همزمان با ادامه جنگ میان آمریکا و ایران، پاکستان بهعنوان یک میانجی غیرمنتظره ظاهر شده و تلاش دارد تا به ایفای نقش بهعنوان تسهیلکننده گفتوگوهای صلح میان واشنگتن و تهران بپردازد. اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، روز پنجشنبه مشارکت اسلامآباد در این گفتوگوها را تایید کرد.
مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران از طریق پیامهایی که توسط پاکستان منتقل میشوند در جریان است. در این چارچوب، آمریکا ۱۵ شرط را مطرح کرده است که ایران در حال بررسی آنهاست. کشورهای دیگری مانند ترکیه و مصر، حمایت خود را از این ابتکار اعلام کردهاند.
پیش از این، کشورهای دیگری از خاورمیانه مانند قطر و عمان بهعنوان میانجی به ایفای نقش در گفتوگوهای آمریکا و ایران پرداخته بودند. اما اکنون که کشورهای خلیج فارس هدف حملات ایران قرار گرفتهاند، پاکستان که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا در خاک خود نیست، بهعنوان یک کشور بیطرف وارد عمل شده است.
بنا به گفته آصف درانی، سفیر سابق پاکستان در ایران، پاکستان توسط ایران و آمریکا پذیرفته شده است. او گفت: «ما روابط بسیار خوبی با آمریکا داریم، همچنین ایران نیز به ما اعتماد دارد. این امر پاکستان را به نامزدی قوی برای ایفای نقش به عنوان میانجی تبدیل میکند.»
در سالهای گذشته، اسلامآباد و واشنگتن روابط سیاسی و اقتصادی خود را تقویت کردهاند، اما این روند پس از پیوستن پاکستان به «هیات صلح دونالد ترامپ» سرعت بیشتری پیدا کرد. عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، از روابط نزدیکی با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا برخوردار است.
پاکستان و ایران با داشتن یک مرز مشترک ۹۰۰ کیلومتری، روابط خوب و پیوندهای فرهنگی قوی با یکدیگر دارند، زیرا پاکستان پس از ایران، دومین کشور جهان از نظر جمعیت شیعه است.
پس از کشته شدن علی خامنهای، رهبر پیشین ایران در حمله اسرائیل و آمریکا به تهران، درگیریهایی در شهرهای پاکستان بین شیعیان عزادار و نیروهای امنیتی این کشور رخ داد که دستکم ۲۲ کشته و بیش از ۱۰۰ زخمی برجای گذاشت.
انگیزههای اقتصادی
شاید مهمتر از همه، منافع مستقیمی است که اسلامآباد در پایان دادن سریع به جنگ میان آمریکا و ایران دارد. پاکستان بخش عمدهای از انرژی خود را از خاورمیانه تأمین میکند. با بستهشدن تنگه هرمز، افزایش سرسامآور قیمت انرژی باعث ناآرامیهایی در داخل پاکستان شده است. همچنین اقتصاد این کشور به میزان زیادی به حوالههای ارزی ارسالی توسط ۵ میلیون پاکستانی شاغل در کشورهای عربی وابسته است. این پولها حدود ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی پاکستان را تشکیل میدهد.