والاستریت ژورنال در گزارشی درباره تلاشهای تازه دیپلماتیک میان ایران و آمریکا مینویسد دو کشور با میانجیگری در حال کار روی یک توافق اولیه هستند که میتواند به پایان درگیریها و آغاز مذاکرات رسمی منجر شود، اما همزمان اختلافهای جدی و تهدیدهای نظامی همچنان پابرجاست.
بر اساس این گزارش، ایران و آمریکا در حال کار با میانجیها برای نهایی کردن یک «یادداشت تفاهم ۱۴ بندی» هستند؛ سندی که قرار است چارچوبی برای یک دوره یکماهه مذاکره بهمنظور پایان دادن به جنگ فراهم کند. منابع آگاه گفتهاند این مذاکرات ممکن است از اوایل هفته آینده در اسلامآباد از سر گرفته شود.
آگهی
آگهی
به گفته همین منابع، ایران اکنون نسبت به گذشته انعطاف بیشتری نشان داده و آمادگی خود را برای گفتوگو درباره برنامه هستهای اعلام کرده؛ موضوعی که پیشتر با مقاومت بیشتری از سوی تهران مواجه بود.
ترامپ از پیشرفت میگوید، اما تهدید هم میکند
دونالد ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد که آمریکا «گفتوگوهای خوبی» با مذاکرهکنندگان ایرانی داشته و مدعی شد تهران پذیرفته بهدنبال سلاح هستهای نباشد. این در حالی است که ایران همواره تاکید کرده فعالیتهای هستهایاش اهداف صلحآمیز دارد.
ترامپ در عین حال در پیامی در شبکههای اجتماعی هشدار داد که اگر ایران به توافق تن ندهد، حملات نظامی از سر گرفته خواهد شد. او گفت در صورت توافق، «خشم بزرگ» پایان مییابد و تنگه هرمز برای همه باز خواهد شد، اما در غیر این صورت «بمباران آغاز میشود».
اختلافهای حلنشده؛ از غنیسازی تا تحریمها
با وجود پیشرفتهای گزارششده، چند موضوع کلیدی همچنان حلنشده باقی مانده و میتواند مذاکرات را پیچیده کند. از جمله این موارد میتوان به مدت توقف غنیسازی اورانیوم، احتمال خروج ذخایر اورانیوم غنیشده از ایران، نحوه کاهش یا لغو تحریمها و همچنین ادعای ایران درباره نقش دائمی خود در نظارت بر تنگه هرمز اشاره کرد.
مقامهای آمریکایی همچنین خواهان گنجاندن بندهایی در توافق هستند که در صورت نقض آن از سوی ایران، توقف غنیسازی برای مدت طولانیتری تمدید شود. از دیگر خواستههای واشینگتن، ممنوعیت فعالیت تأسیسات زیرزمینی هستهای و انجام بازرسیهای فوری و سرزده است.
در عین حال، یک مقام ایرانی گفته یکی از پیشنهادها این بوده که ایران برای ۱۲ تا ۱۵ سال غنیسازی را متوقف کند و پس از آن اجازه داشته باشد در سطح ۳.۶۷ درصد که معادل میزانی است که در برجام توافق شده بود، غنی سازی کند؛ هرچند ترامپ گفته چنین گزینهای «بخشی از توافق نیست».
تنگه هرمز؛ محور تنش و مذاکره
بر اساس سند در حال تدوین، قرار است ایران در طول دوره مذاکرات، فشار خود بر تنگه هرمز را کاهش دهد و در مقابل، آمریکا نیز محاصره دریایی علیه ایران را تا حدی عقبنشینی کند.
با این حال، شرایط میدانی همچنان پرتنش است. سپاه پاسداران به کشتیها هشدار داده که عبور بدون مجوز از تنگه ممکن است با هدف قرار گرفتن همراه باشد. در یک مورد، پیامی ضبطشده به کشتیها هشدار داده که هر شناوری که بدون مجوز وارد شود «هدف قرار خواهد گرفت».
همزمان، ارتش آمریکا اعلام کرده یک نفتکش با پرچم ایران را که قصد نقض محاصره دریایی را داشته متوقف کرده است.
شکست تلاش آمریکا برای بازگشایی تنگه
این تحولات پس از آن رخ میدهد که آمریکا تلاش کرد با عملیات نظامی، مسیر عبور کشتیها در تنگه هرمز را باز کند. این عملیات شامل پاکسازی مینهای دریایی و اعزام ناوها و هواپیماها برای مقابله با حملات موشکی، پهپادی و قایقهای تندرو بود.
اما این تلاش به نتیجه نرسید و در نهایت ترامپ آن را متوقف کرد تا فرصت بیشتری به روند مذاکرات داده شود.
واکنش ایران و موضع در سازمان ملل
نمایندگی ایران در سازمان ملل اعلام کرده تنها راهحل واقعی در تنگه هرمز «پایان دائمی جنگ، لغو محاصره دریایی و بازگشت عبور عادی کشتیها» است. تهران همچنین آمریکا را متهم کرده که از مفهوم «آزادی ناوبری» برای توجیه اقدامات غیرقانونی استفاده میکند.
در همین حال، سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته تهران در حال بررسی پیشنهاد آمریکا است و پس از تکمیل این بررسی، پاسخ خود را از طریق میانجیها اعلام خواهد کرد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
انتشار خبر پیشرفت مذاکرات تاثیر فوری بر بازارهای جهانی داشت؛ بهطوری که قیمت نفت برنت بیش از ۷ درصد کاهش یافت و به حدود ۱۰۱ دلار در هر بشکه رسید که پایینترین سطح آن در هفتههای اخیر بود.