ایرانیان پس از هفتهها بمباران توسط آمریکا و اسرائیل از توافق آتشبس شکننده استقبال کردهاند، اما بسیاری همچنان نگرانند که جنگ هنوز به پایان نرسیده باشد. برای برخی نیز نوعی شوک و سردرگمی وجود دارد.
بهویژه پس از آنکه دونالد ترامپ ساعاتی پیش از تغییر موضع و پذیرش آتشبس، تهدید کرده بود تمدن ایران را نابود خواهد کرد.
آگهی
آگهی
آتشبسی که از روز چهارشنبه اجرایی شد به دنبال بیش از یک ماه حملات سنگین که عمدتا ساختمانهای دولتی و امنیتی را هدف قرار داده بود اما بسیاری از خانهها را نیز ویران کرد، آرامشی نسبی به تهران بازگردانده است.
با این حال، مسائل مهمی همچنان حلنشده باقی مانده و این آتشبس نیز در سایه ادامه جنگ اسرائیل با حزبالله در لبنان و همچنین امتناع ایران از بازگشایی کامل تنگه هرمز، با تردید مواجه است.
یک دانشجوی دانشگاه در پیامی صوتی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «به همه کسانی که با آنها صحبت کردهام، این آتشبس حس یک زندگی دوباره داده است. همه واقعا خوشحال هستند.»
با این حال او تاکید کرد: «تهران آسیب زیادی دیده» و نگرانی گستردهای درباره از سرگیری درگیریها وجود دارد.
آسوشیتدپرس با وجود قطع سراسری اینترنت که پیش از جنگ و در جریان اعتراضات اعمال شده بود، با چندین تن از ساکنان گفتوگو کرده است.
تهران «پر از اندوه» است
مریم سعیدپور، عکاس ساکن مرکز تهران، گفت در طول جنگ تلاش کرده با نقاشی خود را سرگرم کند، اما میگوید: «وقتی دستم را دیدم که میلرزد، دیگر نتوانستم ادامه بدهم.»
او گفت آتشبس و عقبنشینی ترامپ از تهدید به نابودی زیرساختها و پلها نیز آرامش چندانی به او نداده است؛ تهدیدهایی که در نهایت به پیامی در شبکههای اجتماعی انجامید که در آن آمده بود: «یک تمدن کامل امشب از بین خواهد رفت.»
او نگران است که حملات، آسیبهای ماندگاری به صنایع و زیرساختهایی وارد کرده باشد که به کشور در مقابله با دههها تحریم کمک کرده بودند. به گفته او، این آتشبس دو هفتهای صرفا یک «وقفه» است و هیچ تضمینی برای پایان جنگ وجود ندارد.
او در پیامی صوتی گفت: «به نظر من تهران گرمترین و زیباترین شهر دنیاست، اما حالا چهرهاش پر از اندوه و درد شده است. میگفتند میخواهند مقامهای دولتی را هدف قرار دهند، اما افراد بیگناه زیادی کشته شدند.»
او افزود پیش از آتشبس، در خیابانی نزدیک خانهاش، تیمهای امدادی را دیده که در میان آوار ساختمانهای مسکونی به دنبال بازماندگان بودند.
عکسی که او در اینستاگرام منتشر کرده، پیامد یکی از حملات را نشان میدهد. او گفت: «ساکنان ساختمان بهطور اتفاقی آن روز در خانه نبودند، اما تمام خانههای آن خیابان نابود شد چون یک ایستگاه پلیس هدف قرار گرفته بود.»
بیدار شدن با سکوت
بر اساس آمار رسمی ایران، حملات بیش از ۱۹۰۰ کشته و بیش از ۵۷۰۰ زخمی بر جای گذاشته است، بدون آنکه میان نظامیان و غیرنظامیان تفکیک صورت گیرد. جمعیت هلال احمر نیز اعلام کرده هزاران ساختمان مسکونی آسیب دیدهاند.
برای چند ساعت در روز سهشنبه، به نظر میسید جنگ شدت خواهد گرفت.
پس از تهدیدهای ترامپ، بسیاری از ایرانیان آب ذخیره کردند یا به مناطق امنتر رفتند و شب را بیخواب گذراندند تا اینکه کمی پیش از ضربالاجل اعلامشده، آتشبس اعلام شد.
یک مرد حدودا ۳۰ ساله که در حوزه تبلیغات کار میکند، گفت پیش از طلوع آفتاب از خواب پرید. وقتی صدای پدافند هوایی را نشنید، فهمید آتشبس برقرار شده و دوباره خوابید «با لبخند.»
جامعهای دوپاره اما با غرور ملی
ایرانیان درباره حکومت خود اختلاف نظر عمیقی دارند و صدها هزار نفر پیش از سرکوب اعتراضات، در ژانویه به خیابانها آمده بودند.
با این حال، آنها به تمدن چند هزار ساله ایران افتخار میکنند؛ مسائلی که به نظر میرسد با تهدیدهای ترامپ در معرض خطر قرار گرفتهاند.
تهران با کوههای برفپوش احاطه شده و خیابانهای عریض و درختکاریشده آن که در قرن نوزدهم ساخته شدهاند، هنوز با جویهای آب فعال شناخته میشوند. ثروت نفتی ایران پیش از انقلاب باعث رونق ساختوساز شد، اما اکنون آثار جنگ اخیر در سراسر شهر دیده میشود.
فرهنگ ایرانی بهویژه با میراث ادبیاش شناخته میشود و بسیاری از مردم اشعار شاعران بزرگ را از حفظ میخوانند. یک خبرنگار محلی اخیرا تصویری از تخممرغهای یک مغازه منتشر کرده بود که بالای آن نوشته شده بود: «شعر بخوان، تخفیف بگیر.»
علی جعفرآبادی، مدیر مجموعه شهر کتاب، گفت بسیاری از مردم در دوران بمباران به مطالعه روی آوردهاند. به گفته او، فروش رمانهای تاریخی، کتابهای خودیاری و کتابهای رنگآمیزی بزرگسالان افزایش یافته است.
او افزود دستکم شش شعبه از این مجموعه در تهران آسیب دیدهاند. یکی از انفجارها در خیابان شریعتی باعث شکسته شدن شیشههای شعبه اصلی و فرو رفتن یک میله فلزی در میان کتابها شده است.
با این حال، فروشگاهها پس از چند روز دوباره باز شدند و در هفتههای اخیر با استقبال خوبی مواجه بودهاند.
او گفت: «این نشان میدهد مردم به کتاب، به فرهنگ و به فضایی امن برای ارتباط با یکدیگر نیاز دارند. این مردم ایران هستند.»
اکثریت «میانهرو» هستند
یک زن مربی ورزشی و فعال شبکههای اجتماعی گفت اخیرا موتورسواری در شهر را بهعنوان «نوعی مقاومت مدنی» آغاز کرده است؛ در حالی که قوانین ایران از جمله الزام پوشش سر برای زنان، چنین فعالیتهایی را محدود میکند.
او گفت در سطح شهر با دو چهره متفاوت مواجه شده است: در مناطق شمالی و مرفه، زندگی تقریبا عادی جریان دارد، در حالی که در مناطق مرکزی، کافههای سنتی ارزانتر با مشتریان عمدتا مرد فعال هستند. حملات نیز هم مناطق ثروتمند و هم مناطق کارگری را هدف قرار داده است.
او گفت: «خیابانهایی که ساختمانی در آنها تخریب شده، متفاوت هستند؛ سکوت و بوی مرگ در آنها حس میشود.»
اختلافات در جامعه در واکنشها به آتشبس نیز دیده میشود. برخی مخالفان حکومت امیدوار بودند جنگ به سقوط آن منجر شود، در حالی که برخی حامیان حکومت از توقف جنگی که فکر میکردند در آن پیروز هستند، ناراضیاند.
این مرد فعال در حوزه تبلیغات گفت بیشتر مردم جایی میان این دو قرار دارند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او گفت: «بیشتر مردم ایران، برخلاف آنچه در شبکههایی مثل توییتر دیده میشود، میانهرو هستند. همه به دنبال بهبود شرایط هستند، نه یک وضعیت افراطی به هر قیمتی.»