در این مقاله، یورنیوز نگاهی به سیاستمدارانی که بیشترین بار در طی تاریخ هدف ترور و سوقصد قرار گرفتهاند، انداخته است. در صدر این رهبران، فیدل کاسترو، رهبر کوبا قرار دارد که بیش از ۶۰۰ بار مورد هدف ترور قرار گرفته است.
در پی حمله یک مرد مسلح به ضیافت سالانه خبرنگاران کاخ سفید در واشنگتن که به زخمی شدن یک مأمور سرویس مخفی انجامید و باعث تخلیه دونالد ترامپ و مقامات ارشد ایالات متحده از جمله جیدی ونس، معاون رئیس جمهور شد، یورونیوز در گزارشی به بررسی رهبرانی در جهان پرداخته که هدف بیشترین تعداد سوءقصد در تاریخ بودهاند.
آگهی
آگهی
در حمله اخیر به محل برگزاری مراسم انجمن خبرنگاران کاخ سفید در هتل واشنگتن هیلتون در واشنگتن، مردی مسلح، پیش از آنکه مهار و بازداشت شود، چندین گلوله شلیک کرد. یک مأمور سرویس مخفی هدف اصابت گلوله قرار گرفت، اما بهدلیل پوشیدن جلیقه ضدگلوله، زنده ماند.
مظنون که «کول توماس آلن» ۳۱ ساله معرفی شده، فارغالتحصیل مهندسی مکانیک از مؤسسه فناوری کالیفرنیا است و در سال ۲۰۲۵ مدرک کارشناسی ارشد علوم کامپیوتر خود را از دانشگاه ایالتی کالیفرنیا دریافت کرده است.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
گزارشها حاکی است او دقایقی پیش از حمله، نوشتههایی برای اعضای خانوادهاش ارسال کرده و در آن خود را «یک قاتل فدرال دوستانه» نامیده و نارضایتیهای خود از سیاستهای دولت ترامپ را فهرست کرده بود.
این حمله، سومین مورد از تلاشهای مشکوک برای ترور ترامپ در کمتر از دو سال گذشته است. نخستین سوءقصد به دونالد ترامپ، تیراندازی در ژوئیه سال ۲۰۲۴ در یک تجمع انتخاباتی در ایالت پنسیلوانیا بود که طی آن گلوله از کنار گوش او عبور کرد، و دو ماه بعد نیز یک فرد مسلح به زمین گلف او در وست پالم بیچ وارد شد.
این رخداد بار دیگر این پرسش تاریخی را مطرح میکند که افرادی که قصد ترور رهبران را دارند، تا چه اندازه به موفقیت نزدیک میشوند؟
فیدل کاسترو: ۶۳۸ بار سوءقصد
فابیان اسکالانته، رئیس دستگاه اطلاعاتی کوبا که سالها مسئول حفاظت از فیدل کاسترو بود، تعداد طرح سوءقصد علیه رئیسجمهور کوبا را بین ۶۳۴ تا ۶۳۸ مورد برآورد کرده است.
کتاب او با عنوان «۶۳۴ راه برای کشتن فیدل کاسترو» منتشر شده و یک مستند در شبکه «کانال ۴» در سال ۲۰۰۶ این رقم را ۶۳۸ بار اعلام کرده است.
با این حال، این آمار مورد مناقشه قرار گرفته است. کمیته «چرچ» سنای آمریکا در تحقیقات سال ۱۹۷۵ خود درباره سوءاستفادههای سیا، دستکم تنها هشت تلاش تأییدشده برای ترور را بین سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۵ ثبت کرده است.
روشهای ترور شامل سیگارهای آلوده به سم بوتولینوم، صدف انفجاری کار گذاشتهشده در محل غواصی مورد علاقه کاسترو، لباس غواصی آلوده، و تلاش یک مأمور سیا برای مسموم کردن میلکشیک شکلاتی او در هتل هاوانا لیبره بود.
با این حال مجموعه ای از اتفاقات جان او را نجات دادند از جمله آن که کپسول حاوی سم به قفسه فریزر چسبید و هنگام تلاش برای برداشتن آن شکست. همچنین ماریتا لورنز، معشوقه سابق کاسترو، قرصهای حاوی سم بوتولینوم را در ظرف کرم سرد به هاوانا منتقل کرد، اما پیش از استفاده، این قرصها حل شدند.
کاسترو که در سال ۲۰۰۸ داوطلبانه از قدرت کنارهگیری کرد، در سال ۲۰۱۶ در سن ۹۰ سالگی درگذشت.
زوغو یکم، پادشاه آلبانی: ۵۵ سوءقصد
زوغو یکم، رهبر آلبانی بین اواسط دهه ۱۹۲۰ تا اشغال آلبانی توسط ایتالیا در سال ۱۹۳۹ از بیش از ۵۵ سوءقصد ثبتشده جان سالم بهدر برد؛ رقمی که پس از آمار تأییدنشده مربوط به کاسترو، بیشترین تعداد در میان رهبران ثبتشده جهان محسوب میشود.
برخی برآوردها تعداد دشمنیهای شخصی علیه او را تا حدود ۶۰۰ مورد اعلام کردهاند.
در سال ۱۹۲۴، او در راهروهای پارلمان آلبانی سه بار هدف گلوله قرار گرفت، اما از دریافت کمک پزشکی خودداری کرد و در حالی که هنوز خونریزی داشت، برای نمایندگان سخنرانی کرد.
در فوریه ۱۹۳۱، دو مهاجر آلبانیایی هنگام خروج او از اجرای اپرای «پاگلیاچی» در اپرای دولتی وین به سوی او تیراندازی کردند.
دستیار نظامی او کشته شد، اما زوغو یکم با کشیدن اسلحه خود به تیراندازی پاسخ داد.
او بهعنوان فردی سیگاری افراطی شناخته میشد که گفته میشود روزانه حدود ۲۰۰ نخ سیگار میکشید. وی در سال ۱۹۶۱ در پاریس به مرگ طبیعی درگذشت.
آدولف هیتلر: ۴۲ سوءقصد
مورخان دستکم ۴۲ طرح برای ترور آدولف هیتلر ثبت کردهاند، هرچند با توجه به موارد ثبتنشده، احتمال میرود این رقم بیشتر باشد.
این تلاشها از دانشجوی الهیات سوئیسی که هیتلر را در سراسر آلمان دنبال میکرد تا یک نجار به نام گئورگ الزر را شامل میشود که ماهها صرف خالی کردن یک ستون چوبی در یک سالن آبجوفروشی در مونیخ کرد تا آن را با مواد منفجره پر کند.
در ۲۰ ژوئیه ۱۹۴۴، سرهنگ کلاوس فون اشتاوفنبرگ یک کیف حاوی بمب را به جلسه نظامی در مقر «لانه گرگ» هیتلر در پروس شرقی برد. او کیف را زیر میز کنار هیتلر گذاشت و اتاق را ترک کرد. هیتلر زنده ماند زیرا سرهنگ هاینتس برانت، کیف را جابهجا کرده بود و تیر چوبی ضخیم میز بخش عمده انفجار را جذب کرد.
برانت کشته شد و هیتلر دچار پارگی پرده گوش و سوختگی جزئی شد. او در آوریل ۱۹۴۵ همزمان با پیشروی نیروهای متفقین به برلین، خودکشی کرد.
شارل دوگل: ۳۱ سوءقصد
۳۱ تلاش برای ترور شارل دوگل ثبت شده که بیشتر آنها توسط سازمان ارتش مخفی (OAS)، یک گروه شبهنظامی راستگرا و مخالف استقلال الجزایر، انجام شده است. در ۲۲ اوت ۱۹۶۲، یک تیم ۱۲ نفره در حومه پاریس به خودروی ریاستجمهوری او تیراندازی کردند.
از ۱۸۷ گلوله شلیکشده، ۱۴ گلوله به خودرو اصابت کرد، اما دوگل و همسرش سالم ماندند و خودرو با لاستیکهای آسیبدیده از محل دور شد.
دوگل همان شب به نخستوزیر خود گفت: «چقدر بد تیراندازی میکنند.»
او در سال ۱۹۷۰ بر اثر پارگی آئورت در خانهاش درگذشت.
یاسر عرفات: ۱۳ سوءقصد
یاسر عرفات، رهبر فلسطینی، در طول دههها رهبری سازمان آزادیبخش فلسطین (PLO)، هدف تلاشهای متعددی برای ترور از سوی سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل، گروههای رقیب فلسطینی و دیگران قرار گرفت.
او در سال ۱۹۸۲ از یک حمله هوایی اسرائیل جان سالم بهدر برد؛ حملهای که افراد دیگری را در همان ساختمان کشت. همچنین در سال ۱۹۹۲ از سقوط هواپیما در صحرای لیبی نجات یافت.
عرفات در نوامبر ۲۰۰۴ در شرایطی درگذشت که همچنان مورد اختلاف است. بعدها دانشمندان سوئیسی آثاری از پلونیوم-۲۱۰ در وسایل شخصی او یافتند، اما اینکه آیا او مسموم شده بود یا نه، همچنان نامشخص باقی مانده است.
معمر قذافی: ۵ سوءقصد
معمر قذافی، رهبر لیبی، از یک تلاش برای کودتا در سال ۱۹۶۹، حمله با مسلسل به کاروانش در سال ۱۹۸۴ و حمله هوایی آمریکا به مقر بابالعزیزیه در سال ۱۹۸۶ که به کشته شدن دخترخواندهاش انجامید، جان سالم بهدر برد.
او همچنین از چندین توطئه داخلی و یک عملیات مشکوک اطلاعاتی بریتانیا در دهه ۱۹۹۰ نجات یافت. قذافی در نهایت در اکتبر ۲۰۱۱ پس از دستگیری در نزدیکی سرت، توسط نیروهای شورشی کشته شد.
آبراهام لینکلن: ۵ سوءقصد
آبراهام لینکلن در ۱۴ آوریل ۱۸۶۵ در پی توطئهای به رهبری جان ویلکس بوث ترور شد؛ فردی که پیشتر نیز دو طرح ربایش ناموفق را سازماندهی کرده بود.
حادثهای در سال ۱۸۶۴ که در آن گلولهای از کلاه لینکلن در جریان یک سواری شبانه عبور کرد، گاه بهعنوان سوءقصد ذکر میشود، هرچند عمدی بودن آن مورد تردید است.
طرح موسوم به «توطئه بالتیمور» در سال ۱۸۶۱ نیز که ادعا میشود هدفش ترور لینکلن پیش از مراسم تحلیف بوده، از سوی برخی تاریخنگاران بهدلیل نبود شواهد قابلاعتماد زیر سؤال رفته است.
در مجموع، تعداد تلاشهای قطعی پیش از ترور او دو یا سه مورد برآورد میشود.
ژوزف استالین: ۴ سوءقصد
اسناد شوروی از دستکم چهار طرح برای ترور ژوزف استالین، رهبر اتحاد جماهیر شوروی، خبر میدهند؛ از جمله تلاش یک دانشجوی ۱۹ ساله در سال ۱۹۳۱ و چندین توطئه در دوران جنگ جهانی دوم.
با توجه به ماهیت محرمانه نظام شوروی، احتمال میرود تعداد واقعی این تلاشها بیشتر از موارد ثبتشده باشد.
بنیتو موسولینی: ۴ سوءقصد
چهار نفر در فاصله ۱۳ ماه، بین نوامبر ۱۹۲۵ تا اکتبر ۱۹۲۶، تلاش کردند بنیتو موسولینی، رهبر فاشیست ایتالیا، را ترور کنند.
تیتو زانیبونی، نماینده سابق سوسیالیست، در اتاقی در هتلی مشرف به کاخ کیجی، با یک تفنگ مجهز به دوربین مستقر شده بود، اما پیش از حضور موسولینی بازداشت شد.
در آوریل ۱۹۲۶، ویولت گیبسون، دختر ۵۰ ساله صدراعظم ایرلند، در میدان کامپیدولیو رم از فاصله نزدیک به موسولینی شلیک کرد. گلوله از کنار بینی او گذشت، اما او تنها با یک باند ادامه برنامههایش را دنبال کرد.
در سپتامبر ۱۹۲۶، آنارشیستی به نام جینو لوچتی بمبی به سوی خودروی موسولینی پرتاب کرد که پس از برخورد منحرف شد و منفجر گردید و رهگذران را زخمی کرد.
در اکتبر همان سال، در بولونیا به خودروی روباز موسولینی شلیک شد. یک نوجوان ۱۵ ساله به نام آنتئو زامبونی توسط جمعیت دستگیر و کشته شد، اما اینکه او واقعا تیراندازی کرده بود یا نه، همچنان مورد تردید است.
هر یک از این حملات توسط رژیم موسولینی برای توجیه گسترش اختیارات اضطراری این رژیم مورد استفاده قرار گرفت.
دونالد ترامپ: ۳ سوءقصد
پیش از حادثه اخیر، دو تلاش تأییدشده برای ترور دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۴ ثبت شده بود.
در ماه ژوئیه، یک فرد مسلح در تجمع انتخاباتی در باتلر ایالت پنسیلوانیا به سوی او تیراندازی کرد که گلوله از کنار گوشش عبور کرد و ضارب توسط سرویس مخفی کشته شد.
در ماه سپتامبر، فردی با یک تفنگ در نزدیکی زمین گلف ترامپ در وست پالم بیچ فلوریدا بازداشت شد.
یک طرح سوم که از سوی مقامات آمریکایی به ایران نسبت داده شده بود نیز پیش از اجرا خنثی شد.
محمد رضا شاه پهلوی: ۲ سوءقصد
محمدرضا شاه پهلوی، آخرین پادشاه ایران، دستکم دو بار هدف سوءقصد قرار گرفت که هر دو بار از این حملات جان سالم به در برد.
نخستین مورد در ۱۵ بهمن ۱۳۲۷ (۴ فوریه ۱۹۴۹) در محوطه دانشکده حقوق دانشگاه تهران رخ داد. در این حادثه، ناصر فخرآرایی با شلیک چند گلوله از فاصله نزدیک به سمت شاه اقدام به ترور کرد. با وجود شلیک پنج گلوله، شاه آسیبی جدی ندید؛ گلوله ششم در سلاح گیر کرد و مهاجم نیز در ادامه توسط نیروهای حاضر کشته شد.
بر اساس روایتهای تاریخی، شاه در آن روز بهدلیل تغییر غیرمنتظره در برنامه صبحگاهی و تأخیر در خروج از کاخ، از مسیر معمول خود خارج شده بود؛ و خود پشت فرمان نشسته بود، موضوعی که باعث شد شرایط پیشبینیشده مهاجم به هم بخورد. فخرآرایی پنج گلوله شلیک کرد، اما هیچیک به شاه اصابت نکرد. گلوله ششم در سلاح گیر کرد و شلیک نشد. فخرآرایی توسط نیروهای گارد هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد. محمدرضا شاه در این حادثه آسیبی ندید. پس از این واقعه، شاه مدتی شخصا رانندگی خودرو را ادامه داد و آن را بهعنوان نشانهای از «شانس نجات» تلقی میکرد.
دومین سوءقصد در کاخ مرمر تهران به تاریخ(۲۱ فروردین ۱۳۴۴ / ۱۰ آوریل ۱۹۶۵)رخ داد. در این حادثه، سربازی به نام رضا شمسآبادی در حین ورود شاه به کاخ، اقدام به تیراندازی کرد. در جریان این حمله، چند گلوله شلیک شد که به شاه اصابت نکرد، اما دو تن از محافظان و درجهداران کاخ کشته شدند. عامل حمله نیز بلافاصله توسط نیروهای امنیتی کشته شد.
ناصرالدینشاه قاجار؛ از سوءقصدهای نافرجام تا ترور نهایی
در نخستین ترور، گروهی از بابیان در مسیر شکار به ناصرالدین شاه حمله کردند و با شلیک سه گلوله او را زخمی ساختند، اما این سوءقصد نافرجام ماند. اما سرانجام او در پنجاهمین سالگرد سلطنت خود در حرم شاه عبدالعظیم در شهر ری توسط میرزا رضای کرمانی ترور شد. این ترور در حالی انجام شد که شاه در حال برگزاری مراسم سالگرد حکومت خود بود و بر اثر اصابت گلوله جان باخت.
مظفرالدینشاه قاجار؛ ۱ سوءقصد نافرجام در سفر فرانسه
مظفرالدینشاه نیز در جریان سفر خود به اروپا، در فرانسه هدف سوءقصد یک جوان آنارشیست قرار گرفت. بر اساس روایتهای تاریخی، این فرد با استفاده از تپانچه قصد داشت به شاه شلیک کند. با این حال این اقدام نافرجام ماند و شاه از این حمله جان سالم به در برد.