یک منبع آگاه روز دوشنبه اعلام کرد که ایران و ایالات متحده طرحی را برای پایان دادن به درگیریها دریافت کردهاند که در صورت توافق میتواند از روز دوشنبه و به بازگشایی تنگه هرمز منجر شود.
به گزارش رویترز، این منبع مطلع افزود که چارچوبی برای پایان یافتن درگیریها توسط پاکستان تدوین و شب گذشته میان ایران و آمریکا مبادله شده است. این طرح، رویکردی دو مرحلهای را پیشنهاد میدهد که شامل یک آتشبس فوری و به دنبال آن، دستیابی به یک توافق جامع است.
آگهی
آگهی
منبع یاد شده با تاکید بر اینکه «تمامی مفاد باید امروز مورد توافق قرار گیرند»، خاطرنشان کرد که تفاهم اولیه در قالب یک «یادداشت تفاهم» ساختاربندی شده و به صورت الکترونیکی از طریق پاکستان که در حال حاضر تنها کانال ارتباطی در این مذاکرات است، نهایی خواهد شد.
پیش از این، پایگاه خبری «آکسیوس» روز یکشنبه به نقل از منابع آمریکایی، اسرائیلی و منطقهای گزارش داده بود که ایالات متحده، ایران و میانجیهای منطقهای در حال رایزنی بر سر یک آتشبس احتمالی ۴۵ روزه هستند؛ طرحی که بخشی از یک توافق دو مرحلهای بوده و میتواند به پایان دائمی جنگ بینجامد.
این منبع به رویترز گفت که عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان در طول شب گذشته با جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، «استیو ویتکاف» فرستاده ویژه ایالات متحده و «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران در تماس مستقیم بوده است.
بر اساس این پیشنهاد، آتشبس در پی حصول توافق به صورت فوری اجرایی شده و تنگه هرمز بازگشایی میشود. سپس طرفین بین ۱۵ تا ۲۰ روز فرصت خواهند داشت تا به یک توافق جامعتر دست یابند. این توافق که فعلاً «پیمان اسلامآباد» نام گرفته است، شامل یک چارچوب منطقهای برای مدیریت تنگه هرمز خواهد بود و مذاکرات نهایی آن به صورت حضوری در پایتخت پاکستان برگزار میشود.
مقامات رسمی آمریکا و ایران و نیز سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان تاکنون واکنش فوری به این خبر نشان نداده و یا از اظهار نظر در باره آن خودداری کردهاند.
مقامات ایرانی پیشتر به رویترز گفته بودند که تهران به دنبال یک آتشبس دائمی همراه با اخذ تضمینهایی است که نشان دهد دیگر از سوی آمریکا و اسرائیل مورد حمله قرار نخواهد گرفت. به گفته مقامات این کشور، ایران پیامهایی را از سوی چند میانجی از جمله پاکستان، ترکیه و مصر دریافت کرده است.
به گفته این منبع آگاه که رویترز به آن استناد کرده، انتظار میرود توافق نهایی شامل تعهد ایران مبنی بر عدم تلاش برای دستیابی به تسلیحات هستهای، در ازای لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدود شده این کشور باشد.
با این حال، دو منبع پاکستانی اعلام کردند که با وجود تشدید رایزنیهای دیپلماتیک و نظامی، ایران هنوز موافقت قطعی خود را اعلام نکرده است. یکی از این منابع گفت: «ایران هنوز پاسخی نداده است.»
وی افزود که پیشنهادهای مورد حمایت پاکستان، چین و ایالات متحده برای برقراری آتشبس موقت، تاکنون با هیچ تعهد روشنی از سوی تهران مواجه نشده است.
این دور جدید از تلاشهای دیپلماتیک در شرایطی صورت میگیرد که تشدید درگیریها، نگرانیها را نسبت به ایجاد اختلال در روند کشتیرانی از طریق تنگه هرمز به شدت افزایش داده است.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده طی روزهای اخیر به صورت علنی فشارها و تهدیدها برای حصول توافق و پایان دادن سریع به این درگیریها را شدت بخشیده و هشدار داده است که در صورت عدم دستیابی به آتشبس در بازه زمانی کوتاه، این موضوع پیامدهای سنگینی به همراه خواهد داشت.
این درگیریها موجب افزایش شدید نوسانات در بازارهای انرژی شده و معاملهگران نفتی با دقت فراوان در حال رصد هرگونه تحولی هستند که بتواند بر جریان انتقال انرژی از این تنگه استراتژیک تاثیر بگذارد.