نشست بریکس در دهلی‌نو؛ وزرای خارجه زیر سایه جنگ ایران و تنش در خلیج فارس گردهم آمدند

این نشست در شرایطی برگزار می‌شود که اعضای این گروه بر سر جنگ ایران اختلاف نظر دارند و بی‌ثباتی اقتصاد جهانی به دلیل افزایش قیمت نفت و انرژی، نگرانی‌ و فشارها را بر این گروه افزایش داده است.

آگهی

آگهی

کشورهای ایران و روسیه، وزیران امور خارجه خود یعنی عباس عراقچی و سرگئی لاوروف را به این نشست اعزام کردند، اما کشور چین به دلیل همزمانی سفر دونالد ترامپ به پکن، به‌جای وزیر امور خارجه خود، سفیرش شو فی‌هونگ را برای حضور در این نشست فرستاد.

هند که سومین واردکننده بزرگ نفت در جهان است، معمولا حدود نیمی از نفت خام مورد نیاز خود را از مسیر تنگه هرمز وارد می‌کند.

به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

آمارهای حمل‌ونقل دریایی و واردات نشان می‌دهد هند برای جبران کاهش عرضه نفت، دوباره به سراغ شرکای سنتی خود رفته، همکاری با برخی شرکای تازه را توسعه داده و خرید از تامین‌کننده‌هایی را که سال‌ها کنار گذاشته بود، از سر گرفته است.

مهم‌ترین جایگزین هند برای جبران کمبود نفت، نفت خام روسیه بوده است؛ منبعی که دهلی‌نو بخش زیادی از سال گذشته تلاش داشت تحت فشار تعرفه‌های سنگین آمریکا، وابستگی خود به آن را کمتر کند.

سوبرامانيامجایشانکار، وزیر خارجه هند در سخنان افتتاحیه خود گفت که «ما در مقطعی گرد هم آمده‌ایم که روابط بین‌الملل دستخوش تغییرات قابل توجهی است» و افزود کشورهای نوظهور و در حال توسعه به‌طور فزاینده‌ای انتظار دارند بریکس نقشی «سازنده و ثبات‌بخش» ایفا کند..

وزارت خارجه هند اعلام کرد که این کشور در اواخر سال جاری میلادی نیز میزبان نشست سران خواهد بود.

ایران از بریکس خواست آمریکا و اسرائیل را محکوم کند

عباس عراقچی در این نشست از کشورهای عضو بریکس خواست آمریکا و اسرائیل را به دلیل «تجاوز غیرقانونی» علیه ایران محکوم کنند. او همچنین از اعضای این گروه و دیگر کشورها خواست «برای توقف جنگ‌طلبی، دست به اقدام‌ عملی» بزنند و به آنچه مصونیت از مجازات در قبال نقض منشور سازمان ملل توصیف کرد، پایان دهند.

عباس عراقچی همچنین از اعضای بریکس خواست از «سیاسی کردن نهادهای بین‌المللی» دست بردارند. او گفت ایران از حمایتی که کشورهای بریکس نشان داده‌اند قدردانی می‌کند، اما خواستار اقدام قاطعانه‌تر آن‌ها شد.

او گفت: «ضروری است همه ما تلاش‌های خود را برای پایان دادن به این حس برتری‌طلبی و مصونیت از مجازات از سوی ایالات متحده تشدید کنیم؛ تصوری که در جهان امروز جایی ندارد.»

اختلاف نظر میان اعضا همزمان با توسعه بریکس

بریکس ابتدا در سال ۲۰۰۹ توسط برزیل، روسیه، هند و چین شکل گرفت تا مجموعه‌ای از اقتصادهای بزرگ نوظهور باشد و به‌عنوان موازنه‌ای در برابر نهادهای غربی مانند گروه هفت عمل کند. آفریقای جنوبی در سال ۲۰۱۰ به این گروه پیوست و بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت مصر، اتیوپی، ایران و امارات گسترش پیدا کرد. اندونزی نیز در سال ۲۰۲۵ به عضویت کامل این بلوک درآمد.

بزرگ‌تر شدن بریکس چالش‌های تازه‌ای به همراه داشته است، زیرا رقابت میان منافع منطقه‌ای اعضا باعث شده رسیدن به یک موضع مشترک دشوارتر شود.

هند و چین همچنان بر سر نفوذ در منطقه رقابت دارند و کشورهای عضو بریکس نیز در نوع رابطه با غرب دیدگاه‌های متفاوتی دارند. جنگ روسیه در اوکراین هم این شکاف‌ها و اختلاف‌ها را بیشتر نمایان کرده است.

این اختلافات هم‌زمان با تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه بیش از پیش عمیق‌تر شده است.

معاون وزیر امور خارجه ایران روز چهارشنبه اعلام کرد اختلاف نظر اعضای بریکس درباره این درگیری، مانع شکل‌گیری یک موضع مشترک در این گروه شده است.

کاظم غریب‌آبادی به خبرگزاری «پرس تراست هند» گفت «یک کشور عضو» خواستار گنجاندن عباراتی برای محکوم کردن ایران بوده است و همین موضوع تلاش‌ها برای ایجاد اجماع در این گروه را پیچیده کرده است.

غریب‌آبادی گفت: «ما می‌خواهیم ریاست هند بر بریکس موفق باشد. ارسال این پیام به جهان که بریکس دچار اختلاف است، رویکرد مناسبی نیست. یک کشور بر محکوم کردن ایران اصرار دارد.»