اوربان که زمانی اهداف اقلیمی اتحادیه اروپا را «خیالپردازی اتوپیایی» توصیف کرده بود، کنار رفته و جای خود را به پیتر ماگیار داده است.
در انتخابات قاطع امروز در مجارستان، ویکتور اوربان پس از ۱۶ سال نخست وزیری از قدرت کنار گذاشته شد.
آگهی
آگهی
اوربان که زمانی اهداف اقلیمی اتحادیه اروپا را «رویای اتوپیایی» خوانده و آنها را عامل افزایش هزینه انرژی و نابودی طبقه متوسط میدانست، بارها از سیاستهایی حمایت کرده است که با اهداف صفر خالص انتشار تعیینشده از سوی دولت خودش در تضاد بود.
اکنون این پرسش مطرح است که با روی کار آمدن رهبر جدید حزب تیسا، پیتر ماگیار، آیا اوضاع تغییر خواهد کرد؟
با وجود اینکه این سیاستمدار ۴۵ ساله عضو سابق حزب فیدسِ اوربان است، درباره وعدههای او برای برخورد قاطع با فساد و بازسازی روابط آسیبدیده مجارستان با اتحادیه اروپا نوعی خوشبینی محتاطانه وجود دارد.
در جریان کارزار انتخاباتی، حزب میانهراست و طرفدار اتحادیه اروپاِ تیسا وعده داد با بازسازی سازوکارهای مستقل حفاظت از طبیعت و اعمال مقررات سختگیرانهتر بر صنایع آلاینده، به بدهبستانهای سیاسی بر سر مسائل محیط زیستی پایان دهد.
حزب تیسا در ماه فوریه در صفحه رسمی اینستاگرام خود نوشت: «سرمایهگذاریها نباید سلامت مردم را به خطر بیندازند و رقابتپذیری کشور نمیتواند بر تخریب محیط زیست بنا شود.»
در این پیام همچنین آمده است: «ما در حال ساختن کشوری قابلزیست هستیم، نه فقط تا انتخابات بعدی، بلکه برای نسلهای آینده.»
حزب تیسا در مجارستان به دنبال استقلال انرژی است
حزب تازه پیروز تیسا در مجارستان وعده داده است وابستگی کشور به روسیه را کاهش دهد و آن را بیش از پیش با اتحادیه اروپا همسو کند.
این حزب متعهد شده است تا سال ۲۰۳۵ به وابستگی مجارستان به انرژی روسیه پایان دهد و تا سال ۲۰۴۰ سهم انرژیهای تجدیدپذیر را دو برابر کند.
دولت اوربان پس از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بارها در برابر تحریمهای اتحادیه اروپا علیه نفت روسیه مقاومت کرد و در عوض بر واردات ارزانقیمت از روسیه افزود. این رویکرد هرچند به مجارستان کمک کرده است تا برخی از پایینترین قیمتهای انرژی در اروپا را حفظ کند، اما کشور را در برابر شوکهای ناگهانی آسیبپذیر گذاشته است.
با اینکه مجارستان در حوزه انرژی خورشیدی گامهایی برداشته است و این موضوع همراه با گذار از زغالسنگ به کاهش آهسته اما پیوسته انتشار گازهای گلخانهای کمک کرده، ترکیب انرژی کشور همچنان در سیطره سوختهای فسیلی است.
سرمایهگذاری بیشتر روی انرژیهای تجدیدپذیر بومی میتواند تابآوری بلندمدت مجارستان را تقویت کند.
تقویت همکاری با اتحادیه اروپا همچنین میتواند میلیاردها یورو از بودجههای منجمدشده برای گذار سبز را آزاد کند.
سختگیری علیه صنایع آلاینده در مجارستان
در چارچوب وعده برخورد با صنایع آلاینده، حزب تیسا به طور مشخص کارخانههای باتری را هدف قرار داده است.
تاسیسات تولید باتری متعلق به شرکتهای چینی، کرهجنوبی و ژاپنی که به یکی از جنجالهای بزرگ محیطزیستی مجارستان تبدیل شدهاند، طی سالهای اخیر در سراسر کشور مانند قارچ سبز شدهاند و یارانههای دولتی و ضعف مقررات به این روند دامن زده است.
در پی آلودگی شدید هوا، آلودگی آبهای زیرزمینی و دفع غیرقانونی پسماند توسط برخی از این کارخانهها، اعتراضها و پروندههای قضایی زیادی شکل گرفته است؛ مسائلی که دستاوردهای زیستمحیطی فناوریهای سبزی را که این واحدها تولید میکنند تا حدی خنثی کرده است.
شفافیت بیشتر، کنترلهای ضدفساد و نهادهای محیطزیستی قویتر و مستقلتر میتواند ابزار لازم را در اختیار مقامها بگذارد تا بتوانند این واحدهای مضر را بهتر مهار یا در صورت لزوم تعطیل کنند.
حفاظت از آب به عنوان منبعی ملی در مجارستان
مشابه بخش بزرگی از اروپا، مجارستان در سالهای اخیر با خشکسالیها و موجهای گرما روبهرو بوده که فشار سنگینی بر منابع آبی کشور وارد کرده است و با شدت گرفتن تغییرات اقلیمی، چشمانداز پیش رو نیز تیره به نظر میرسد.
تا اوایل سال ۲۰۲۵، سطح آب رودخانههای دانوب و تیسا به نزدیکی پایینترین مقادیر ثبتشده تاریخی رسیده بود.
یک موج گرمای طولانی همراه با خشکسالی در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰۰ میلیارد فورینت (۲۷۳ میلیون یورو) به بخش کشاورزی کشور خسارت زد. تصفیه نامناسب فاضلاب و اتکای بیش از حد به آبهای زیرزمینی برای تامین آب شرب نیز وضعیت را از پیش هم شکنندهتر کرده است.
حزب ماگیار میگوید قصد دارد با ایجاد زیرساختهای گسترده نگهداشت آب، نوسازی سامانههای آبیاری و سازگار کردن کشاورزی با تغییرات اقلیمی از شدت این بحران بکاهد.
بخشی از زمینه این اقدامات در دوره اوربان فراهم شده است؛ برنامه نوسازی زیرساختی که در سال ۲۰۲۵ آغاز شد، افزایش ظرفیت کانالها به طول ۳۰۰ کیلومتر و ساخت یا نوسازی بیش از ۱۳۰ تاسیسات آبی را برای بالا بردن ظرفیت ذخیره آب در کشاورزی در دستور کار قرار داد.
موضوع فقط محیط زیست نیست. مدیریت بهتر منابع آب میتواند امنیت غذایی را بهبود ببخشد و اقتصاد روستایی را تقویت کند؛ قشری کلیدی برای ماگیار که برای جلب حمایت جوامع کشاورزی مجارستان تلاش زیادی کرده است.
در دوره اوربان، مناطق روستایی اغلب با یارانههای کوتاهمدت، از جمله استفاده رایگان از آب برای کشاورزی، راضی نگه داشته میشدند، نه با سرمایهگذاریهای بلندمدت در زیرساخت که به گفته کارشناسان، کشور به شدت به آن نیاز دارد.
اینکه ماگیار تا چه حد بتواند آن چشمانداز بلندمدت را محقق کند و همزمان اعتماد بروکسل را دوباره به دست آورد و بودجههای مسدودشده اتحادیه اروپا را آزاد کند، یکی از آزمونهای تعیینکننده دوره نخست صدارت او خواهد بود.