صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) در گزارشی تازه هشدار داد که تداوم محدودیتها بر آموزش دختران و اشتغال زنان در افغانستان میتواند تا سال ۲۰۳۰ به از دست رفتن بیش از ۲۵ هزار معلم و نیروی درمانی زن منجر شود؛ روندی که پیامدهای جدی برای آموزش، سلامت و آینده اقتصادی این کشور خواهد داشت.
صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرد افغانستان در صورت ادامه محدودیتها بر آموزش دختران و اشتغال زنان، تا سال ۲۰۳۰ با خطر از دست دادن حدود ۲۰ هزار معلم زن و ۵۴۰۰ نیروی بهداشت و درمان مواجه خواهد شد.
آگهی
آگهی
بر اساس تحلیل جدید این نهاد با عنوان «هزینه بیعملی در قبال آموزش دختران و مشارکت زنان در نیروی کار در افغانستان»، سهم زنان در خدمات دولتی این کشور از ۲۱ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۱۷.۷ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. این گزارش هشدار میدهد کاهش تعداد زنان متخصص در مدارس و مراکز درمانی، پیامدهای ویرانگری برای آموزش کودکان، شاخصهای سلامت و فرصتهای آینده آنان خواهد داشت.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
طبق این گزارش، محدودیتها بر آموزش و اشتغال زنان سالانه حدود ۸۴ میلیون دلار از تولید اقتصادی افغانستان را کاهش میدهد و این زیان با تداوم این وضعیت بهمرور افزایش خواهد یافت.
یونیسف تاکید کرده است که حذف زنان از دو بخش حیاتی آموزش و بهداشت که از معدود حوزههای مجاز برای اشتغال آنان محسوب میشود، بهطور مستقیم به کودکان آسیب میزند، چرا که به کاهش حضور دختران در مدارس و محدود شدن خدمات درمانی برای زنان و کودکان منجر میشود. این مسئله بهویژه در حوزه سلامت اهمیت بیشتری دارد، زیرا در بسیاری از موارد، شرایط اجتماعی مانع مراجعه زنان به پزشکان مرد میشود و کاهش کادر درمانی زن، دسترسی به خدمات سلامت مادران و نوزادان را بهشدت محدود میکند.
درخواست لغو ممنوعیت آموزش متوسطه برای دختران
کاترین راسل، مدیر اجرایی یونیسف، در اینباره گفت: «افغانستان نمیتواند از دست دادن معلمان، پرستاران، پزشکان، ماماها و مددکاران اجتماعی آینده را تحمل کند. اگر دختران همچنان از آموزش محروم بمانند، چنین واقعیتی در انتظار این کشور خواهد بود.» او از مقامهای حاکم خواست ممنوعیت آموزش متوسطه برای دختران را لغو کنند و از جامعه جهانی نیز خواست حمایت خود از حق آموزش دختران را ادامه دهد.
این گزارش به «بحران دوگانه» در افغانستان اشاره میکند، بحرانی که از یکسو نیروهای متخصص زن در حال خروج از چرخه کار هستند و از سوی دیگر، نسل جدید دختران از آموزش محروم شده و امکان جایگزینی این نیروها را از دست میدهد. به گفته یونیسف، هر سال تأخیر در رفع این محدودیتها، یک نسل دیگر از نیروهای متخصص را از بین میبرد.
از زمان ممنوعیت آموزش متوسطه برای دختران در سپتامبر ۲۰۲۱، بیش از یک میلیون دختر از حق تحصیل محروم شدهاند. این در حالی است که افغانستان پیش از آن نیز یکی از پایینترین نرخهای سواد زنان در جهان را داشت. این تحلیل نشان میدهد در صورت ادامه این ممنوعیت تا سال ۲۰۳۰، بیش از دو میلیون دختر از دسترسی به آموزش فراتر از مقطع ابتدایی محروم خواهند شد.
هماکنون نیز آثار این محدودیتها در نظام آموزشی مشهود است؛ بهطوری که تعداد معلمان زن در آموزش پایه بیش از ۹ درصد کاهش یافته و از حدود ۷۳ هزار نفر در سال ۲۰۲۲ به حدود ۶۶ هزار نفر در سال ۲۰۲۴ رسیده است.
با وجود این محدودیتها، یونیسف اعلام کرده که همچنان به حمایت از آموزش کودکان در افغانستان ادامه میدهد. در سال ۲۰۲۵، بیش از ۳.۷ میلیون کودک در مدارس دولتی از کمکهای اضطراری بهرهمند شدند. همچنین ۴۴۲ هزار کودک که ۶۶ درصد آنان دختر بودند، از برنامههای آموزشی مبتنی بر جامعه استفاده کردند و ۲۳۲ مدرسه نیز ساخته یا بازسازی شده است.
یونیسف در پایان خواستار اقدام فوری برای بازگرداندن حق آموزش دختران در مقاطع متوسطه و عالی و تداوم سرمایهگذاری در آموزش ابتدایی شد و تاکید کرد این اقدامات برای آینده سلامت، آموزش و اقتصاد افغانستان حیاتی است.
کاترین راسل در پایان هشدار داد: «محروم کردن دختران افغان از آموزش متوسطه، کل یک کشور را از ظرفیتهایش محروم میکند؛ این اقدام دختران، خانوادهها و جوامع را در فقر نگه میدارد، شاخصهای سلامت را تضعیف میکند و موتوری اقتصادی را که یک نسل تحصیلکرده از زنان میتواند به حرکت درآورد، خاموش میکند.»