خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی به نقل از دو مقام اروپایی و اسناد محرمانه گزارش داده است که آموزش مخفیانه نیروهای روسیه در چین در سال ۲۰۲۵ با تایید مستقیم وزیر دفاع روسیه انجام شده و دستکم چهار ژنرال ارشد روس و چینی در آن مشارکت داشتهاند.
به گفته این دو مقام مشارکت فرماندهان ارشد روسیه و چین در این آموزشها از اهمیت راهبردی همکاری نظامی دو کشور حکایت دارد؛ همکاری که در اروپا با نگرانی دنبال میشود اما چین آن را انکار میکند.
آگهی
آگهی
یکی از اسناد محرمانهای که رویترز به آن دست یافته به دستور داخلی صادرشده از سوی آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه در اوت ۲۰۲۵ اشاره میکند. بر اساس این سند هیاتی از نیروهای مسلح روسیه با دستور او برای شرکت در دورههای آموزشی در مراکز متعلق به ارتش آزادیبخش خلق چین به این کشور اعزام شده است.
این اسناد همچنین جزئیات یکی از این دورهها را شرح میدهند؛ دورهای سههفتهای که در نوامبر ۲۰۲۵ در یک مرکز نظامی در پکن برگزار شد و بر آموزش مقابله با تهدیدهای پرتوزا، شیمیایی و بیولوژیکی متمرکز بود.
در این اسناد تصاویری نیز از نظامیان روس منتشر شده که در حال شرکت در کلاسهای آموزشی یک مربی چینی، بازدید از ماکت یک راکتور هستهای و آموزش موضوعاتی مانند «شناسایی مواد شیمیایی»، «شناسایی آلودگی پرتوزا» و حفاظت از سامانههای تهویه در برابر آلودگی هستند.
یکی از مقامات اروپایی به رویترز گفته است که گنجاندن آموزشهای مربوط به جنگهای پرتوزا، شیمیایی و بیولوژیکی نشان میدهد این همکاریها ماهیتی راهبردی داشته است؛ موضوعی که به گفته او برای ارتشها از حساسیت بالایی برخوردار است.
وزارتخانههای دفاع روسیه و چین به درخواست رویترز برای اظهار نظر پاسخی ندادهاند.
وزارت خارجه چین در بیانیهای اعلام کرده است که موضع پکن درباره جنگ اوکراین تغییری نکرده و ادعاهای مطرحشده در این گزارش «کاملا بیاساس» است.
چین خود را در جنگ روسیه و اوکراین بیطرف معرفی میکند و میگوید در نقش میانجی صلح عمل میکند.
رویترز ماه گذشته نیز به نقل از نهادهای اطلاعاتی اروپا و اسناد نظامی گزارش داده بود که چین در نوامبر ۲۰۲۵ حدود ۲۰۰ نظامی روس را آموزش داده و شماری از آنها پس از پایان دوره به جبهههای جنگ اوکراین اعزام شدهاند.
کاخ کرملین درباره آن گزارش اظهار نظری نکرد اما انتشار آن را بخشی از «اطلاعات نادرست» در رسانههای غربی دانست.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز ۱۵ ژوئن گفته بود که بروکسل از طریق کانالهای خود برگزاری این آموزشها را تایید کرده و اکنون در حال بررسی پیامدهای آن است.
پکن در واکنش به این اظهارات آن را «چیزی جز تخریب و بدنامسازی» نخواند.
اروپا در حال بررسی واکنش به همکاری نظامی چین و روسیه است
کشورهای اروپایی که از زمان آغاز حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، مسکو را مهمترین تهدید امنیتی خود میدانند با نگرانی افزایش همکاریهای روسیه و چین را زیر نظر دارند؛ کشوری که دومین اقتصاد بزرگ جهان و یکی از مهمترین شرکای تجاری اتحادیه اروپا به شمار میرود.
به گفته منابع رویترز مقامهای اتحادیه اروپا پشت درهای بسته در حال بررسی این موضوع هستند که آیا در واکنش به این آموزشهای نظامی باید اقدامات بیشتری علیه چین انجام شود یا نه؛ تصمیمی که به دلیل روابط گسترده تجاری اروپا با پکن، از حساسیت ویژهای برخوردار است.
اتحادیه اروپا پیش از این نیز شماری از شرکتهای چینی را به اتهام حمایت از تلاشهای جنگی روسیه تحریم کرده است.
یک مقام دیگر اتحادیه اروپا در بروکسل گفت این اتحادیه باید از نگاه صرفا اقتصادی به چین فاصله بگیرد و بر آنچه کایا کالاس «نقش تعیینکننده چین در پشتیبانی از جنگ روسیه» توصیف کرده، تمرکز کند.
دو مقام اروپایی که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، همچنین گفتند توافقی که مبنای این همکاری آموزشی بوده، دوم ژوئیه به امضای سرتیپ «رستم حسیناف» از ارتش روسیه و سرهنگ ارشد «سون دایون» از ارتش چین رسیده است.
در مقابل، آندری کارتاپولوف رئیس کمیته دفاع مجلس دومای روسیه در گفتوگو با شبکه روسی «RTVI» این گزارش را «کاملا بیمعنی» خواند و گفت ارتش روسیه چیزی برای آموختن از چین ندارد.
تجربه جنگی روسیه، ضعف چین در میدان نبرد
جنگ اوکراین طی بیش از چهار سال گذشته، تجربه عملیاتی گستردهای برای ارتش روسیه به همراه داشته است. در مقابل، ارتش چین با وجود برخورداری از توان نظامی پیشرفته، دهههاست تجربه حضور در میدان جنگ را نداشته است.
اسناد داخلی ارتش روسیه که رویترز به آنها دست یافته نقاط قوت و ضعف دورههای آموزشی برگزارشده در چین را نیز ارزیابی کردهاند.
در یکی از این گزارشها که به دوره آموزشی شهر نانجینگ مربوط میشود از کیفیت تجهیزات، استفاده از شبیهسازها و دانش نظری بالای مربیان چینی تمجید شده است. با این حال در همان گزارش به نبود تجربه عملیاتی و رزمی ارتش چین نیز اشاره شده است.
اسناد دیگری نام سه ژنرال دیگر را نیز در میان شرکتکنندگان این برنامههای آموزشی ذکر میکند.
یکی از اسناد نظامی روسیه، فهرست کامل شرکتکنندگان در همه دورههای آموزشی را در بر دارد؛ از جمله فرماندهان ارشد. در این فهرست درجه نظامی، تاریخ تولد، محل خدمت و سطح دسترسی امنیتی هر یک از افراد نیز ثبت شده است.
بر اساس این اسناد سرهنگ ژنرال رستم مرادوف، جانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش روسیه، ریاست هیات اعزامی این کشور را بر عهده داشته است.
در سند دیگری نیز آمده است که سرلشکر لی جینسون، رئیس آکادمی دفاع پرتوزا، شیمیایی و بیولوژیکی ارتش آزادیبخش خلق چین در مراسم افتتاح یکی از این دورههای آموزشی حضور داشته است.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
همچنین بر اساس فهرست شرکتکنندگان، سرلشکر ویتالی گراسیموف، از فرماندهان ارشد ارتش روسیه در یکی از دورههای آموزشی که در شهر بنگبو چین برگزار شد، شرکت کرده است.