به گزارش اکسیوس به نقل از چهار منبع آمریکایی، اسرائیلی و منطقهای، ایالات متحده، ایران و گروهی از میانجیهای منطقهای در حال گفتگو درباره شرایط آتشبس احتمالی ۴۵ روزه هستند که میتواند به پایان دائمی جنگ منجر شود.
به گفته این منابع، احتمال دستیابی به یک توافق جزئی در ۴۸ ساعت آینده اندک است. اما این تلاش نهایی، تنها فرصت برای جلوگیری از تشدید چشمگیر جنگ است.
ضربالاجل ۱۰ روزه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا به ایران قرار بود عصر دوشنبه به پایان برسد. اما او روز یکشنبه این ضربالاجل را ۲۰ ساعت تمدید کرد و در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» ضربالاجل تازهای را برای سهشنبه ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا اعلام کرد.
آقای ترامپ روز یکشنبه به اکسیوس گفت که آمریکا «در حال مذاکرات عمیق» با ایران است و ممکن است پیش از پایان ضربالاجل روز سهشنبه به توافق برسند. او گفت: «شانس خوبی وجود دارد، اما اگر توافق نکنند، همهچیز را آنجا نابود میکنم.»
ترامپ تهدید کرده است اگر نتواند با حکومت ایران به توافق برسد، زیرساختهای حیاتی برای غیرنظامیان در ایران را نابود خواهد کرد.
چنین حملاتی میتواند مصداق جنایت جنگی باشد و ایران تهدید کرده است که با حمله به زیرساختها در اسرائیل و کشورهای خلیج فارس تلافی خواهد کرد.
به گزارش جروزالمپست و به گفته دو منبع آگاه، آمریکا و اسرائیل طرح عملیاتی برای کارزار گسترده بمباران تاسیسات انرژی ایران را نهایی کردهاند. با این حال، این منابع تاکید کردند که تمدید ضربالاجل آقای ترامپ با هدف دادن آخرین فرصت برای رسیدن به توافق انجام شده است.
به گفته چهار منبع آگاه، مذاکرات برای دستیابی به آتشبس ۴۵ روزه از طریق میانجیهای پاکستانی، مصری و ترکیهای و همچنین از طریق پیامکهایی که میان استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آقای ترامپ و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران رد و بدل شده، در جریان است.
به گفته مقام آمریکایی، دولت آقای ترامپ در روزهای اخیر چندین پیشنهاد به جمهوری اسلامی ایران داده است، اما مقامات ایرانی تاکنون آنها را نپذیرفتهاند.
به گفته این منابع، میانجیها در حال بررسی شرایط توافق دو مرحلهای با طرفین هستند. مرحله نخست، یک آتشبس احتمالی ۴۵ روزه خواهد بود که در طول آن درباره پایان دائمی جنگ مذاکره میشود.
به گفته یکی از منابع، اگر برای مذاکرات زمان بیشتری لازم باشد، این آتشبس میتواند تمدید شود.
مرحله دوم، توافقی برای پایان دادن به جنگ خواهد بود.
به گفته منابع، میانجیها معتقدند بازگشایی کامل تنگه هرمز و یافتن راهحلی برای اورانیوم با غنای بالای ایران، چه از طریق خارج کردن آن از کشور و چه از طریق رقیقسازی تنها میتواند نتیجه یک توافق نهایی باشد.
به گفته آنها، میانجیها در حال کار روی اقداماتی برای اعتمادسازی هستند که ایران میتواند درباره بازگشایی تنگه هرمز و ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود انجام دهد.
دو مورد یادشده، اصلیترین اهرمهای چانهزنی ایران در مذاکرات هستند. به گفته دو منبع آگاه، مقامات ایران حاضر نخواهند شد فقط در برابر ۴۵ روز آتشبس، بهطور کامل از آنها صرفنظر کنند.
بنابر این گزارش، میانجیها میخواهند ببینند آیا ایران میتواند در مرحله نخست توافق، در هر دو موضوع گامهای جزئی بردارد یا نه. آنها همچنین در حال بررسی اقداماتی هستند که دولت آقای ترامپ میتواند برای دادن تضمینهایی به ایران مبنی بر اینکه آتشبس موقتی نخواهد بود و جنگ از سر گرفته نمیشود، انجام دهد.
بنابر این گزارش، مقامات ایرانی به میانجیها صراحتا گفتهاند که نمیخواهند در وضعیتی مشابه غزه یا لبنان گرفتار شوند. یعنی وضعیتی که آتشبس روی کاغذ وجود دارد، اما آمریکا و اسرائیل هر زمان بخواهند دوباره حمله کنند. میانجیها همچنین روی دیگر اقدامات اعتمادساز از سوی آمریکا کار میکنند که بتواند بخشی از خواستههای ایران را برآورده کند.
به گفته یک منبع آگاه، میانجیها بهشدت نگراناند که اقدامات تلافیجویانه ایران در پاسخ به حمله آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای انرژی این کشور، برای تاسیسات نفتی و آبی کشورهای خلیج فارس ویرانگر باشد.
بنابر این گزارش، میانجیها به مقامات ایرانی گفتهاند که دیگر زمانی برای تاکتیکهای بیشتر در مذاکره باقی نمانده و تاکید کردهاند ۴۸ ساعت آینده آخرین فرصت برای رسیدن به توافق و جلوگیری از ویرانی گسترده کشور است.
مقامات ایرانی، دستکم در عرصه عمومی، همچنان موضعی بسیار سختگیرانه دارند و هرگونه امتیازدهی را رد میکنند. نیروی دریایی سپاه پاسداران روز یکشنبه اعلام کرد که وضعیت در تنگه هرمز «هرگز» به شرایط پیش از جنگ بازنخواهد گشت.