هشدار رکود؛ فعالیت منطقه یورو در دو سال و نیم اخیر به کمترین سطح به دلیل جنگ ایران

کمر اقتصاد اروپا زیر بار پیامدهای جنگ در ایران خم شده است.

آگهی

آگهی

آخرین نظرسنجی شاخص مدیران خرید (PMI) که اولین ارزیابی ماهانه از وضعیت اقتصاد اروپا به شمار می رود، نشان داد فعالیت تجاری در منطقه یورو با سریع ترین آهنگ از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون در حال کوچک شدن است.

فرانسه وارد شدیدترین انقباض خود از زمان قرنطینه های کووید در نوامبر ۲۰۲۰ شد.

تعمیق افت رشد در منطقه یورو

کریس ویلیامسون، اقتصاددان ارشد کسب و کار در اس اند پی گلوبال مارکت اینتلیجنس، گفت: «داده های نظرسنجی برآورد اولیه شاخص PMI در ماه مه نشان می دهد اقتصاد منطقه یورو هزینه ای هر چه سنگین تر از جنگ در خاورمیانه می پردازد.»

او افزود: «تولید اکنون برای دو ماه پیاپی منقبض شده و نرخ افت در ماه مه به بالاترین سطح طی حدود دو سال و نیم اخیر رسیده است.»

شاخص برآورد اولیه تولید در PMI ترکیبی منطقه یوروِ اس اند پی گلوبال در ماه مه از ۴۸٫۸ در آوریل به ۴۷٫۵ سقوط کرد؛ کمترین سطح در ۳۱ ماه گذشته و دومین ماه متوالی زیر مرز ۵۰ واحدی که مرز میان رشد و انقباض به شمار می رود.

بخش خدمات که سهم عمده ای در تولید منطقه یورو دارد، بیشترین ضربه را خورد. شاخص برآورد اولیه PMI خدمات از ۴۷٫۶ به ۴۶٫۴ کاهش یافت؛ بدترین رقم از فوریه ۲۰۲۱ و به شکل قابل توجهی پایین تر از پیش بینی اجماعی ۴۷٫۷.

ویلیامسون اضافه کرد: «بخش خدمات به ویژه از جهش هزینه های زندگی ناشی از جنگ آسیب می بیند»؛ به ویژه از مسیر افزایش قیمت انرژی که توان خرج کردن خانوارها را تحت فشار قرار داده است.

بخش تولید وضعیت بهتری داشت و شاخص آن روی ۵۱٫۴ ایستاد، اما در همین بخش نیز شتاب در حال کاهش است و سفارش های جدید برای نخستین بار در چند ماه اخیر رو به کاهش گذاشته است.

فرانسه بیشترین افت را ثبت کرد

نگران کننده ترین ارقام از فرانسه رسید. شاخص ترکیبی PMI در ماه مه از ۴۷٫۶ در آوریل به ۴۳٫۵ سقوط کرد؛ رقمی بسیار پایین تر از ۴۷٫۷ مورد انتظار اقتصاددانان.

جو هیز، اقتصاددان ارشد در اس اند پی گلوبال مارکت اینتلیجنس، گفت: «برآورد اولیه نظرسنجی PMI ماه مه برای فرانسه مجموعه ای به شدت نگران کننده از ارقام را ارائه می کند.»

او افزود: «اثر تورمی شوک قیمتی نفت همچنان در حال گسترش است و شاخص های قیمتی در هر دو بخش تولید و خدمات بار دیگر رو به افزایش گذاشته است.»

شاخص فعالیت خدمات که ستون فقرات اقتصاد فرانسه است، از ۴۶٫۵ به ۴۲٫۹ سقوط کرد؛ پایین ترین رقم در ۶۶ ماه گذشته.

تولید صنعتی که در آوریل اندکی جان گرفته بود، به شدت معکوس شد و زیرشاخص تولید با از دست دادن بیش از ۶ واحد دوباره به محدوده انقباض بازگشت.

شرکت های مورد پرسش اس اند پی گلوبال مستقیما هزینه های جنگ را عامل این وضعیت عنوان کردند.

هیز افزود: «نگرانی این است که افزایش گسترده تر سطح عمومی قیمت ها در اقتصاد، خطر تخریب بیشتر تقاضا را بالا می برد.»

او هشدار داد: «نگران کننده آن که در ماه مه شاهد سقوط سفارش های جدید در بخش خصوصی بودیم؛ نشانه ای روشن که این شوک به طور ملموس خطر رکود را برای دومین اقتصاد بزرگ منطقه یورو افزایش داده است.»

شرکت های فرانسوی برای نخستین بار از نوامبر ۲۰۲۴ نسبت به سال پیش رو بدبین شده اند و میزان این بدبینی از زمان شروع همه گیری کووید‑۱۹ در آوریل ۲۰۲۰ بی سابقه بوده است.

آلمان در جا می زند، اما دامنه انقباض گسترده تر می شود

آلمان، موتور صنعتی این بلوک، نیز از این وضعیت در امان نماند.

شاخص ترکیبی PMI در آلمان اندکی و تا سطح ۴۸٫۶ از ۴۸٫۴ بالا رفت؛ بالاترین رقم در دو ماه گذشته اما همچنان به روشنی در محدوده انقباض.

شاخص PMI بخش تولید به پایین ترین سطح چهار ماهه و عدد ۴۹٫۹ سقوط کرد؛ در حالی که رشد تولید کارخانه ای تقریبا متوقف شد و سفارش های جدید برای نخستین بار از دسامبر ۲۰۲۵ کاهش یافت.

کسب و کارها همچنین به شکل تهاجمی تری شروع به کاهش اشتغال کرده اند.

اشتغال در آلمان با سریع ترین سرعت در بیش از یک سال و نیم گذشته کاهش یافت که عمدتا ناشی از تعدیل نیروی گسترده در کارخانه ها بود. تورم هزینه نهاده ها نیز به بالاترین سطح در سه سال و نیم اخیر شتاب گرفت.

فیل اسمیت، معاون بخش اقتصاد در اس اند پی گلوبال مارکت اینتلیجنس، گفت: «اختلال ناشی از عملا بسته شدن تنگه هرمز همچنان در قیمت ها بازتاب پیدا می کند و تورم هزینه نهاده ها به دلیل اثرات ثانویه افزایش قیمت انرژی و کمبود عرضه باز هم شتاب گرفته است.»

شوک تورمی ای که بانک مرکزی اروپا نمی تواند نادیده بگیرد

نتایج شاخص های PMI در ماه مه تنها به مساله رشد مربوط نمی شود.

تورم هزینه نهاده ها در سراسر منطقه یورو برای هفتمین ماه متوالی شتاب گرفت و به بالاترین سطح در سه سال و نیم گذشته رسید. قیمت کالاها و خدمات نیز با سریع ترین آهنگ در ۳۸ ماه اخیر افزایش یافت.

در فرانسه، تورم قیمت تولید به بالاترین سطح سه سال اخیر رسید. در آلمان، شاخص قیمت نهاده های تولیدی به سطوحی جهش کرده که آخرین بار در اوج بحران انرژی سال ۲۰۲۲ دیده شده بود.

اکنون بانک مرکزی اروپا با چیزی روبه رو است که ویلیامسون آن را «دوراهی هر چه عمیق تر برای سیاست گذاران» توصیف می کند.

بازارهای پولی اکنون بیش از ۸۰ درصد احتمال می دهند که در نشست بعدی بانک مرکزی اروپا نرخ بهره ۲۵ واحد پایه افزایش یابد و در عین حال دو افزایش دیگر تا پایان سال نیز در قیمت ها لحاظ شده است؛ آن هم در شرایطی که داده های رشد به تندی در حال وخیم شدن است.

بهای اختلال در تنگه هرمز

دو ماه پیش، اقتصاد اروپا هنوز در حال گسترش بود؛ امروز فعالیت اقتصادی این قاره قوی ترین نشانه های رکود در سال های اخیر را مخابره می کند.

بسته شدن تنگه هرمز دیگر صرفا یک تیتر ژئوپولیتیک نیست؛ این رخداد اکنون مستقیما در اقتصاد واقعی منطقه یورو دیده می شود و بانک مرکزی اروپا زمان چندانی برای تصمیم گیری درباره این که کدام سوی این دوراهی را برگزید، در اختیار ندارد.