پس از اعلام آتشبس میان ایران و آمریکا، مقامهای دولت دونالد ترامپ بهسرعت اعلام کردند که توان نظامی و تسلیحاتی ایران در جریان هفتهها درگیری تقریبا بهطور کامل از بین رفته است.
این در حالی است که تا آخرین لحظات پیش از برقراری آتشبس موشکها و پهپادهای ایرانی نقاطی را در سراسر خاورمیانه مورد هدف قرار میدادند. اما درباره توانایی نظامی ایران چه میدانیم و این جنگ تا چه میزان آنرا از بین برده است؟
آگهی
آگهی
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، این هفته اعلام کرد که ارتش آمریکا بیش از ۱۳ هزار هدف را مورد حمله قرار داده است. او به درصدهای بالایی از انهدام یا آسیب به سامانههای پدافند هوایی، نیروی دریایی و کارخانههای تسلیحاتی ایران اشاره کرد.
با این حال، این آمارها کمتر از آن چیزی است که ترامپ از آن بهعنوان «نابودی کامل» توان نظامی ایران یاد کرده بود.
دادههای مستقل نهاد «مکانیابی و دادههای درگیریهای مسلحانه» (ACLED) نشان میدهد حملات ایران از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه تا روز چهارشنبه، با روندی نسبتا ثابت و بدون وقفه ادامه داشته است.
در ادامه، نگاهی به آنچه آمریکا هدف قرار داده، تضعیف کرده یا از توان ایران باقی مانده، بر اساس آمارها:
آیا پدافند ایران نابود شده است؟
کین اعلام کرد آمریکا بیش از ۱۵۰۰ هدف مرتبط با پدافند هوایی، بیش از ۴۵۰ مرکز نگهداری موشکهای بالستیک و ۸۰۰ انبار پهپادهای انتحاری را هدف قرار داده است. او گفت: «تمام این سامانهها از بین رفتهاند.»
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز مدعی شد که «ایران دیگر پدافند هوایی ندارد» و «ما آسمان آنها را در اختیار داریم»، اما اندکی بعد اذعان کرد که ایران «هنوز میتواند شلیک کند.»
او بعدتر توضیح داد که شاید ایران «در اینجا و آنجا سامانههایی داشته باشد»، اما دیگر یک سیستم پدافند هوایی «کارآمد برای دفاع از آسمان خود» در اختیار ندارد.
با این حال، هیچیک از این مقامها توضیحی درباره وضعیت ۲۰ درصد باقیمانده پدافند هوایی ایران یا مناطق دارای توان شلیک پراکنده ارائه نکردند.
کین همچنین جزئیات جدیدی درباره نوع سلاحی که هفته گذشته یک جنگنده آمریکایی F-15E را سرنگون کرد ارائه نداد. این نخستین بار بود که یک جنگنده آمریکایی در این جنگ ساقط شد و نشان داد ایران همچنان توان پاسخگویی دارد.
مشخص نیست مقامهای آمریکایی چطور از نابودی پدافند ایران سخن میگویند در حالی که چند بار جنگندههای این کشور در جریان این جنگ مورد هدف قرار گرفتند.
وضعیت ناوگان دریایی ایران
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد نیروی دریایی ایران «کاملا نابود شده است.»
کین گفت حدود ۱۵۰ شناور ایرانی «در کف دریا قرار دارند»، اما تنها نیمی از قایقهای تندروی سپاه پاسداران غرق شدهاند؛ قایقهایی که برای حملات گروهی و ایجاد مزاحمت برای کشتیهای نظامی و تجاری در تنگه هرمز استفاده میشدند.
او همچنین گفت پس از بیش از ۷۰۰ حمله، ارتش آمریکا بیش از ۹۵ درصد مینهای دریایی ایران را نابود کرده است.
با این حال، بهدلیل نبود اطلاعات درباره حجم اولیه این مینها، مشخص نیست ۵ درصد باقیمانده شامل چه تعداد است. رسانههای نیمهرسمی ایران نیز گزارش دادهاند که سپاه در جریان جنگ، مینهای دریایی در تنگه هرمز کار گذاشته است.
این اقدام احتمالا با هدف اعمال فشار در آستانه مذاکرات ایران، آمریکا و اسرائیل در پاکستان انجام شده است. تحلیلگران مستقل میگویند از زمان آتشبس شکننده، تغییری در تردد کشتیهای تجاری در این تنگه مشاهده نشده است.
ادعاها در خصوص نابودی ناوگان دریایی ایران در حالی مطرح میشود که ارتش آمریکا همچنان از باز کردن تنگه هرمز که توسط نیروی دریایی ایران مسدود شده است، ناکام مانده.
حملات به صنایع تسلیحاتی ایران
کین اعلام کرد ارتش آمریکا «زیرساخت صنعتی دفاعی ایران» را نابود کرده و حدود ۹۰ درصد کارخانههای تسلیحاتی این کشور هدف قرار گرفتهاند.
او همچنین گفت «نزدیک به ۸۰ درصد زیرساخت صنعتی هستهای ایران» هدف قرار گرفته و این موضوع تلاشهای ایران برای دستیابی به سلاح هستهای را تضعیف کرده است.
با این حال، او نگفت که ایران دیگر قادر به بازسازی این توان یا تامین تسلیحات از مسیرهای دیگر نیست و مشخص نکرد که این تاسیسات کاملا نابود شدهاند یا فقط آسیب دیدهاند.
ترامپ نیز با اشاره به این احتمال، کشورها را از تامین تسلیحات برای ایران برحذر داشت و هشدار داد: «هر کشوری که به ایران سلاح نظامی بدهد، بلافاصله با تعرفه ۵۰ درصدی بر تمام کالاهای صادراتی خود به آمریکا مواجه خواهد شد.»
این در حالی است که در طول جنگ موشکها و پهپادهای ایران به صورت نسبتا ثابتی اهدافی را در سراسر منطقه مورد هدف قرار دادند. همچنین اشاره ترامپ بر وضع تعرفه ۵۰ درصدی برای کشورهایی که به ایران سلاح بدهند در حالی مطرح میشود که صنایع نظامی ایران سالهاست که بومی شده و به دلیل تحریمها، ایران خود به یکی از صادرکنندگان تسلیحات ارزان تبدیل شده و از گروههای شبهنظامی وابسته به جمهوری اسلامی در منطقه گرفته تا روسیه از جمله مصرفکنندگان صنایع نظامی ایران هستند.
نرخ رهگیری بیش از ۹۰ درصد در اسرائیل
در همین حال، ارتش اسرائیل اعلام کرد بیش از ۹۰ درصد پهپادها و موشکهای شلیکشده را با سامانههای پدافندی خود رهگیری کرده است.
اسرائیل طی دههها یک سیستم پیشرفته برای شناسایی تهدیدات ورودی توسعه داده که تنها در صورتی فعال میشود که پرتابه به سمت مناطق مسکونی یا زیرساختهای حساس نظامی و غیرنظامی در حرکت باشد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
مقامهای اسرائیلی میگویند این سامانه صددرصدی نیست، اما از خسارات گسترده و تلفات زیاد جلوگیری کرده است.