یک روز پس از امضای توافقنامه میان لبنان و اسرائیل در واشنگتن برای پایان دادن به ماهها درگیری، دبیرکل حزبالله لبنان با انتقاد شدید از این توافق، کارآمدی و ضمانت اجرایی آن را زیر سوال برد. یکی از مقامهای حزبالله به صراحت گفته که آنها سلاح بر زمین نمیگذارند و دولت لبنان باید از جنگ داخلی بهراسد.
این توافق که روز جمعه بدون حضور حزبالله به امضا رسید، خروج نیروهای اسرائیل از خاک لبنان را به خلع سلاح این گروه تحت حمایت ایران مشروط کرده؛ شرطی که حزبالله قاطعانه آن را رد میکند و همین امر، بیم شکست این توافق را مانند چندین آتشبس بیسرانجام گذشته افزایش داده است.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان، در بیانیهای رسمی اعلام کرد که این جنبش تا زمان عقبنشینی اجباری اسرائیل از خاک لبنان به مبارزه خود ادامه خواهد داد. در پی انتشار جزئیات این توافق، خیابانهای بیروت شاهد اعتراض گسترده حامیان حزبالله بود. همزمان با این تحولات سیاسی، گزارشهای میدانی نشان میدهد که تنشها در عمل متوقف نشده است؛ بهطوریکه خبرگزاری رسمی لبنان از حمله پهپادی اسرائیل به نزدیکی شهر نبطیه در جنوب کشور خبر داد. البته در اقدامی موازی، ارتش اسرائیل سه کارگر لبنانی و سه کارگر سوری را که روز جمعه در نزدیکی روستای مرزی عینعرب بازداشت شده بودند، آزاد کرد.
جزئیات توافقنامه چهارچوب و مناطق آزمایشی
بر اساس اسنادی که وزارت امور خارجه آمریکا منتشر کرده، هدف نهایی این توافق، پایان دادن به وضعیت جنگی میان لبنان و اسرائیل است که از زمان تاسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸ آغاز شده است. طبق متن این طرح، خروج ارتش اسرائیل مشروط به خلع سلاح حزبالله است و در گام نخست، نیروهای اسرائیلی باید از دو منطقه کوچک که به عنوان «مناطق آزمایشی» نامگذاری شدهاند، عقبنشینی کنند.
گرچه موقعیت دقیق این دو منطقه هنوز اعلام نشده، اما قرار است ارتش لبنان به تدریج مسئولیت کامل امنیتی این مناطق را بر عهده بگیرد و دو کشور در آینده برای تعیین مناطق آزمایشی بعدی توافق کنند. این توافق دارای یک ضمیمه امنیتی محرمانه شامل جزئیات استقرار ارتش لبنان و بازآرایی نیروهای اسرائیلی است. در این سند تاکید شده است که خلع سلاح حزبالله در سراسر لبنان، نیاز به هرگونه اقدام نظامی یا حضور آینده ارتش اسرائیل را از بین میبرد. گفتنی است این مذاکرات کاملا مجزا از توافق موقتی است که اوایل ماه جاری میان رهبران آمریکا و ایران برای توقف درگیریها امضا شد.
هشدار حزبالله درباره خطر وقوع جنگ داخلی
دبیرکل حزبالله با بیاعتبار خواندن این توافق، آن را مایه «تحقیر» دانست و مشروط کردن عقبنشینی اسرائیل به خلع سلاح این گروه را پیشنهادی بسیار خطرناک توصیف کرد. در همین راستا، حسن فضلالله، یکی از مقامهای حزبالله، هشدار داد که این اقدام میتواند کشور را به سوی جنگ داخلی سوق دهد، چرا که حزبالله هرگز سلاح خود را تحویل نخواهد داد و در برابر هرگونه اقدام ارتش لبنان در این زمینه مقاومت خواهد کرد.
در واکنش به این تهدیدها و برای جلوگیری از بروز ناآرامی و آشوب، قاضی احمد رامیالحاج، دادستان کل لبنان به نهادهای امنیتی کشور دستور داد تا تدابیر پیشگیرانه شدیدی را در دستور کار خود قرار دهند.
بدبینی افکار عمومی و تلاش برای قطع شریانهای مالی حزبالله
بسیاری از شهروندان لبنانی و اسرائیلی نسبت به پایدار بودن این صلح مردد هستند. رونیت بلسون، یک شهروند اسرائیلی در شهر مرزی متولا، میگوید: «ارتش لبنان توانایی رویارویی با حزبالله را ندارد و این توافق دوام نخواهد آورد.» در لبنان نیز افکار عمومی دوپاره شده است؛ برخی از شهروندان در صیدا با خستگی از جنگ، از تصمیم دولت حمایت میکنند، در حالی که برخی دیگر بر این باورند که این توافق به اشغالگری اسرائیل مشروعیت میبخشد. با این حال، بخش مهمی از این توافق به خشکاندن منابع مالی حزبالله اختصاص دارد. در بندهای پایانی این سند، دولتهای لبنان و آمریکا متعهد شدهاند که با اتخاذ تدابیر قانونی، از سرازیر شدن هرگونه کمک مالی یا بودجههای بازسازی به گروههای مسلح غیردولتی بهویژه شبکه مالی چهار دهه گذشته حزبالله جلوگیری کنند.
گزارش رویترز از احتمال کمک مالی تهران به حزبالله
نگرانیها درباره کمک مالی به حزبالله در شرایطی بیش از همیشه پررنگتر شده که به تازگی رویترز به نقل از منابع آگاه خبر داده بود که تهران به حزبالله وعده داده در صورت دریافت منابع مالی به آنها کمک خواهد کرد.
بندهایی از تفاهم اولیه میان ایران و ایالات متحده به آزادسازی اموال و داراییهای بلوکه شده جمهوری اسلامی معطوف بوده و همین مساله نگرانی از احتمال کمک مالی دوباره جمهوری اسلامی به حزبالله لبنان را افزایش داده است.