در جریان مذاکرات اخیر ایران و آمریکا در اسلامآباد، واشنگتن پیشنهاد داده بود تهران با توقف ۲۰ ساله غنیسازی اورانیوم موافقت کند؛ پیشنهادی که به گفته منابع آگاه، با مخالفت ایران روبهرو شده و به یکی از اصلیترین موانع دستیابی به توافق تبدیل شده است.
پایگاه خبری اکسیوس در گزارشی به قلم از خبرنگار اسرائيلی خود به نقل از منابع آگاه نوشته که ایران در پاسخ به این پیشنهاد، دورهای کوتاهتر و بازهای تک رقمی را مطرح کرده است. این اختلاف، بهویژه درباره توقف کامل غنیسازی و سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالا، عامل اصلی شکست گفتوگوها عنوان شده است.
آگهی
آگهی
در همین حال، تلاشهای میانجیگران از جمله پاکستان، مصر و ترکیه برای کاهش فاصله میان دو طرف ادامه دارد تا پیش از پایان آتشبس در ۲۱ آوریل، زمینه ازسرگیری مذاکرات فراهم شود.
همزمان، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا با اعلام محاصره دریایی ایران، تلاش کرده فشار بیشتری بر تهران وارد کند و اهرمهای خود در مذاکرات را تقویت کند. یک مقام آمریکایی در این باره گفت: «ارتباط میان آمریکا و ایران همچنان ادامه دارد و حرکت رو به جلو برای رسیدن به توافق وجود دارد.»
آقای ترامپ نیز روز دوشنبه در کاخ سفید گفت مقامهایی از ایران با واشنگتن تماس گرفتهاند و «میخواهند به توافق برسند.»
پشت پرده مذاکرات؛ اختلاف بر سر اورانیوم و داراییها
باراک رواید، خبرنگار نزدیک به مقامهای دولت اسرائيل در گزارش خود به نقل از منابع مطلع نوشته است که موضوع توقف غنیسازی، یکی از اصلیترین محورهای مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان بوده است. به گفته یکی از این منابع، آمریکا پیشنهاد داده بود توقف حداقل ۲۰ ساله غنیسازی با مجموعهای از محدودیتهای دیگر همراه شود.
همچنین واشنگتن خواستار خروج تمام اورانیوم با غنای بالا از کشور شده بود، در حالی که تهران پیشنهاد داده این مواد در قالب یک «فرآیند تحت نظارت» رقیقسازی شوند.
با وجود عدم دستیابی به توافق، طرف ایرانی تصور میکرد تا صبح یکشنبه به توافق اولیه نزدیک شده است، اما کنفرانس خبری جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، که بدون اشاره به پیشرفت مذاکرات، ایران را مقصر دانست و از خروج هیئت آمریکایی از اسلامآباد خبر داد، باعث نارضایتی شدید تهران شد.
یک منبع آگاه گفت: «ایرانیها از این کنفرانس خبری بسیار عصبانی شدند.»
سید محمود نبویان، از اعضای تیم مذاکرهکننده ایران نیز اعلام کرد دو خواسته اصلی آمریکا در حوزه هستهای، دلیل عدم دستیابی به توافق بوده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز گفت ونس در تماس تلفنی به او اعلام کرده مهمترین نقطه اختلاف، موضوع انتقال کامل مواد غنیشده از ایران و توقف غنیسازی در سالهای آینده بوده است؛ دورهای که میتواند حتی به چند دهه برسد.
ادامه تلاشها برای جلوگیری از شکست مذاکرات
در شرایطی که مذاکرات به بنبست کامل نرسیده، میانجیگران همچنان در تلاش برای حفظ روند دیپلماتیک هستند. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان اعلام کرده تلاشها برای رفع اختلافات ادامه دارد.
در همین حال، بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر که نقش مهمی در این میانجیگری دارد، قرار است بهزودی به واشنگتن سفر کند و با مقامهای ارشد آمریکایی دیدار داشته باشد.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه نیز با تاکید بر اینکه مواضع اولیه طرفها معمولا حداکثری است، گفت دو طرف در ادامه با کمک میانجیگران بهدنبال یافتن نقاط مشترک هستند.
او افزود: «تا زمانی که اراده برای رسیدن به آتشبس و تثبیت آن وجود داشته باشد، امکان پیشرفت هست. به نظر من هر دو طرف در این زمینه صادق هستند.»
فیدان همچنین گفت ایران بهزودی پیشنهاد آمریکا را بررسی کرده و پاسخ خواهد داد و احتمال دارد برای ادامه مذاکرات، آتشبس به مدت ۴۵ تا ۶۰ روز تمدید شود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او هشدار داد در صورتی که موضوع هستهای، بهویژه غنیسازی، به یک مساله «همه یا هیچ» تبدیل شود، مذاکرات با مانع جدی مواجه خواهد شد؛ موضوعی که به گفته او نیازمند تلاش بیشتر میانجیگران برای حلوفصل است.