دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به انتقاد کردن از همه کس و همه چیز عادت دارد، بهگونهای که دموکراتها، جمهوریخواهان ناراضی، کمدینهای برنامههای شبانه و اعتراضات گسترده از این قاعده مستثنی نبودهاند.
با این حال، در دومین دوره ریاستجمهوری ترامپ، تأثیرگذارترین منتقد آمریکایی او نه در این کشور، بلکه در واتیکان زندگی میکند.
آگهی
آگهی
این یک وضعیت بیسابقه است که در آن نخستین پاپ آمریکایی بهطور مستقیم رئیسجمهور آمریکا را بهخاطر جنگ با ایران، مورد حمله قرار میدهد. آتشبس پس از آن اعلام شد که پاپ لئوی چهاردهم تهدیدهای ترامپ علیه ایران را «غیرقابل قبول» خواند.
پیش از این، هرگز رابطه بین واشنگتن و واتیکان حول محور دو آمریکایی نچرخیده بود. ترامپ ۷۹ ساله و پاپ ۷۰ ساله، هر دو از یک نسل هستند و ریشههای فرهنگی مشترکی دارند، اما رویکردهایشان نسبت به موضوعات مختلف به شدت متفاوت است، موضوعی که خطراتی را برای هر دو طرف به همراه دارد.
ناتالیا ایمپراتوری-لی از دانشگاه فوردهام گفت: «آنها دو مرد سفیدپوست از نسل بومرزها هستند، اما در تجربیات زندگی، ارزشها و شیوهای که برای زیستن بر اساس آن ارزشها برگزیدهاند، نمیتوانند بیش از این متفاوت باشند.» بنا به گفته او، این یک تضاد بسیار آشکار است که میتواند نقطه عطفی برای مسیحیت آمریکا باشد.
مواضع قطبی در مورد ایران در میان مسیحیان آمریکا
کارشناسان کلیسای کاتولیک تأکید دارند که مخالفت پاپ لئوبا جنگ، بازتابدهنده تعالیم کلیسا است، و نه سیاستهای واکنشی آنی.
ویلیام باربیری، استاد دانشگاه کاتولیک، گفت: «در پنج قرن گذشته، کلیسا در پروژهای برای کمک به توسعه هنجارهای بینالمللی مشارکت داشته است» که از میان میتوان به کنوانسیونهای ژنو در قرنهای اخیر اشاره کرد.
بنا به گفته او، این یک سنت بسیار دیرینه است که ریشه در کتاب مقدس، الهیات و فلسفه دارد.
با این حال، دولت آمریکا که روابط نزدیکی با رهبران مسیحیت انجیلی یا اونجلیسم دارد، مدعی حمایت آسمانی از جنگ ترامپ علیه ایران شده است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، از آمریکاییها خواست برای پیروزی «به نام عیسی مسیح» دعا کنند. وقتی از ترامپ پرسیده شد آیا فکر میکند خدا با این جنگ موافق است، او گفت: «بله، چون خدا خوب است، و خدا میخواهد به مردم رسیدگی شود.»
فرانکلین گراهام، پسر مبلغ مشهور باپتیست، بیلی گراهام، درباره ترامپ گفت که خدا «او را برای چنین زمانی برانگیخته است.» گراهام برای پیروزی دعا کرد تا ایرانیان «از دست این دیوانگان اسلامی آزاد شوند.
پاپ لئو در پیام خود به مناسبت یکشنبه نخل نوشت خدا «به دعاهای جنگافروزان گوش نمیدهد، و آنها را رد میکند.»
اگرچه اختلاف نظر میان پاپها و رؤسای جمهور کشورها امر غیرمعمولی نیست، اما انتقاد مستقیم رهبر کلیسای کاتولیک از یک رئیس جمهور آمریکا بسیار نادر است. پاپ لئو بعدا از ترامپ مستقیما نام برد و ابراز خوشبینی کرد که رئیسجمهور آمریکا بهدنبال «یک راه خروج» از جنگ ایران باشد.
محکومیت شدیدتر پس از آن صورت گرفت که ترامپ از حملات گسترده به نیروگاهها و زیرساختهای ایران سخن گفت و در شبکههای اجتماعی نوشت «امشب یک تمدن بهطور کامل خواهد مرد.» لئو این اظهارات را «تهدیدی علیه همه مردم ایران» دانست و گفت این امر «واقعا غیرقابل قبول» است.
کارشناسان: پاپ لئو خود را رقیب ترامپ نمیداند
ایمپراتوری-لی بر این نظر است که انتقاد مستقیم پاپ از نقدهای کلیتر کلیسا از نظامهای سیاسی و اجتماعی متفاوت است. بهعنوان مثال، پاپ فرانسیس از اسقفهای آمریکا خواست از مهاجران دفاع کنند، بدون اینکه بهطور خاص به ترامپ یا برنامه او برای اخراج مهاجران اشاره کند. پاپ لئو پیش از این نیز خواستار رفتار انسانی با مهاجران شده بود.
ایمپراتوری-لی گفت: «پاپها پیش از این نیز سرمایهداری بیمهار را بهشدت مورد انتقاد قرار دادهاند. پاپها انقلاب صنعتی را نقد کردهاند، درست است؟ موضوعاتی که آمریکا در خط مقدم آنها بوده است، اما هرگز اینقدر مشخص نبوده است.»
او گفت سخنان پاپ هم در میان کاتولیکها و هم در میان غیرکاتولیکها در آمریکا طنینانداز است، زیرا او یک انگلیسیزبان مادرزاد است. بنا به گفته این پٰژوهشگر، در لحن و منظور پاپ هیچ تردیدی وجود ندارد.
در ماه مه، ترامپ از انتخاب لئو به عنوان «افتخاری بزرگ» برای آمریکا استقبال کرد، اما اینک به انتقادات او پاسخی نداده است.
بنا به گفته استیون میلیز، استاد «اتحادیه الهیات کاتولیک شیکاگو»، یکی از دانشگاههای محل تحصیل پاپ، مشترکات پاپ لئو و دونالد ترامپ این است که هر دو در دوران قطبیشدن پس از جنگ از جمله تحولات سیاسی جنبش حقوق مدنی و جنگ ویتنام زندگی کردهاند.
او گفت پاپ لئو مشترک روزنامه نیویورکتایمز است، «وردل» بازی میکند و بهطور منظم با برادرانش که یکی از آنها از حامیان سرسخت ترامپ است، صحبت میکند.
میلیز گفت «از بعضی جهات او درست مثل ماست»، کسی که میداند «بحران سیاسی داخلی ما از کجا آمده است»، برخلاف فرانسیس آرژانتینی، که «ویژگیهای خاص آمریکا را بهطور کامل درک نمیکرد حتی وقتی انتقاد ضمنی میکرد.»
باربیری نیز بر این نظر است که زیرکی آمریکایی لئو هنوز واقعیت دستکمگرفتهشده مقام پاپی را را تغییر نمیدهد. او گفت: «کلیسای کاتولیک بهخوبی در هیچیک از جعبههای راست یا چپ که در سیاست آمریکا درک میشوند، قرار نمیگیرد.»
تمرکز جهانی پاپ لئو در مقابل سیاست «معاملاتی» ترامپ
پاپ لئو بخش عمدهای از خدمت خود را پیش از رسیدن به مقام پاپ، در خارج از آمریکا گذراند. او که در رم تحصیل کرده، اسقف مناطق فقیر و روستایی پرو بوده است. او رهبری شاخه سنت آگوستین را بر عهده داشته و در انتصاب اسقفها در سراسر جهان ایفای نقش کرده است.
بنا به گفته ایمپراتوری-لی، ارتباطات جهانی پاپ لئو این امکان را برای او فراهم کرد تا دیدی دست اول از تاثیر منفی سیاستهای اقتصادی و نظامی واشنگتن بر کشورهای کمتوانتر و شهروندانشان، از جمله حمایت از دیکتاتورها در آمریکای لاتین، بهدست آورد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
باوجود بدبینی سنتی کالج کاردینالها نسبت به آمریکا و جایگاه ابرقدرتی آن، اما تجربیات متنوع پاپ لئو، او را به گزینهای بینظیر برای انتخاب شدن بهعنوان پاپ تبدیل کرد.
میلیز بر این نظر است که ترامپ و مشاورانش، حتی معاون او، جیدی ونس که کاتولیک شده است، ممکن است این تمایزات را درک نکنند.
او گفت: «این دولتی است که بهنظر میرسد فقط به سیاستهای معاملهگرایانه فکر میکند، چه کسی با ماست و چه کسی علیه ماست.»
قطبیسازی برای لئو و ترامپ خطراتی به همراه دارد
روابط واشنگتن و واتیکان آنقدر متشنج شده است که گزارشی از یک نشست ظاهرا پرتنش با حضور مقامات پنتاگون و کلیسای کاتولیک، هر دو شهر را شوکه کرد.
به گزارش «فری پرس»، در ماه ژانویه، یکی از اعضای دولت ترامپ به کلیسا هشدار داد که در برابر قدرت نظامی آمریکا مانعتراشی نکند.
واتیکان در بیانیهای، با رد توصیف این گزارش، اعلام کرد که «بههیچوجه با حقیقت مطابقت ندارد.»
سفارت آمریکا در واتیکان نیز واکنش نشان داد و در شبکههای اجتماعی نوشت «تحریف عمدی این دیدارهای معمول، تفرقه و سوءتفاهم بیاساس ایجاد میکند.»
همزمان میلیز این سؤال را مطرح کرد که آیا سخنان پاپ یا اسقفهای آمریکایی میتواند بر کاتولیکهای عادی تأثیر بگذارد یا خیر. میلیز گفت ترامپ به احتمال همزمان با از دست دادن حمایت رأیدهندگان عادی، حمایت کاتولیکها را نیز از دست خواهد داد، اما این لزوماً به این دلیل نیست که اعضای گروه لئو در حال اعمال آموزههای کلیسا هستند.
میلیز گفت: «ترجیحات حزبی همیشه بر تعهدات مذهبی غلبه میکند.»
او گفت: «نماد کاتولیکگرایی در سیاست آمریکا اکنون جیدی ونس است و موضوع بیشتر پیروز شدن در یک بحث است.»