شرکتهای هواپیمایی دولتی ایران ممکن است با محدودیتهایی از جمله ممنوعیت یا محدودیت در فرود و همچنین محدودیت در سوختگیری مواجه شوند؛ این اقدامات بخشی از ادامهٔ درگیری آمریکا با محوریت تنگه هرمز است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا روز پنجشنبه در اظهاراتی درباره کارزار فشار اقتصادی واشنگتن علیه ایران به چنین اقداماتی اشاره کرد؛ از جمله محاصره دریایی که به گفته او «موجب شده است مقدار بیسابقهای پایین از نفت خام ایران در دریاها در حال حمل باشد.»
او افزود: «ما همچنین دسترسی هر دو شرکت هواپیمایی ایرانی به محلهای فرود، سوختگیری و فروش بلیت را متوقف خواهیم کرد.»
بسنت نام مشخصی از شرکتهای هواپیمایی نبرد، اما در نشست خزانهداری در ۲۸ مه (۷ خرداد) به شرکتهای دولتی اشاره کرد و گفت: «یک نکته این است که ما قصد نداریم به دلایل مذهبی رفتوآمد را محدود کنیم. بنابراین ایرانیانی که میخواهند به مکه و مدینه برای زیارت بروند، اجازه خواهند داشت. همچنین دلایل انسانی معتبر نیز مجاز خواهد بود.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او ادامه داد: «اما وقتی هواپیماهای این شرکتهای هواپیمایی پرواز میکنند، نیاز به سوختگیری دارند، بلیت میفروشند و هزینه فرود پرداخت میکنند. کاری که میتوانیم انجام دهیم این است که هر کسی این خدمات را ارائه دهد، ما او را تحریم خواهیم کرد. بنابراین باید کاملا روشن باشد که شرکتهای هواپیمایی دولتی ایران قانونشکن محسوب میشوند و نمیتوانند به این کار ادامه دهند.»
تمایز میان شرکتهای هواپیمایی دولتی و خصوصی در ایران همیشه روشن نیست.
ایرانایر شرکت ملی و متعلق به دولت است، در حالی که ماهانایر که بهطور رسمی یک شرکت خصوصی است، بهعنوان شرکت هواپیمایی مرتبط با نیروهای نظامی ایران به پیژه سپاه پاسداران شناخته میشود.
هر دو شرکت، که از بزرگترین خطوط هوایی ایران هستند، پیشتر نیز تحت تحریمهای آمریکا قرار داشتهاند.
بسنت در اواخر آوریل هشدار داده بود که ممکن است کشورهایی هم با شرکتهای هواپیمایی تحریمشده ایران همکاری میکنند هدف تحریم قرار گیرند.
او گفته بود: «دولتهای خارجی باید تمام اقدامات لازم را انجام دهند تا شرکتهای تحت صلاحیت قضایی خود به این هواپیماها خدمات ارائه نکنند»، و افزوده بود که این خدمات شامل تأمین سوخت جت، پذیرایی و نگهداری میشود.
وزیر خزانهداری آمریکا روز پنجشنبه همچنین تشکیلات تازهتأسیس ایران برای دریافت عوارض عبور از تنگه هرمز، یعنی «نهاد مدیریت آبراه خلیجفارس» را تحریم کرد.
بسنت رهبری مجموعه اقداماتی با عنوان «عملیات خشم اقتصادی» دولت ترامپ علیه ایران را بر عهده دارد.
پیش از سخنان آقای بسنت، روزنامه واشنگتن پست در یک مقاله تحلیلی به جریانهای مالی غیرقانونی شرکتهای هواپیمایی ایران اشاره کرده بود. در آن مقاله که هفته گذشته به قلم مارک دوبوویتز و میعاد مالکی از بنیاد دفاع از دموکراسیها منتشر شد، از دولت خواسته شده بود بهطور هدفمند شرکتهای هواپیمایی ایران را هدف قرار دهد.
در این مقاله هشدار داده شده بود که ماهانایر و ایرانایر از زمان برقراری آتشبس جاری در ۸ آوریل، ۱۵ مسیر بینالمللی را دوباره فعال کرده و برای حکومت ایران منبع درآمد تازهای ایجاد کردهاند.
در این مقاله آمده بود: «شرکتهای هواپیمایی ایران فقط مسافر جابهجا نمیکنند. آنها پول نقد، قطعات تسلیحاتی و نیروهای خارجی را جابهجا میکنند. آنها جبهه دوم اقتصاد ایران هستند و در حال حاضر این جبهه باز است.»