یک تیم شورای عالی تحقیقات علمی در بارسلون سامانه «کادی» را ساخته که با شبکهای ده کیلومتری برآورد میکند تا سال ۲۱۰۰ چه مقدار زمین کشاورزی به دلیل اقلیم کارایی خود را از دست میدهد. در اسپانیا مناطق داخلی از نوار کانتابری آسیبپذیرترند.
یک تیم از مؤسسه تحلیل اقتصادی (IAE)، مرکزی وابسته به شورای عالی تحقیقات علمی اسپانیا (CSIC)، ابزاری را راهاندازی کرده است که میتواند با دقت ۹٫۳ در ۹٫۳ کیلومتر پیشبینی کند که همزمان با پیشرفت تغییرات اقلیمی، سیاره چگونه بهتدریج توان تولید غذا را از دست میدهد.
آگهی
آگهی
این ابزار CADI نام دارد که در انگلیسی مخففِ «شاخص افت کشاورزی ناشی از اقلیم» است و کارکرد آن توضیحدادنش ساده اما محاسبهاش دشوار است: مقایسه اینکه یک قطعه زمین تحت شرایط مختلف آبوهوایی، در حالی که کشتهایی که در سال ۲۰۲۰ وجود داشته ثابت نگه داشته میشود، چقدر میتواند محصول بدهد. به این ترتیب اثر صرفِ اقلیم جدا میشود، بدون آنکه با تصمیمهای انسانی درباره اینکه چه بکارند یا چگونه خود را سازگار کنند، مخلوط شود.
مدل چگونه کار میکند
این پلتفرم (CADI (منبع به زبان اسپانیایی)) که هماهنگی آن بر عهده لاورا مایورال و هانس مولر است و هر دو به مدرسه اقتصاد بارسلونا نیز وابستهاند، با همکاری مرکز پژوهش سیاست اقتصادی، وزارت خارجه بریتانیا و ابتکاری متمرکز بر منازعات ناشی از بحرانهای اقتصادی توسعه یافته است.
نقطه آغاز دو منبع داده است: عملکردهای تاریخی کشاورزی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و دادههای اقلیمی برنامه اروپایی کوپرنیکوس. با استفاده از این دادهها، تیم پژوهش بازسازی میکند که بین دوره ۱۹۸۱ تا ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۰ چه تغییراتی رخ داده و از آنجا پیشبینی میکند که این متغیر، بر اساس سناریوهای مختلفی که هیئت بیندولتی تغییرات اقلیم (IPCC) در نظر میگیرد، تا پایان قرن چگونه تحول خواهد یافت.
فرض اصلی، که برای تفسیر نتایج اهمیت دارد، این است که هیچ اقدام سازگاریای وارد مدل نمیشود؛ هدف این است که ببینیم اگر همه چیز جز اقلیم ثابت بماند چه اتفاقی میافتد.
برندگان و بازندگان، حتی در داخل اسپانیا
دادههای مشاهدهشده، نه پیشبینیشده، نشان میدهد که در دو دهه اخیر در مقایسه با دو دهه پیش از آن، از هر شش زمین کشاورزی جهان یکی بیش از ۱۰ درصد از بهرهوری بالقوهاش را از دست داده است.
توزیع این کاهشها بسیار نابرابر است: مناطق گرمسیری بیشترین آسیب را متحمل شدهاند، در حالی که برخی مناطق با عرض جغرافیایی بالا حاشیهای به دست آوردهاند؛ هرچند سطح تولید اولیه آنقدر پایین بوده که این افزایش درصدی به سختی به کالری واقعی بیشتری ترجمه میشود.
در اروپا همان الگوی شمال-جنوب تکرار میشود: اسکاندیناوی، اسکاتلند و آلپ ظرفیت کشاورزی خود را بهبود میدهند و جنوب قاره آن را از دست میدهد.
اسپانیا از این قاعده مستثنا نیست، اما در درون خود نیز یکنواخت نیست.
مولر توضیح میدهد که نوار ساحلی کانتابریا، گالیسیا و پیرنهها بهرهوری بیشتری به دست میآورند، در حالی که بخش بزرگی از داخل و مرکز-شرق شبهجزیره عقبنشینی میکند و لکههایی از کاهشهای بهویژه شدید دیده میشود. این تا حدی همان عدم توازنی است که در مقیاس سیاره مشاهده میشود، اما اینبار درون مرزهای کشور بازتولید شده است.
این روند برای نسل بعدی چه معنایی دارد
در حال حاضر حدود ۱۵ درصد جمعیت جهان در مناطقی زندگی میکنند که ظرفیت کشاورزی آنها دستکم ۵ درصد کاهش یافته است. اگر گرمایش جهانی مسیر متوسط-بالا را دنبال کند، یعنی حدود ۲٫۱ درجه سانتیگراد افزایش اضافه تا میانه قرن، این رقم میتواند بین سالهای ۲۰۴۱ تا ۲۰۶۰ به نزدیک نیمی از ساکنان سیاره برسد.
این مدل همچنین به تمرکز بسیار شدید مشکل اشاره میکند: تنها حدود ۵ درصد از اراضی گرمسیری اکنون ۳۵ درصد از کل کاهشهای ثبتشده را در خود متمرکز کردهاند و انتظار میرود فقط یکچهارم کشورها تا میانه قرن ۸۵ تا ۹۰ درصد آسیب جهانی را بر دوش بکشند.
پژوهشگران بر نکتهای تاکید میکنند که معمولا نادیده گرفته میشود: حتی در جاهایی که بهرهوری افزایش مییابد نیز تنشهایی بروز میکند. این افزایشها دولتها را وادار میکند زمین، آب و سرمایهگذاری را به مناطق تازهای در درون یک کشور منتقل کنند که میتواند بین مناطقی که تا کنون برای این منابع رقابت نمیکردند اصطکاک ایجاد کند.
به اینها بیعدالتی بنیادیای هم اضافه میشود که مطالعه بر آن انگشت میگذارد: کشورهایی که در طول تاریخ کمترین میزان گازهای گلخانهای را منتشر کردهاند، در میان کشورهایی هستند که بیشترین مواجهه را با این کاهشها دارند و این شکاف رو به گسترش است.
به گفته نویسندگان این کار، ارزش CADI تنها در تشخیص وضعیت نیست بلکه در کاربری عملی آن است:
- این ابزار امکان میدهد از پیش مشخص شود کدام مناطق برای سازگار شدن به حمایت نیاز خواهند داشت
- کشتهای جدید
- فناوری
- تغییر محل تولید
- هدایت منابع پیش از آنکه کاهش عملکردها به درآمد کمتر روستایی، ناامنی بیشتر غذایی یا جابهجایی جمعیتِ ناچار به مهاجرت به دلیل نبود گزینههای دیگر تبدیل شود. در اینجا میتوانید از پروژه بازدید کنید (منبع به زبان اسپانیایی) و دو نوع برآورد انجامشده را در گامهای ۲۰ ساله از ۲۰۲۰ تا ۲۱۰۰ درباره روند تولید کشاورزی در مناطق مختلف و پیشرفت اقلیم ببینید.