است.
استان خیبرپختونخوا با جمعیتی حدود ۴۰ میلیون نفر، پیوندهای عمیق فرهنگی، زبانی و تاریخی با افغانستان دارد و بسیاری از خانوادهها در دو سوی مرز زندگی میکنند.
پلیس و مقامهای دولتی گفتند که پیش از ۱۰ ژوئیه به ساکنان افغان هشدار داده بودند که باید این کشور را ترک کنند؛ از جمله از طریق بلندگوهای مساجد و نشست با بزرگان محلی. اما برخی افغانها گفتهاند گزینههای چندانی پیش رویشان نیست.
احمد ملا، ۷۰ ساله، که خانهاش در متانی خراب شده، گفت: «پلیس شرایط هیچکس را در نظر نمیگیرد. برایشان مهم نیست که من در جیبم پول دارم یا نه. وضعیت سلامتی من را هم در نظر نمیگیرند.»
او افزود: «پلیس دستکم بیست بار اعلامیه داده است، اما ما مشکلات و شرایط خاص خودمان را داریم.»
این عملیات، سیاست بازگرداندن افغانها را که سالها ادامه داشته تشدید کرده است. آمار سازمان ملل نشان میدهد که این روند تاکنون باعث بازگشت ۲.۳ میلیون افغان شده است؛ افرادی که بعضیشان دههها در پاکستان زندگی کرده بودند و برخی دیگر پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ از کشورشان گریخته بودند.
دادههای سازمان ملل نشان میدهد که در هفت روز منتهی به ۱۱ ژوئیه، نزدیک به ۶ هزار و ۲۰۰ شهروند افغان از پاکستان به کشورشان بازگشتهاند؛ رقمی که حدود یکسوم بیشتر از هفته پیش از آن است.
بر اساس آمار سازمان ملل، پاکستان همچنان میزبان بیش از یک میلیون افغان است.
پنهان شدن در خانهها
یک خبرنگار خبرگزاری فرانسه در پیشاور این هفته شاهد ایجاد ایستهای بازرسی موقت در سراسر شهر بوده و گفته است که مأموران مدارک هویتی رهگذران را بررسی میکردند.
یکی از ماموران حاضر در یکی از این ایستهای بازرسی به خبرگزاری فرانسه گفت: «دستورهای سختگیرانهای درباره بازداشت اتباع افغان بدون مدرک به ما داده شده است.»
در «بازار بورد» پیشاور که به «کابل کوچک» معروف است و هزاران مغازه متعلق به افغانها در آن فعالیت دارند، صاحبان کسبوکار گفتند کاهش مشتریان را احساس کردهاند و از بازداشتها بیم دارند.
یکی از تاجران این بازار به نام ذبیحالله گفت: «مردم در خانههایشان پنهان شدهاند و کسبوکار کاملا متوقف شده است.»
چهار دهه جنگ باعث شد میلیونها افغان به کشور همسایه، پاکستان پناه ببرند. از سال ۲۰۲۱ نیز صدها هزار نفر دیگر وارد این کشور شدند؛ بسیاری از آنها در انتظار انتقال به کشورهایی هستند که زمانی نیروهای نظامیشان را در افغانستان یاری کرده بودند.
پاکستان که با افزایش حملات امنیتی روبهرو شده است، در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد روند اخراج اتباع خارجی بدون مدارک را آغاز خواهد کرد. این کشور همچنین در سال جاری حملات هوایی علیه افغانستان انجام داده که میگوید هدف آنها شبهنظامیان بودهاند.
دولت طالبان بارها استفاده از خاک افغانستان برای فعالیتهای شبهنظامی را رد کرده و گفته که این حملات باعث کشته شدن غیرنظامیان شده است.