نمایندگان پارلمان اروپا روز پنجشنبه ۲۶ مارس، یک طرح جنجالی را تصویب کردند که به کشورهای عضو اجازه میدهد مراکزی را در کشورهای ثالث با هدف بازگرداندن مهاجران دایر کنند.
تصویب طرح «کانونهای بازگشت» نشانهای از اتخاذ سیاستهای سختگیرانهتر از سوی این اتحادیه در قبال مهاجران است.
این طرح از حمایت گسترده نمایندگان راستگرا و راست افراطی پارلمان اروپا برخوردار بود و بسیاری از کشورهای عضو نیز خواستار برپایی چنین مراکزی بودند؛ در مقابل نمایندگان چپ همچنین سازمانهای غیردولتی بشدت مخالف طرح هستند.
این طرح برای تصویب نهایی، باید نظر مثبت شورای اروپا را نیز داشته باشد.
طرح «کانونهای بازگشت» از آن رو تصویب شد که در حال حاضر، تنها حدود ۲۰ درصد از دستورات اخراج مهاجران در داخل اتحادیه اروپا اجرا میشوند؛ آماری که طرفداران تشدید سیاستهای مهاجرتی اتحادیه اروپا به آن انتقاد دارند.
به همین دلیل سرانجام کمیسیون اروپا در مارس ۲۰۲۵ میلادی پیشنهادی را با هدف افزایش تعداد اخراجها ارائه کرد که به کشورهای عضو اجازه میداد مراکزی را برای مهاجران در کشورهای خارج از اتحادیه اروپا ایجاد کنند و افرادی را که درخواست پناهندگیشان رد شده و با الزام به ترک قلمرو مواجه هستند، به آنجا بفرستند.
ایتالیا پیش از این، طرحی مشابه را در آلبانی به اجرا گذاشته بود؛ با این وجود مجموعهای از چالشهای قانونی باعث شد که مراکز دایر شده در آلبانی، برای مدت طولانی خالی بماند.
میان بریتانیا و رواندا نیز پیش از این توافقی با همین موضوع حاصل شده بود؛ اما لندن نیز مجبور شد به دلیل موانع قانونی این پروژه را رها کند.
طرح دوباره این موضوع در پارلمان اروپا، باعث شد که گروه کوچکی از کشورهای عضو (از جمله دانمارک، اتریش، یونان، آلمان و هلند) مطالعه این مدلها با هدف درس گرفتن از اشتباهات آنها را آغاز کنند.
مطالعات این گروه و بررسی چگونگی اجرای پروژههای آزمایشی احتمالا تا پایان سال ادامه خواهد داشت. برخی کشورها از جمله فرانسه و اسپانیا، درباره اثربخشی این مراکز تردید دارند و تاکنون در حاشیه بحثهای مربوط به اجرای طرح حضور داشتند.