اروپا به عنوان سریعترین قاره در حال گرمشدن زمین شناسایی شده است؛ امری که بر ضرورت کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و تقویت تابآوری اقلیمی تاکید میکند.
بر اساس یکی از بزرگترین پایگاههای داده درباره سازگاری با تغییرات اقلیمی، پایتختهای اروپای شمالی و شرقی در برابر افراطهای ناشی از تغییر اقلیم از دیگر شهرهای اروپایی تابآوری بیشتری دارند.
اروپا به عنوان سریعترین قاره در حال گرمشدن در جهان شناسایی شده است؛ موضوعی که راه را برای رویدادهای حدی بیشتری مانند موجهای گرمای مرگبار، آتشسوزیهای جنگلی و سیلابها هموار میکند.
بر اساس گزارشی از سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک (C3S)، در دستکم ۹۵ درصد از سطح قاره در سال گذشته شرایط گرم و دماهایی بالاتر از میانگین به ثبت رسیده است.
اتحادیه اروپا میگوید این گزارش «فوریت» کاهش انتشار گازهای گلخانهای در این بلوک تا سطح خالص صفر و «تقویت تابآوری آن در برابر تاثیرات اقلیمی» را برجسته میکند.
رتبهبندی تابآورترین پایتختهای اروپا در برابر تغییرات اقلیمی
یک شاخص جدید که در قالب ابتکار لهستانی COOLCITY (منبع به زبان انگلیسی) تدوین شده، بیش از ۱۱ هزار منطقه شهری در اروپا را بررسی کرده تا مشخص کند کدامیک از نظر فیزیکی بیشترین توان را برای مقابله با چالشهای اقلیمی دارند.
این پروژه به رهبری شرکت MGGP Aero، که در تصویربرداری هوایی و سنجشازدور تخصص دارد، شاخص COOLCITY (CCI) را ایجاد کرده که با ترکیب دادههای ماهوارهای، اسکن لیزری هوایی و هوش مصنوعی به تحلیل محیطهای شهری میپردازد.
این شاخص به ویژگیهای طبیعی و ساختهشدهای میپردازد که همچون سپر در برابر گرما، سیلاب و خشکسالی از شهرها محافظت میکنند. هر شهر بر اساس پنج چالش کلیدی سازگاری شامل نفوذپذیری زمین، وضعیت پوشش گیاهی، تنوع زیستی، وضعیت منابع آب و شرایط حرارتی، در مقیاسی از صفر تا ۱۰ امتیازگیری میشود.
در میان پایتختهای اروپایی، استکهلم در سوئد با امتیاز ۶٫۷ در شاخص CCI در جایگاه نخست قرار گرفته است. این رقم ۰٫۳ امتیاز بیشتر از سال گذشته است و باعث شده ویلنیوس، پایتخت لیتوانی، به رتبه دوم برود.
۱۰ پایتخت برتر از نظر تابآوری اقلیمی و امتیاز هرکدام به این شرح است:
- استکهلم، سوئد: ۶٫۷
- ویلنیوس، لیتوانی: ۶٫۴
- ریگا، لتونی: ۶٫۳
- تالین، استونی: ۵٫۹
- هلسینکی، فنلاند: ۵٫۸
- زاگرب، کرواسی: ۵٫۸
- براتیسلاوا، اسلواکی: ۵٫۷
- ورشو، لهستان: ۵٫۷
- برلین، آلمان: ۵٫۶
- پراگ، جمهوری چک: ۵٫۵
چرا استکهلم تابآورترین پایتخت اروپا در برابر اقلیم است
استکهلم در شاخص نفوذپذیری زمین امتیاز بالایی، برابر با ۸٫۴ از ۱۰، کسب کرده است؛ به این معنا که بخش زیادی از بارش میتواند در خاک نفوذ کند و به جای ایجاد سیلاب، جذب زمین شود.
جغرافیا در این زمینه نقش مهمی دارد؛ استکهلم با جنگلها و مناطق حفاظتشده طبیعی احاطه شده است، اما شهر برای حفظ این مزیت نیز سرمایهگذاری کرده است. پس از آنکه در سال ۲۰۰۱ نخستین «مسئول درختان» خود را منصوب کرد، درختان شهری این شهر با اجرای «گودالهای درخت استکهلم» رونق گرفتهاند؛ سازههایی که زیر سطوح سخت، شرایط خاکی شبیه جنگل ایجاد میکنند، ریشهها را تغذیه میکنند و آب باران را جذب خود میکنند.
به همین دلیل تعجبآور نیست که شهر در شاخص وضعیت پوشش گیاهی نیز امتیاز خوبی، معادل ۶٫۲، کسب کرده است؛ شاخصی که سلامت و گستره درختان و فضاهای سبزی را میسنجد که به خنکشدن شهر و جذب آب کمک میکنند.
ترکیب این عامل با ساختار منحصربهفرد شهر شامل ۱۴ جزیره که در آنها دریاچه آب شیرین ملارن به دریای بالتیک میریزد، باعث شده استکهلم در شاخص شرایط حرارتی نیز امتیاز بالایی، برابر با ۶٫۷، بهدست آورده است، زیرا سطوح شهری در اینجا از سازوکارهای فراوان برای خنکسازی بهرهمند است.
شبکه گسترده آبراهههای شهر نیز امتیاز مناسبی در شاخص وضعیت آب، برابر با ۶٫۴، کسب کرده است که نشاندهنده سلامت و گستردگی آنهاست. در شاخص تنوع زیستی، امتیاز استکهلم ۵٫۶ ثبت شده است.