علی زیدی، نخستوزیر جدید عراق در نخستین سخنرانی رسمی خود پس از ادای سوگند در پارلمان این کشور، بر ضرورت انحصار کامل داشتن سلاح در دست دولت تاکید کرد؛ موضعی که از همان آغاز کار دولت او، پیام روشنی درباره اولویتهای امنیتی کابینه جدید بغداد مخابره میکند.
آقای زیدی روز پنجشنبه ۱۴ مه (۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) پس از آنکه به همراه شماری از وزرای پیشنهادی کابینهاش، سوگند قانون اساسی یاد کرد، اعلام کرد که دولت او اصلاح ساختار امنیتی و بازگرداندن کنترل تسلیحات به نهادهای رسمی را در صدر برنامههای خود قرار خواهد داد.
آگهی
آگهی
او گفت نگهداری و کنترل تسلیحات باید تنها در اختیار دولت باشد؛ مسئلهای که در عراق، با توجه به حضور گروههای مسلح متعدد و شبهنظامیان بانفوذ تحت حمایت ایران، از حساسیت سیاسی و امنیتی بالایی برخوردار است.
بر اساس برنامه دولت آقای زیدی که به پارلمان ارائه شده، اصلاح ساختار امنیتی کشور از اولویتهای اصلی دولت او خواهد بود. این برنامه شامل قرار دادن تسلیحات تحت کنترل دولت و همچنین تقویت توان نیروهای امنیتی است.
پیشتر دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، از انتخاب این تاجر و بانکدار سابق برای هدایت دولت عراق حمایت کرده بود.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
آقای زیدی با ۴۰ سال سن جوانترین نخستوزیر عراق به شمار میرود. وی در تاریخ ۲۷ آوریل پس از آنکه نزار آمیدی، رئیس جمهوری عراق، او را در جایگاه نخستوزیر تعیین کرد، مامور تشکیل دولت شد.
او دارای مدرک کارشناسی در رشتههای حقوق و مالی، همچنین مدرک کارشناسی ارشد در بانکداری است و عضویت کانون وکلای عراق را نیز دارد.
کابینه آقای زیدی قرار است از ۲۳ وزیر تشکیل شود، اما ترکیب نهایی آن هنوز کامل نشده است؛ زیرا احزاب اصلی عراق همچنان درباره چند وزارتخانه از جمله وزارت کشور و دفاع، در حال مذاکره هستند. پارلمان عراق در جلسه روز پنجشنبه با ۱۴ وزیر پیشنهادی او موافقت کرد.
سایر اعضای کابینه نیز پس از پایان تعطیلات در ادامه همین ماه به تصویب برسند.
دعوت به کاخ سفید
آمریکا، به عنوان یکی از بازیگران اصلی و اثرگذار در سیاست عراق، در هفتههای اخیر فشار بر بغداد را برای خلع سلاح گروههای مورد حمایت ایران که آنها را سازمانهای «تروریستی» میداند، افزایش داده است.
دولت جدید با چالش حشد شعبی، گروه تحت حمایت ایران روبهرو خواهد بود؛ ائتلافی از شبهنظامیان شیعه که بهطور اسمی زیر نظر ارتش عراق هستند اما در عمل تا حد زیادی خارج از کنترل آن عمل میکنند.
پس از لابیگری آقای ترامپ برای جلوگیری از بازگشت نوری مالکی به مقام نخستوزیری عراق، آقای زیدی که پیشینه شناختهشدهای در سیاست ندارد به عنوان گزینهای میانه و مورد مصالحه مطرح شد. حال آنکه واشنگتن بر این باور بود که آقای مالکی روابط بسیار نزدیکی با ایران دارد.
در نهایت، پس از آنکه نوری مالکی و محمد شیاع سودانی، نخستوزیر کنونی عراق که روابط خوبی هم با واشنگتن داشت، هر دو از ادامه رقابت انصراف دادند، آقای زیدی در اواخر آوریل، به عنوان نامزد اصلی مطرح شد.
آقای ترامپ در روزهای پایانی ماه آوریل با آقای زیدی گفتوگو کرد و از او خواست پس از تشکیل دولت، به کاخ سفید سفر کند.
رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرده است که در پی پایان دادن به حمایت ایران از گروههای شبهنظامی در سراسر خاورمیانه است؛ موضوعی که بهویژه پس از جنگ واشنگتن علیه ایران اهمیت بیشتری یافته است.
با وجود حمایت آقای ترامپ، آقای زیدی ناچار خواهد بود روابط میان آمریکا و ایران را متوازن نگه دارد. او همزمان با چالشهای اقتصادی جدی روبهرو خواهد بود؛ چرا که از زمان آغاز جنگ در ایران در ماه فوریه، ارسال محمولههای نفتی به شدت کاهش یافته است. عراق به طور معمول بخش عمده صادرات نفت خود را از طریق تنگه هرمز انجام میدهد.
سیاستمداران عراقی از زمان انتخابات ماه نوامبر بر سر تشکیل دولت در حال چانهزنی بودهاند. ائتلاف احزاب به رهبری آقای سودانی بیشترین آرا را به دست آورد، اما این میزان برای تشکیل مستقل دولت کافی نبود.