همزمان با تشدید بحران در خاورمیانه و ادامه جنگ ایران با ائتلاف آمریکا و اسرائیل، چین تلاشهای دیپلماتیک خود را برای مدیریت تنشها تشدید کرد.
گزارشها حاکی است که چین میزبان مجموعهای از دیدارهای دیپلماتیک با حضور کشورهایی چون روسیه، امارات عربی متحده و اسپانیا است؛ نشستهایی که بیشتر بر بحران تنگه هرمز و جنگ ایران متمرکز بوده و نشاندهنده تلاش پکن برای ایفای نقش میانجی در این بحران است.
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در دیدار با شیخ خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی، بر لزوم پایبندی به حقوق بینالملل برای تحقق صلح در خاورمیانه تاکید کرد و هشدار داد که «نباید اجازه داد جهان به قانون جنگل بازگردد.»
این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که تنشها پس از شکست مذاکرات میان واشنگتن و تهران افزایش یافته و ایالات متحده با اعمال محاصره دریایی علیه ایران، بحران در تنگه هرمز را وارد مرحله جدیدی کرده است؛ اقدامی که با واکنش تند تهران و نگرانی گسترده بینالمللی مواجه شده است.
در همین حال، رئیس جمهور چین با انتقاد از محاصره تنگه هرمز، این اقدام را مغایر با منافع جامعه جهانی دانسته و خواستار خویشتنداری و حلوفصل دیپلماتیک بحران شده است.
شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در جریان دیدار با ولیعهد ابوظبی، از یک نقشه راه چهارگانه برای دستیابی به صلح پایدار در منطقه رونمایی کرد. این ابتکار دیپلماتیک مطابق گزارش خبرگزاری رسمی شینهوا، بر چهار رکن اساسی استوار است که عبارتند از:
- حفظ همزیستی مسالمتآمیز منطقهای
- احترام به حاکمیت ملی کشورها
- هماهنگی میان امنیت و توسعه
- صیانت از نظم بینالملل بر پایه قوانین مشترک
همزمان، پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا که در سفر به پکن به سر میبرد، چین را بازیگری کلیدی در حل بحرانهای جاری از جمله جنگ ایران و وضعیت تنگه هرمز توصیف کرد و گفت: «یافتن طرفی جز چین برای کمک به حل این وضعیت بسیار دشوار است.»
او همچنین با انتقاد صریح از وضعیت موجود، اعلام کرد: «حقوق بینالملل امروز اساسا توسط دولت اسرائیل نقض میشود»، و در عین حال واکنش ایران را نیز «کاملا غیرقانونی» خواند.
حضور همزمان مقامات کشورهای مختلف در پکن، از جمله نخستوزیر اسپانیا و ولیعهد ابوظبی نشاندهنده تلاش برای شکلگیری یک محور چندجانبه جهت کاهش تنشها است. بر همین اساس، گفته میشود که چین به زودی میزبان مقامهای روسیه برای برگزاری نشستهایی در مورد محاصره دریایی تنگه هرمز و جنگ علیه ایران خواهد بود.
ملحق شدن روسیه به این نشستها در شرایطی صورت میگیرد که مسکو در کنار چین مواضعی همسو در قبال بحران خاورمیانه اتخاذ کرده و دو کشور پیشتر با وتوی قطعنامه شورای امنیت برای بازگشایی تنگه هرمز، بر رویکرد دیپلماتیک و مخالفت با فشارهای یکجانبه تاکید کردهاند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
پکن، همچنین اعلام کرد که در اواخر سال جاری میلادی میزبان دومین اجلاس سران چین و کشورهای عربی خواهد بود؛ نشستی که هدف نهایی آن نهاییسازی توافقنامه تجارت آزاد با شورای همکاری خلیج فارس عنوان شده است. پکن قصد دارد با میزبانی از دومین اجلاس سران چین و اعراب در اواخر سال جاری، نفوذ دیپلماتیک خود را در منطقهای که واشنگتن دههها بازیگر بیرقیب آن بود، تثبیت کند؛ چنان که مقامهای چینی و اماراتی در جریان نشست روز سهشنبه نیز بر توسعه یک شراکت راهبردی پویا توافق کردند که فراتر از مسائل نظامی، حوزههایی چون هوش مصنوعی، انرژیهای پاک و علوم زیستی را شامل میشود.