در حالی که سازمان ملل درباره تشدید بحران جهانی مسکن هشدار داده، قرار است بیش از ۲۸ هزار نفر در «مجمع جهانی شهری» این سازمان در باکو گرد هم بیایند؛ بحرانی که به گفته سازمان ملل، سه میلیارد نفر را با مشکل دسترسی به مسکن مناسب روبهرو کرده و ممکن است جمعیت زاغهنشینان جهان تا سال ۲۰۵۰ سه برابر شود.
طبق گزارش سازمان ملل متحد در مورد کمبود مسکن، دستکم سه میلیارد نفر در جهان از مسکن مناسب برخوردار نیستند و بیش از یک میلیارد نفر نیز در زاغهها و سکونتگاههای غیررسمی زندگی میکنند. این نهاد در میانه آنچه «بحران جهانی مسکن» توصیف میکند، خواستار اقدام فوری دولتها و نهادهای بینالمللی شده است.
آگهی
آگهی
آنا سوآوه، رئیس دفتر برنامه اسکان بشر سازمان ملل در جمهوری آذربایجان همزمان با آماده شدن سیزدهمین دوره مجمع جهانی شهری برای پذیرایی از هیئتهایی از سراسر جهان گفت: «مسئله مسکن امروز بیش از هر زمان دیگری با آینده شهرها، تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی، رونق اقتصادی و اجتماعی و کیفیت زندگی شهروندان گره خورده است.»
او تاکید کرد اهمیت این نشست در آن است که بستری فراهم میکند تا دولتها، شهرداران، برنامهریزان شهری، دانشگاهیان، شرکتها، نهادهای مدنی و جوامع محلی بتوانند درباره راهکارهای عملی برای ساخت شهرهایی امنتر، مقاومتر و فراگیرتر گفتوگو و تبادل نظر کنند.
ابعاد این بحران اکنون دیگر صرفا یک مسئله انسانی تلقی نمیشود بلکه بهطور فزایندهای به عنوان بحرانی اقتصادی، سیاسی و زیستمحیطی مورد توجه قرار گرفته است.
سوآوه همچنین گفت میزبانی این رویداد برای کشور میزبان «بیش از برگزاری یک نشست بینالمللی» اهمیت دارد.
به گفته او این رویداد جمهوری آذربایجان را در مقطعی که شهرنشینی با سرعت در حال تغییر است و سرمایهگذاریهای گستردهای در حوزه زیرساخت، مسکن، ارتباطات، بازسازی مناطق پس از درگیری و توسعه سرزمینی انجام میشود در کانون دستور کار جهانی شهرها قرار میدهد.
چرا بحران مسکن به مسئلهای جهانی تبدیل شده است؟
سال ۲۰۰۹ نخستین سالی بود که جمعیت شهرنشین جهان از جمعیت ساکن مناطق روستایی بیشتر شد.
از آن زمان شهرها با فشار فزایندهای برای پاسخگویی به رشد جمعیت، مهاجرت، تغییرات اقلیمی و افزایش هزینههای زندگی روبهرو شدهاند.
برآوردهای سازمان ملل نشان میدهد در حال حاضر از هر پنج خانوار در جهان، یک خانوار بیش از ۴۰ درصد درآمد خود را صرف هزینه مسکن میکند. همچنین هزینه مسکن از سال ۲۰۱۰ تاکنون چهار برابر شده است.
بر اساس این آمار بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان بیخانمان هستند و بیش از ۱۰۰ میلیون نفر نیز به دلیل جنگ، بیثباتی و بحرانهای ناشی از تغییرات اقلیمی آواره شدهاند.
از سوی دیگر همهگیری کووید ۱۹ نیز فشار بر بازار و سیاستهای مسکن را تشدید کرد و نگاه دولتها به موضوع مسکن را دگرگون کرده است؛ بهطوری که بار دیگر ارتباط میان سلامت عمومی، تابآوری اقتصادی و وضعیت مسکن پررنگ شده است.
سازمان ملل در واکنش به این چالشها، مسکن و توسعه شهری را به یکی از محورهای اصلی برنامه توسعه پایدار خود تبدیل کرده است. هدف یازدهم توسعه پایدار بر ایجاد شهرهایی فراگیر، امن، تابآور و پایدار تاکید دارد.
چرا باکو؟
جمهوری آذربایجان در سالهای اخیر نوسازی شهری و توسعه زیرساختها را به یکی از راهبردهای بلندمدت خود تبدیل کرده و تلاش گستردهای برای بازآفرینی شهری انجام داده است.
میزبانی سیزدهمین «مجمع جهانی شهری» برای این کشور فرصتی به شمار میرود تا نقش خود را در گفتوگوهای جهانی درباره بازسازی، توسعه شهری، نوسازی و پایداری در بخش مسکن پررنگتر کند.
دکتر توماس کواری، از بنیانگذاران شرکت معماری و طراحی شهری «اسای پارتنرز» در سوئیس گفت: «باکو میزبان مناسبی برای این نشست است؛ شهری که همزمان فرصتها و چالشهای پیشروی مدیران و برنامهریزان شهری در سراسر جهان مانند مدرنسازی سریع در کنار حفظ میراث تاریخی گرفته و نوآوری در کنار تداوم فرهنگی را بازتاب میدهد.»
او افزود: «آنچه آذربایجان را به ویژه جذاب میکند گنجینه تجربیاتی است که میتواند به اشتراک بگذارد. برای نمونه در منطقه قرهباغ این کشور در حال کسب تجربه در زمینه بازسازی پایدار و اصول شهر هوشمند در قالب یکی از بلندپروازانهترین پروژههای بازسازی جهان است.»
به گفته کواری این تجربیات قرار است در یکی از نشستهای جانبی مجمع جهانی شهری با محوریت بازسازی پس از جنگ و الگوهای توسعه پایدار شهری بررسی شود.
عادل محمداف، مدیرعامل شرکت عملیاتی «مجمع جهانی شهری ۱۳» در جمهوری آذربایجان، نیز گفت انتخاب باکو برای میزبانی این رویداد نشاندهنده اعتماد نهادهای بینالمللی از جمله سازمان ملل به جمهوری آذربایجان است و نقش روبهگسترش این کشور را بهعنوان مرکزی منطقهای برای برگزاری رویدادهای بینالمللی بزرگ نشان میدهد.
او افزود: «این رویداد میراثی برای میزبانی رویدادهای جهانی آینده در جمهوری آذربایجان برجا خواهد گذاشت.»
مجمع جهانی شهری امسال بر راهکارهای عملی برای بحران مسکن تمرکز دارد
انتظار میرود مجمع جهانی شهری امسال بیش از هر چیز بر ارائه راهکارهای عملی از جمله سیاستگذاری در حوزه مسکن اجتماعی، حقوق مالکیت زمین، تامین مالی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی تمرکز داشته باشد.
با ادامه رشد شهرها سیاستگذاری شهری بیش از پیش با موضوعاتی مانند نابرابری، مهاجرت، حکمرانی و سازگاری با تغییرات اقلیمی پیوند خورده است.
سازمان ملل میگوید بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ بیش از ۴۱ میلیون نفر از طریق برنامههای این نهاد از شرایط زاغهنشینی خارج شدهاند و میلیونها نفر دیگر نیز به آب آشامیدنی سالم، فضاهای عمومی امن و حقوق مالکیت زمین دسترسی پیدا کردند.
به گفته سازمان ملل برای مقابله با بحران مسکن باید همزمان بر بهسازی سکونتگاههای غیررسمی و افزایش ساخت مسکن ارزانقیمت تمرکز داشت.
تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی، حفاظت در برابر سیلاب، برنامهریزی دیجیتال شهری، یکپارچهسازی حملونقل عمومی و شیوههای تامین مالی برای خانوارهای کمدرآمد از دیگر محورهایی است که انتظار میرود در نشست باکو مطرح شود.
برای بسیاری از شرکتکنندگان چالش اصلی دولتها دیگر فقط ساخت خانههای بیشتر نیست بلکه ایجاد شهرهایی است که بتوانند در برابر فشارهای فزاینده جهانی پایدار، فراگیر و مقاوم باقی بمانند.
از نایروبی تا باکو
«مجمع جهانی شهری» در سال ۲۰۰۱ همزمان با تاسیس برنامه اسکان بشر سازمان ملل ایجاد شد و هر دو سال یک بار در شهری متفاوت برگزار میشود.
نخستین دوره این نشست در سال ۲۰۰۲ در نایروبی برگزار شد و حدود هزار و ۲۰۰ نفر در آن شرکت کردند.
بارسلونا، ونکوور، ریو دو ژانیرو، ابوظبی، کاتوویتسه و قاهره از جمله شهرهایی بودهاند که پیشتر میزبان این مجمع بودهاند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
تحلیلگران میگویند تمرکز مجمع امسال بر موضوع مسکن نشاندهنده افزایش نگرانیها درباره نقش دسترسی به مسکن ایمن و مقرونبهصرفه در ثبات اقتصادی و انسجام اجتماعی در بلندمدت است.
انتظار میرود نشست باکو بزرگترین دوره «مجمع جهانی شهری» از زمان آغاز به کار آن باشد.