تنها چند روز مانده به پایان زمان آتشبسی که فقط از شدت درگیریها میان اسرائیل و گروه حزبالله لبنان کاسته و عملا نتوانست آنها را متوقف کند، سومین دور مذاکرات مستقیم میان اسرائیل و لبنان روز پنجشنبه ۱۴ مه (۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) در واشنگتن آغاز شد.
تنها چند روز مانده به پایان زمان آتشبسی که فقط از شدت درگیریها میان اسرائیل و گروه حزبالله لبنان کاسته و عملا نتوانست آنها را متوقف کند، سومین دور مذاکرات مستقیم میان اسرائیل و لبنان روز پنجشنبه ۱۴ مه (۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) در واشنگتن آغاز شد.
مقامهای لبنانی امیدوارند این گفتوگوهای دو روزه به دستیابی به یک توافق آتشبس تازه منجر شود و زمینه را برای رسیدگی به مجموعهای از مسائل پیچیده، از جمله خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان و خلع سلاح حزبالله، فراهم کند.
دولت ترامپ در تلاش است تا میان این دو همسایه به یک گشایش دیپلماتیک دست یابد؛ حال آنکه دو طرف از زمان تاسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸ میلادی تاکنون رسما در وضعیت جنگی باقی ماندهاند.
با این حال، حزبالله در این مذاکرات حضور ندارد و بهطور علنی با ورود دولت لبنان به گفتوگوهای مستقیم با اسرائیل مخالفت کرده است.
اسرائیل و این گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران، با وجود آتشبسی که با میانجیگری آمریکا در ۱۷ آوریل (۲۸ فروردین) برقرار شد، همچنان به تبادل تقریبا مداوم آتش در مرز ادامه دادهاند. این آتشبس ابتدا برای ۱۰ روز تعیین شده بود و سپس برای سه هفته دیگر تمدید شد.
گفتوگوها وارد مرحلهای جدیتر و در سطحی بالاتر شدهاند
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا که در نخستین مذاکرات اسرائیل و لبنان در واشنگتن در ماه آوریل حضور داشت، در سفر اخیر دونالد ترامپ به چین همراه او بود و در نتیجه در نشست روز پنجشنبه شرکت نکرد.
در عوض، این دور از مذاکرات نشاندهنده گامی بهسوی گفتوگوهای جدیتر است، زیرا فرستادگان بلندپایهتری از لبنان و اسرائیل در آن شرکت کردهاند؛ در حالی که جلسات مقدماتی اولیه توسط سفیران لبنان و اسرائیل در واشنگتن هدایت میشد.
نماینده لبنان در مذاکرات روز پنجشنبه، سایمون کرم، وکیل و دیپلمات پیشین و سفیر سابق این کشور در آمریکا است که روابط نزدیکی در محافل سیاسی دارد. او اخیرا نیز در گفتوگوهای غیرمستقیم لبنان با اسرائیل درباره اجرای آتشبسی که پیش از دور تازه درگیریها میان اسرائیل و حزبالله برقرار شده بود، نماینده لبنان بوده است.
در طرف اسرائیل نیز قرار بود یوسی درازنین، معاون مشاور امنیت ملی، در این نشست شرکت کند.
شکافهای بزرگ میان خواستههای دو طرف
هنوز شکافهای بزرگی میان خواستههای دو طرف در این مذاکرات مستقیم وجود دارد. مقامهای اسرائیلی بر خلع سلاح حزبالله تمرکز کردهاند و این مذاکرات را مقدمهای برای احتمال عادیسازی روابط دیپلماتیک توصیف کردهاند.
در مقابل، مقامهای لبنانی اعلام کردهاند که به دنبال یک توافق امنیتی یا آتشبسی هستند که فراتر از عادیسازی روابط نرود.
آقای ترامپ بهطور علنی خواستار دیدار میان جوزف عون، رئیس جمهوری لبنان، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شده است، در حالی که آقای عون در این مرحله از دیدار یا گفتوگوی مستقیم با آقای نتانیاهو خودداری کرده است؛ اقدامی که احتمالا در داخل لبنان با واکنش منفی روبهرو خواهد شد.
یک مقام ارشد لبنانی مطلع از مذاکرات در واشنگتن روز پنجشنبه اعلام کرد که لبنان در گام نخست خواهان برقراری یک آتشبس کامل است و پس از آن درباره خروج نیروهای اسرائیلی از خاک لبنان مذاکره خواهد کرد. به گفته او، مسئله تسلیحات حزبالله نیز در مرحله بعد و از طریق روندهای سیاسی داخلی در لبنان بررسی خواهد شد.
او گفت لبنان «بهطور جدی به دولت آمریکا تکیه دارد» تا در مذاکرات با اسرائیل برایش اهرم فشار فراهم کند و معتقد است ترامپ در تمایل خود برای کمک به لبنان «صادق» است.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این مقام ناشناس به خیرگزاری آسوشیتدپرس گفت زمانی که ترامپ و عون اخیرا گفتوگو کردند، ترامپ برای دیدار یا گفتوگوی عون با نتانیاهو فشاری وارد نکرد و زمانی که عون دلایل خود برای خودداری را توضیح داد، ترامپ برخوردی همراه با درک داشت.
به گفته این مقام، آقای عون به آقای ترامپ توضیح داده است که اگر به واشنگتن سفر کند و با آقای نتانیاهو دست بدهد اما مذاکرات بعدا شکست بخورد، این موضوع میتواند در داخل لبنان تبعات سیاسی به همراه داشته باشد و حتی به اعتبار آقای ترامپ نیز لطمه بزند.
آقای عون به آقای ترامپ گفته است اگر لبنان و اسرائیل به یک توافق امنیتی برسند، او به کاخ سفید خواهد رفت و آن را رسما آغاز خواهد کرد؛ موضوعی که ترامپ در واکنش به آن گفته است: «این را دوست دارم.»
اسرائیل طوری مذاکره میکند که گویی حزب الله وجود ندارد
به گفته این مقام، در صورتی که اسرائیل با آتشبس موافقت کرده و از مناطق اشغالی در جنوب لبنان عقبنشینی کند، حزبالله نیز ممکن است با طرحی موافقت کند که بر اساس آن تسلیحات خود را به ارتش لبنان تحویل دهد؛ بهطوری که بخشی از این سلاحها توسط ارتش نگهداری و بخشی دیگر منهدم شود. در قالب این طرح همچنین امکان بررسی پیوستن برخی نیروهای حزبالله به ارتش لبنان در صورت داشتن شرایط لازم وجود خواهد داشت.
در همین حال، یخیل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا، در گفتوگو با وبسایت خبری اسرائیلی «والا نیوز» در روز پنجشنبه گفت اسرائیل هدف دارد «برای دستیابی به صلح کامل؛ شامل مرزها، سفارتخانهها، ویزاها، گردشگری و همه چیز، مذاکره کند، گویی حزبالله وجود ندارد.»
با وجود تاکید مقامهای لبنانی مبنی بر اینکه عادیسازی روابط دیپلماتیک در حال حاضر روی میز نیست، او گفت باور دارد «میتوان ظرف چند ماه به چنین توافقی رسید». با این حال افزود: «این موضوع مشروط به موفقیت مسیر دوم است، یعنی برچیدن حزبالله.»
آمار کشتهها و زخمیهای دو طرف
مذاکرات روز پنجشنبه تنها چند ساعت پس از آن آغاز شد که یک پهپاد حزبالله در داخل اسرائیل منفجر شد و سه غیرنظامی را زخمی کرد که حال دو نفر از آنها وخیم گزارش شده است. به گفته جمعیت امدادرسانی ستاره داوود سرخ اسرائیل، این نخستین مورد از زخمی شدن غیرنظامیان در اثر حملات حزبالله از زمان برقراری آتشبس بوده است.
اسرائیل نیز به حملات خود در خاک لبنان ادامه داده است. روز چهارشنبه، ارتش اسرائیل به هفت خودرو در لبنان حمله کرد که سه مورد از آنها در بزرگراه اصلی در جنوب بیروت قرار داشت؛ حملاتی که به گفته وزارت بهداشت لبنان، ۱۲ کشته از جمله یک زن و دو کودک بر جای گذاشت. همچنین در حملات بعدی در جنوب لبنان، ۱۰ نفر دیگر از جمله شش کودک جان خود را از دست دادند.
وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد که از زمان آغاز جنگ در ۲ مارس (۱۱ اسفند ۱۴۰۵) تاکنون ۲ هزار و ۸۹۶ نفر در این کشور جان باختهاند؛ از این تعداد حدود ۴۰۰ نفر پس از اجرای آتشبس اسمی کشته شدهاند و ۸ هزار و ۸۲۴ نفر نیز زخمی شدهاند. در سوی دیگر، ۱۸ سرباز اسرائیلی، دو غیرنظامی در داخل اسرائیل و یک پیمانکار دفاعی در جنوب لبنان نیز کشته شدهاند.